Khoảng 66% người cao tuổi Việt hiện sống ở nông thôn, là nông dân và làm nông nghiệp. Tuổi thọ của người dân được nâng lên mức cao (73,4 tuổi) nhưng tuổi thọ khỏe mạnh lại thấp (64 tuổi). Người cao tuổi đối diện với gánh nặng bệnh tật kép, bị nhiều bệnh một lúc, đặc biệt là các bệnh mãn tính (tiểu đường, huyết áp…).
Một nghiên cứu gần đây cho thấy có đến hơn 67% người cao tuổi sống trong tình trạng sức khỏe yếu hoặc rất yếu. Đa số gặp khó khăn về vật chất. Trong khi đó, hệ thống an sinh xã hội chưa đáp ứng được nhu cầu, chưa có hệ thống chăm sóc dài hạn, chưa có hệ thống cung ứng việc làm cho người cao tuổi...
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Phạm Lê Tuấn, già hóa dân số tác động tới mọi mặt của đời sống kinh tế xã hội như tăng trưởng kinh tế, đầu tư, tích lũy, lao động, chăm sóc y tế, an sinh xã hội, thiết kế hạ tầng, dòng di cư quốc tế… Điều này đặt ra những thách thức lớn, có tác động lâu dài cho đất nước trên tất cả các lĩnh vực kinh tế - xã hội, trong đó có công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.
Phát biểu tại hội nghị gần đây, Phó thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng Việt Nam cần chăm sóc người cao tuổi dựa vào cộng đồng; phát triển mô hình y học gia đình; đồng thời củng cố hệ thống bệnh viện chuyên về lão khoa và nhân lực trong chăm sóc người cao tuổi. Bên cạnh đó, cần phát triển nhiều mô hình như nhà dưỡng lão phù hợp với truyền thống văn hóa của người Việt. Đẩy mạnh phát triển y tế cơ sở để không chỉ phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu mà đặc biệt là chăm sóc người cao tuổi tập trung vào các bệnh mãn tính.
Việt Nam là nước có tốc độ già hóa dân số thuộc hàng nhanh nhất thế giới. Nước ta có khoảng 10 triệu người cao tuổi, tương đương khoảng 11%. Việt Nam đã chính thức bước vào giai đoạn già hóa dân số từ năm 2011. Mỗi năm thế giới có thêm khoảng 58 triệu người trên 60 tuổi, nghĩa là trung bình cứ một giây có hai người bước vào tuổi lục tuần. Con số này dự báo sẽ tăng từ 900 triệu lên 2 tỷ người vào năm 2050.
Các nước có nền kinh tế phát triển mất vài thập kỷ, thậm chí hàng thế kỷ để chuyển từ giai đoạn già hóa dân số (nhóm dân số từ 60 tuổi trở lên chiếm 10%) sang giai đoạn dân số già (nhóm dân số từ 60 tuổi trở lên chiếm 20%). Ví dụ Australia mất 73 năm, Mỹ 69 năm, Canada 65 năm… Trong khi đó Việt Nam chỉ mất 22 năm. Dự báo đến năm 2030, người cao tuổi Việt Nam chiếm 17% dân số và sẽ lên 25% vào năm 2050 (28 triệu người).
