Khuyến nghị về Đạo đức AI của UNESCO (Phần 10): Kinh tế & Sức khỏe – Hai chính sách cho con người và xã hội

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình lại kinh tế và sức khỏe, nhưng làm thế nào để đảm bảo AI mang lại lợi ích mà không gây tổn hại? Trong Khuyến nghị về Đạo đức AI, UNESCO kết thúc danh sách chính sách với Kinh tế và Lao động cùng Sức khỏe và Phúc lợi Xã hội, hai lĩnh vực quan trọng để bảo vệ con người trong kỷ nguyên số. Đây là những bước đi thực tiễn để AI không chỉ thông minh, mà còn công bằng và nhân văn.
Khuyến nghị về Đạo đức AI của UNESCO (Phần 10): Kinh tế & Sức khỏe – Hai chính sách cho con người và xã hội

Lĩnh vực Chính sách 10: Kinh tế và lao động - Chuẩn bị cho thị trường mới

AI đang làm thay đổi thị trường lao động, và UNESCO kêu gọi các quốc gia đánh giá tác động này, đặc biệt ở những nước phụ thuộc vào lao động thủ công. Chính sách này nhấn mạnh cần trang bị kỹ năng “cốt lõi” như tư duy phản biện, giao tiếp, lập trình và đạo đức AI cho người lao động hiện tại và tương lai. Các chương trình giáo dục phải liên ngành, cập nhật theo nhu cầu thị trường, giúp công nhân thích nghi với sự thay đổi nhanh chóng.

UNESCO khuyến khích hợp tác giữa chính phủ, trường học, ngành công nghiệp và công đoàn để thu hẹp khoảng cách kỹ năng, đặc biệt hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ. Các quốc gia cũng cần ngăn chặn độc quyền AI, bảo vệ cạnh tranh và hỗ trợ các nước thu nhập thấp (LMICs, LDCs, LLDCs, SIDS) qua đào tạo lại và giữ chân nhân viên. Nghiên cứu về tác động của AI lên lao động địa phương được thúc đẩy để dự đoán xu hướng và giảm thiểu bất bình đẳng.

Lĩnh vực Chính sách 11: Sức khỏe và phúc lợi xã hội - AI vì con người

AI có thể cứu sống, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro. UNESCO yêu cầu các quốc gia dùng AI để cải thiện sức khỏe, từ dự đoán dịch bệnh đến chăm sóc cá nhân, đồng thời đảm bảo tuân thủ nhân quyền và luật quốc tế. Chính sách này nhấn mạnh AI trong y tế phải an toàn, hiệu quả, dựa trên bằng chứng khoa học, với con người luôn đưa ra quyết định cuối cùng về chẩn đoán và điều trị. Quyền riêng tư và sự đồng ý của bệnh nhân cần được bảo vệ nghiêm ngặt, với sự tham gia của họ trong quá trình phát triển hệ thống.

UNESCO kêu gọi nghiên cứu tác động của AI lên sức khỏe tinh thần, như trầm cảm, nghiện ngập hay cô lập, và điều chỉnh robot chăm sóc để không thao túng cảm xúc, đặc biệt với trẻ em và người cao tuổi. Người dùng phải biết rõ khi tương tác với AI, có quyền từ chối và yêu cầu con người can thiệp. Trẻ em và thanh thiếu niên cần được tham gia vào các quyết định về AI ảnh hưởng đến họ, đảm bảo công nghệ phục vụ phúc lợi thực sự.

Từ chính sách đến hành động

Hai chính sách này – Kinh tế và Lao động, Sức khỏe và Phúc lợi Xã hội – là lời cam kết của UNESCO để đặt con người làm trung tâm trong sự phát triển AI. Từ việc chuẩn bị lực lượng lao động cho tương lai, ngăn chặn bất công kinh tế, đến bảo vệ sức khỏe thể chất và tinh thần, đây là nền tảng cho một xã hội công bằng và khỏe mạnh.

***

Trong bài tiếp theo, chúng ta sẽ tổng kết hành trình qua các chính sách của UNESCO và nhìn về cách triển khai chúng trong thực tế. Đây là lúc AI không chỉ thông minh, mà còn là sức mạnh vì con người.

11 lĩnh vực chính sách áp dụng Khuyến nghị về Đạo đức AI của UNESCO:

1. Đánh giá tác động đạo đức

2. Quản trị và quản lý đạo đức

3. Chính sách dữ liệu

4. Mở rộng và hợp tác quốc tế

5. Môi trường và hệ sinh thái

6. Giới tính

7. Văn hóa

8. Giáo dục và nghiên cứu

9. Truyền thông và thông tin

10. Kinh tế và lao động

11. Sức khỏe và phúc lợi xã hội

Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
(Ngày Nay) - Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, ngày 15/11, Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa-Vũng Tàu (Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức khai mạc Không gian trưng bày chuyên đề “Khảo cổ học ven biển, hải đảo Thành phố Hồ Chí Minh - Những phát hiện mới giai đoạn 2020 -2025”.
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
(Ngày Nay) - Chiều 15/11, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (thành phố Huế) cho biết, thành phố đã ban hành các quyết định triển khai ba chính sách giảm phí tham quan các điểm di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế dành cho du khách sử dụng các tuyến giao thông du lịch mới, khách tham dự hội nghị, hội thảo, triển lãm (du lịch MICE) và khách sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh (du lịch y tế). Đây là các chính sách nhằm kích cầu du lịch của UBND thành phố Huế.
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
(Ngày Nay) - Ngày 15/11, Ngoại trưởng Sergei Lavrov khẳng định lập trường đàm phán của Moskva về Ukraine tiếp tục hướng tới các mục tiêu do Tổng thống Vladimir Putin đề ra hồi tháng 6/2024. Trong khi đó, phía Mỹ cho biết đang thúc đẩy đối thoại trực tiếp giữa Nga và các nước châu Âu về giải pháp cho cuộc xung đột.
Nghệ sĩ Đặng Văn Phúc chụp hình với một tiểu thương của khu chợ
“Chạm Đồng Xuân”: khám phá những “kho báu” nghệ thuật ẩn giấu trong lòng chợ
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 từ 13-28/11/2026 , chương trình “Chạm Đồng Xuân”, với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương tuổi đời hơn một thế kỷ.
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
(Ngày Nay) - Lễ trao giải Giải thưởng Truyền hình giải trí Châu Á lần thứ 31 - năm 2026 (31 st Asian Television Awards 2026 - ATA2026) diễn ra trong hai đêm 13 và 14/11/2026 tại Nhà hát Hòa Bình, TP.Hồ Chí Minh, quy tụ hơn 400 nghệ sĩ, nhà sản xuất, nhà làm phim và lãnh đạo các đài truyền hình châu Á và Việt Nam.
Các tác giả giao lưu, chia sẻ tâm huyết sáng tác sách tranh thiếu nhi tại chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” vào sáng 14/11.
Các tác giả tìm cách giữ sức hút cho sách tranh thiếu nhi thời AI
(Ngày Nay) - Trước sự phát triển của AI và các hình thức đọc số, những người viết sách tranh thiếu nhi lựa chọn đầu tư vào câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc; đồng thời đề cao vai trò đồng hành của cha mẹ để nuôi dưỡng thói quen đọc, giúp trẻ gắn bó với sách từ những năm đầu đời.