Trong định hướng phát triển Thủ đô, văn hóa được xác định là nguồn lực nội sinh, tạo động lực cho sự phát triển bền vững. Trong bối cảnh đó, phát triển văn hóa đọc được coi là nền tảng vững chắc để Hà Nội phát huy nguồn lực từ sách. Những cuốn sách hay về lịch sử, di sản, kiến trúc, danh nhân và đời sống người Hà Nội giúp công chúng hiểu sâu hơn về thành phố, góp phần bồi đắp tình yêu quê hương và nuôi dưỡng niềm tự hào về Thủ đô. Không chỉ vậy sách còn là phương tiện quảng bá hiệu quả cả trong và người nước.
Đặc biệt trong thời đại công nghệ phát triển, việc tiếp cận sách hay thông tin không còn giới hạn ở những trang in truyền thống, giúp công chúng có đa dạng lựa chọn. Tuy nhiên công nghệ không thể thay thế trải nghiệm đọc trực tiếp. Theo bà Trịnh Ngọc Trâm, Phó Chủ tịch UBND phường Cửa Nam, dù có nhiều cách tiếp cận, trải nghiệm trực tiếp với từng cuốn sách vẫn mang lại cảm xúc riêng. Bà nhấn mạnh: “Sách không chỉ nên có tại nhà trường gia đình, hay các tủ sách, mà còn phải đi vào đời sống, mọi ngóc ngách của cuộc sống”.
 |
Bà Trịnh Ngọc Trâm Phó Chủ tịch UBND Phường Cửa Nam chia sẻ trong buổi tọa đàm sách hay về Hà Nội |
Thành phố Hà Nội cũng đang nỗ lực đưa sách đến gần hơn với công chúng để tận dụng được nguồn lực mạnh mẽ từ sách. Đặc biệt tại phường Cửa Nam, nhiều hoạt động về sách được đẩy mạnh. Tiêu biểu là tủ sách cộng đồng được đưa vào hoạt động từ 21/10 với khoảng 250 cuốn sách về Hà Nội mỗi đợt, dự kiến luân chuyển hằng tháng. Cùng với hoạt động livestream giới thiệu sách, trò chuyện cùng các tác giả giúp sách đến gần với cộng đồng.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch HĐQT Thái Hà Books, cho rằng: “Không phải công chúng không thích đọc sách, mà họ không có cảm hứng đọc sách. Chính chúng ta phải là những người tạo ra những cảm hứng đó qua những trang sách, qua những hình thức khác nhau”. Nhận định này cho thấy bên cạnh việc đưa sách đến độc giả, cần chú trọng cách giới thiệu nội dung để khơi gợi hứng thú đọc và nhu cầu tìm hiểu văn hóa.
Theo ông chính mỗi người dân Hà Nội hay chỉ đơn giản là những người yêu Hà Nội, hãy đưa tình yêu đó trở thành những cuốn sách hay, để “một thành phố được thể hiện qua nhiều cách yêu” và chính cách yêu đó sẽ khiến cho công chúng cảm nhận về một Hà Nội sâu sắc hơn.
Hiện nay, trong quá trình thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, Hà Nội cũng đứng trước yêu cầu khai thác hiệu quả hơn nguồn lực từ sách, gắn hoạt động xuất bản với các không gian và dịch vụ văn hóa. Theo bà Trịnh Ngọc Trâm, UBND phường Cửa Nam và thành phố Hà Nội dự kiến đẩy mạnh các hoạt động về đêm tại Phố Sách Hà Nội.
Định hướng này mở ra cơ hội để sách không chỉ dừng lại ở hoạt động mua bán, đọc sách mà còn trở thành cầu nối của các hoạt động giao lưu, trải nghiệm và khám phá tri thức. Khi được tổ chức phù hợp, những không gian như vậy có thể gia tăng sức hấp dẫn của sản phẩm văn hóa, đồng thời tạo sự kết nối giữa xuất bản với du lịch và các hoạt động kinh tế đô thị, tạo ra một nguồn lực mạnh mẽ.
Bên cạnh không gian đọc, nội dung sách còn có thể trở thành chất liệu phát triển các sản phẩm văn hóa. Những ấn phẩm về di tích, phố nghề, ẩm thực và con người Hà Nội có thể được khai thác để xây dựng cẩm nang du lịch, ấn phẩm song ngữ, tài liệu giáo dục di sản hoặc các tuyến trải nghiệm văn hóa. Đây là hướng kết nối xuất bản với du lịch, giáo dục và các lĩnh vực sáng tạo.
 |
Phường Cửa Nam đẩy mạnh những buổi livestream về sách đến công chúng |
Tuy nhiên, tiềm năng ấy chỉ có thể phát huy khi sách được đầu tư về chất lượng nội dung và kết nối với nhu cầu thực tế. Bên cạnh đó đòi hỏi sự nỗ lực không chỉ từ phía chính quyền địa phương mà còn cần sự phối hợp giữa nhà xuất bản, tác giả, nhà nghiên cứu, thiết chế văn hóa và doanh nghiệp du lịch, nhằm đưa những ý tưởng thành sản phẩm cụ thể, có khả năng tiếp cận công chúng.
Phát huy nguồn lực từ sách vì thế không chỉ dừng ở việc mở rộng văn hóa đọc, mà còn hướng tới khai thác tri thức để tạo ra những giá trị văn hóa mới. Những nỗ lực của thành phố Hà Nội đang cho thấy định hướng đưa sách gắn bó chặt chẽ hơn với đời sống cộng đồng, đồng thời mở rộng khả năng kết nối xuất bản với du lịch, giáo dục và các lĩnh vực sáng tạo. Qua đó, sách có thể trở thành nguồn lực góp phần lan tỏa bản sắc văn hóa Thủ đô, thúc đẩy công nghiệp văn hóa và hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Hà Nội “Văn hiến – Văn minh – Hiện đại – Hạnh phúc”.
