Kể từ khi lăng mộ được tìm thấy vào những năm 1970, Tân Truy phu nhân đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà khảo cổ học trên khắp thế giới. Thi hài của bà được bảo quản một cách vô cùng kỹ lưỡng, như thể được ngưng đọng thời gian, khiến nhiều người gán cho bà biệt danh “Người đẹp ngủ trong rừng” của Trung Quốc.
Giờ đây, thế giới cuối cùng đã có thể chiêm ngưỡng chân dung nữ quý tộc này vào thời điểm lúc còn sống nhờ công nghệ trí tuệ nhân tạo tiên tiến.
Cuối tuần trước, Bảo tàng Hồ Nam đã cho trưng bày bức chân dung kỹ thuật số của Tân Truy phu nhân, tác phẩm được tạo ra dựa trên những gì được tìm thấy trong lăng mộ của bà tại Trường Sa, thủ phủ của tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc.
Theo Yuan Zhongbiao, một chuyên gia làm việc trong dự án, nhóm nghiên cứu thậm chí còn có thể tái tạo quần áo và lớp trang điểm mà Tân Truy phu nhân có thể đã mặc dựa vào những dấu vết được tìm thấy trên hài cốt của bà.
Người ta biết rất ít về cuộc đời của Tân Truy phu nhân. Được biết, bà sống vào thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên, là vợ của thừa tướng Lợi Thương, hay còn được gọi là Hầu tước Đại, và các nhà khảo cổ học tin rằng bà qua đời vì bạo bệnh ở tuổi 50.
Sau hơn 2.000 năm chìm trong bóng tối, lăng mộ của bà tình cờ được phát hiện vào những năm 1970 bởi các công nhân xây dựng khi họ đang tiến hành xây dựng một nhà kho ngầm bên dưới một bệnh viện ở Trường Sa.
Khi địa điểm được biết đến với tên Mawangdui, hay “Gò của vua Mã”, được các nhà khảo cổ học khai quật, họ phát hiện thấy thi hài của Tân Truy phu nhân vẫn gần như nguyên vẹn sau hàng thế kỷ. Đây là trường hợp đầu tiên ghi nhận một xác chết với niên đại lâu đời có thể được bảo quản mà không dùng tới kỹ thuật ướp xác.
Duan Xiaoming, giám đốc Bảo tàng Hồ Nam cho biết: “Tình trạng của bà ấy rất tốt - cơ thể bà mịn màng và dẻo dai, với các mô mềm mại, đàn hồi bên dưới da. Một số khớp thậm chí còn có thể cử động được, lông mi và lông mũi vẫn còn nguyên vẹn, và vẫn còn dấu vân tay”.
Theo Bảo tàng Hồ Nam, xác chết vẫn còn nguyên vẹn là nhờ cấu trúc thiết kế của lăng mộ. Thi hài của Tân Truy phu nhân được đặt trong quan tài sơn mài bốn lớp, chôn bên trong một cái hố kín khí sâu 16 m, ngăn chặn được phần lớn vi khuẩn. Một số chất lỏng bảo quản bao gồm hợp chất thủy ngân cũng được tìm thấy bên trong quan tài của bà.
Tuy nhiên, khuôn mặt của Tân Truy phu nhân đã không còn có thể nhận dạng được khi khai quật, khiến các nhà nghiên cứu Trung Quốc phải mất hàng thập kỷ để cố gắng tái tạo lại diện mạo ban đầu của bà.
Năm 2002, Bảo tàng Hồ Nam đã thuê Zhao Chengwen, một nhà tội phạm học, đến để thử khôi phục khuôn mặt của Tân Truy phu nhân bằng hệ thống mô phỏng thường được cảnh sát sử dụng để xác định nghi phạm và nạn nhân đã chết. Nhưng những bức chân dung thu được không cung cấp những chi tiết rõ ràng mà các nhà nghiên cứu mong đợi.
Sự phát triển nhanh chóng của AI trong những năm gần đây đã mở ra nhiều cơ hội mới. Vào tháng 10 năm ngoái, Bảo tàng Hồ Nam đã khởi động một dự án mới, huy động một đội ngũ chuyên gia hàng đầu về phục dựng sọ mặt.
 |
Hai phiên bản khuôn mặt của Tân Truy phu nhân, bên trái ở tuổi 35, bên phải ở tuổi 50. |
Yuan Zhongbiao, một thành viên của nhóm phục dựng, chia sẻ: “Do những hạn chế của công nghệ chụp ảnh y tế khi Tân Truy phu nhân được khai quật, chỉ có thể quét tia X trên hộp sọ của bà để tiến hành kiểm tra. Dù vậy, những hình ảnh được từng lưu lại là tài liệu tham khảo quan trọng để xác định các đặc điểm sọ và khuôn mặt của bà”.
Nhóm nghiên cứu đã đưa dữ liệu từ hộp sọ của xác chết vào cơ sở dữ liệu sọ mặt, cho phép họ tạo ra một tác phẩm điêu khắc chi tiết mô tả diện mạo của Tân Truy phu nhân. Sau đó công ty Cá voi Kỹ thuật số Trường Sa sử dụng công nghệ AI hợp tác đã chuyển đổi tác phẩm điêu khắc này thành chân dung 3D siêu thực.
Thành phẩm là một hình ảnh thực tế đến kinh ngạc, từ hình dáng của Tân Truy phu nhân khi còn sống, cho đến kết cấu của tóc và làn da. Bằng cách sử dụng các đồ vật được khai quật từ ngôi mộ, nhóm nghiên cứu thậm chí còn có thể tái tạo lại quần áo và lớp trang điểm của bà.
Theo ông Zhang Rihui, tổng giám đốc của Cá voi Kỹ thuật số Trường Sa, công ty này đã tạo ra hai phiên bản chân dung riêng biệt: một phiên bản mô tả phu nhân Xin Zhui vào thời điểm bà qua đời và một phiên bản khác mô phỏng ngoại hình của bà khi bà 35 tuổi.
Bảo tàng Hồ Nam dự định biến bức chân dung 3D này thành một chatbot AI có thể tương tác đầy đủ, cho phép du khách giao tiếp thông qua màn hình được lắp đặt bên trong bảo tàng. Triển lãm mới kỷ niệm 50 năm hoàn thành cuộc khai quật Mawangdui sẽ được khai mạc vào cuối năm nay.
