Thần kỳ Masan

Bất chấp đại dịch COVID-19, Công ty Cổ phần tập đoàn Masan (Masan Group) vẫn kết thúc năm tài chính 2020 với doanh thu 77.218 tỉ đồng, gấp đôi doanh thu 37.354 tỉ đồng năm 2019. Ngoài việc đặt mục tiêu tăng gấp đôi doanh thu năm 2020, trong năm 2021, Masan Group còn đẩy nhanh nhanh tiến trình thực hiện tham vọng phục vụ 50 triệu người dùng vào năm 2025.

____________________________

Theo kết quả kinh doanh quý 4 và năm tài chính 2020, Masan Group đã hoàn thành mục tiêu tài chính đề ra tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2020 với doanh thu thuần hợp nhất đạt 77.218 tỉ đồng, tăng 106,7% so với mức 37.354 tỉ đồng trong năm 2019; lợi nhuận thuần phân bổ cho cổ đông của công ty đạt 265 tỉ đồng trong quý 4 năm 2020 và 1.234 tỉ đồng trong năm 2020.

Riêng Vincommerece, đơn vị chủ quản chuỗi bán lẽ Vinmart/ Vinmart+ và 14 nông trường công nghệ cao VinEco, đã lột xác và có bước chuyển mình mạnh mẽ sau một năm kể từ ngày về tay Masan Group. Quý 4 năm 2020, lần đầu tiên hệ thống bán lẻ này đạt EBITDA (lợi nhuận trước thuế, khấu hao và lãi vay) dương 16 tỉ đồng.

Con số lợi nhuận này quả thật vô cùng nhỏ bé so với quy mô của Masan, nhưng đánh dấu sự “trưởng thành” ở mảng bán lẻ của tập đoàn này, từ đó, tạo bước đệm cho công cuộc chuyển đổi trong năm 2021. Bởi một năm trước đó, khi công bố thương vụ mua lại Vincommerece, Masan đã nhận được nhiều phản ứng trái chiều, thậm chí, ông Nguyễn Đăng Quang - Chủ tịch HĐQT Masan Group cho biết “những người tin tưởng Masan đã trở nên lung lay và giá cổ phiếu đã giảm phân nửa chỉ trong một tháng”.

Lý giải phản ứng trên, ông Quang cho rằng “đó là điều dễ hiểu”, vì khi mua Vincommerece, đồng nghĩa Masan phải tiếp nhận khoản lỗ 100 triệu USD từ Vincommerece, trong khi bản thân chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc bán lẻ. Chưa hết, khi đặt mục tiêu đưa Vincommerece hòa vốn EBITDA trong quý 4 năm 2020, Masan vấp phải chướng ngại vật vô cùng to lớn mang tên COVID-19.

Cũng may, nhờ Việt Nam có chiến dịch kiểm soát dịch COVID-19 tốt, nên biên EBITDA quý 3 năm 2020 của Vincommerece đã phục hồi âm 3%, trong khi chỉ số này là âm 8,4% vào quý II và sang quý4 năm 2020, lần đầu đạt dương. Tất nhiên, phải kể đến sự cộng hưởng bởi chuyển biến trong nội tại của Masan khi thực hiện tái cấu trúc Vincommerece theo hai hướng chiến lược.

Hướng thứ nhất là cải thiện hiệu quả hoạt động của toàn hệ thống bằng cách tối ưu hóa doanh mục sản phẩm, tăng tỷ trọng hàng tươi sống, áp dụng chính sách bán hàng hấp dẫn… Hướng thứ hai là mạnh tay đóng cửa các siêu thị, cửa hàng tiện ích hoạt động kém hiệu quả. Nhờ linh động thực hiện tái cấu trúc theo cả hai chiều, Masan đã biến hệ thống bán lẻ Vincommerece có lãi sau một năm.

Cộng với doanh thu thuần đạt mức 1 tỉ USD vào năm 2020 của Masan Consumer Holdings, The CrownX - công ty nắm giữ lợi ích của Masan Group tại Vincommerece và Masan Consumer Holdings, đã vươn lên vị trí thứ hai trong lĩnh vực kinh doanh tiêu dùng.

Khi Vincommerece đạt mức EBITDA dương, trong đó hàng tiêu dùng có thương hiệu tăng trưởng doanh thu gần 30% nhờ vào khả năng nghiên cứu phát triển sản phẩm mới và thế mạnh xây dựng thương hiệu, Chủ tịch HĐQT Masan Group Nguyễn Đăng Quang khẳng định nền tảng tiêu dùng bán lẻ The CrownX đã hoàn tất giai đoạn đầu tiên trong quá trình chuyển đổi.

Ông Quang nhấn mạnh: “Đây chỉ mới là điểm khởi đầu trên con đường xây dựng hệ sinh thái đáp ứng nhu cầu tiêu dùng hiện đại, giúp đẩy mạnh tăng trưởng và mang đến các giá trị vượt trội. Năm 2021, Masan đặt mục tiêu chuyển đổi Vincommerece từ điểm mua sắm thuần túy trở thành nền tảng phục vụ nhu cầu thiết yếu, mang đến cho người tiêu dùng trải nghiệm xuyên suốt từ online-to-offline.

Chúng tôi gọi đây là Point of Life: Nền tảng cung cấp các sản phẩm và dịch vụ thiết yếu chiếm hơn 50% chi tiêu tiêu dùng, bao gồm hàng FMCG, thực phẩm tươi sống, các sản phẩm, dịch vụ tài chính và các giá trị gia tăng. Đây chính là đích đến khi Masan quyết định mở rộng sang lĩnh vực bán lẻ. Từ nền tảng vững chắc đã được thiết lập, 2021 là năm bản lề để chúng tôi hiện thực hóa tầm nhìn này”.

Về Point of Life, ông Quang cho rằng đây là bước điều hướng cửa hàng thuần túy thành cửa hàng hiện đại, kết nối toàn bộ nhu cầu của người tiêu dùng lại với nhau để tạo nền tảng nhất quán từ online đến offline, bên cạnh kết hợp các sản phẩm và dịch vụ khách hàng tốt nhất. Trong năm 2021, Masan Group sẽ bắt đầu thực hiện nền tảng này.

“Với kế hoạch này, người tiêu dùng sẽ tiết kiệm được 5-10% cho các hàng hóa thiết yếu, trong khi lợi nhuận của các nhà sản xuất và nông dân tăng 5-10%, bên cạnh đó, các đối tác nhượng quyền bán lẻ cũng tăng lợi nhuận từ 5-10%”, ông Quang hào hứng.

Vị tỉ phú này cũng kỳ vọng, khi chuyển đổi sang nền tảng bán lẻ hiện đại, Masan sẽ trở thành doanh nghiệp đạt doanh thu 7-10 tỉ USD và lợi nhuận gộp gia tăng hai con số vào năm 2025 trong lĩnh vực bán lẻ. Đây cũng là năm Masan hoàn tất mô hình hiệu quả để phục vụ 30 - 50 triệu người tiêu dùng.

Để đạt mục tiêu đó, Masan cần phải phát triển mạng lưới 10.000 cửa hàng do chính mình tự vận hành, 20.000 cửa hàng nhượng quyền bằng cách hợp tác với những tiệm tạp hóa gia đình; xây dựng mô hình chuỗi cung ứng, tối ưu hóa hệ thống phân phối bằng cách ứng dụng công nghệ và khả năng tiếp cận trên quy mô toàn quốc của Masan; phát triển danh mục nhãn hàng riêng trên cơ sở hợp tác với các nhà cung cấp chiến lược để phục vụ người tiêu dùng, đặc biệt là ở khu vực nông thôn với sản phẩm chất lượng và giá cả hợp lý; xây dựng mô hình bán lẻ kết hợp xuyên suốt từ online đến offline để đáp ứng nhu cầu mua sắm đa dạng của người tiêu dùng.

Về nền tảng Point of Life sẽ được thực hiện trong năm 2021, Masan Group đã đặt mục tiêu triển khai ở ít nhất 50% cửa hàng. Những cửa hàng này sẽ trở thành các điểm kết hợp cung cấp dịch vụ tài chính, bao gồm dịch vụ ngân hàng truyền thống và cổng thanh toán kỹ thuật số. Đối tác cung cấp dịch vụ tài chính, không ai khác, đó chính là Techcombank.

Hiện Masan đang thực hiện khoảng 1 triệu giao dịch mỗi ngày, con số này sẽ tăng thêm 5 - 10 lần vào năm 2025 theo kế hoạch. “Khối lượng giao dịch đồ sộ sẽ cung cấp cho tập đoàn nguồn dữ liệu quý giá để thấu hiểu người tiêu dùng”, ông chủ Masan Group cho biết thêm. Ông Quang cũng cho rằng việc kết hợp bán lẻ và dịch vụ tài chính với 50% ngân sách tiêu dùng, sẽ cung cấp cho Masan nền tảng ổn định và có thể gia tăng quy mô thu hút khách hàng trung thành mà không “đốt tiền”.

“Masan không tin tưởng vào mô hình thu hút khách hàng chỉ bằng khuyến mãi và giảm giá. Thay vào đó, Masan tin vào mô hình kinh doanh đột phá có thể cung cấp các giải pháp sáng tạo và nhãn hiệu mạnh để mang đến cho người tiêu dùng nhiều giá trị hơn”, tỉ phú Quang nhấn mạnh.

Về tương lai của ngành hàng tiêu dùng, ông Quang cho rằng sẽ nằm trong tay các nhà bán lẻ hiện đại. Các kênh bán lẻ hiện đại đã thu hẹp đáng kể khoảng cách về lợi nhuận gộp giữa các nhà sản xuất và nhà bán lẻ. Trong khoảng 10 năm tới, lợi nhuận gộp cũng như khả năng chi phối người tiêu dùng sẽ dịch chuyển mạnh mẽ từ các nhà sản xuất sang các nhà bán lẻ. Hiện, Việt Nam đang bước vào giai đoạn này.

Nói thêm một chút về cửa hàng hiện đại, đây sẽ là nơi kết nối toàn bộ các nhu cầu của người tiêu dùng lại với nhau, để tạo ra một nền tảng bao trùm xuyên suốt từ online đến offline, kết hợp các sản phẩm và dịch vụ khách hàng tốt nhất. Khi các dịch vụ kết nối với nhau vào một nền tảng duy nhất, người tiêu dùng sẽ được hưởng lợi.

Bài: Lê Xuân Thọ

Thiết kế: Thúy Hà