Mỗi năm, thành phố Houston (bang Texas, Mỹ) hứng chịu lượng mưa cao hơn vùng ngoại ô tới 12cm, nhưng đây không phải là trường hợp duy nhất. Thành phố không chỉ nóng hơn mà đang ngày càng trở nên ẩm ướt. Những khối bê tông san sát giờ đây chẳng khác nào một “nam châm” hút mưa, khiến lượng mưa ở đô thị vượt xa vùng ngoại ô. Nghiên cứu mới nhất cho thấy, lượng nước này chủ yếu xuất hiện dưới dạng mưa phùn dai dẳng thay vì những cơn mưa xối xả - một xu hướng đang gia tăng mạnh mẽ trong suốt hai thập kỷ qua.
Hệ lụy từ ô nhiễm không khí, những khối bê tông cao tầng và mạng lưới giao thông dày đặc đã vô tình "nhào nặn" lại dòng lưu chuyển khí quyển lẫn khả năng hấp thụ nhiệt. Hệ quả là các đô thị đang tự hình thành một hệ vi khí hậu riêng biệt: nóng hơn và ẩm ướt hơn.
Để giải mã hiện tượng này, Tiến sĩ Mingze Ding cùng các cộng sự tại Đại học Đại dương Trung Quốc (Thanh Đảo) đã tiến hành phân tích dữ liệu vệ tinh chuyên sâu. Mục tiêu của nhóm là tìm hiểu xem lượng mưa tăng thêm ở đô thị sẽ chia nhỏ ra thành những cơn mưa phùn rải rác, hay sẽ dồn lại thành những trận mưa lớn xối xả.
Kết quả nghiên cứu đã cho thấy một thực trạng đáng chú ý: hơn 2/3 số thành phố lớn đang hứng chịu lượng mưa nhỏ nhiều hơn hẳn so với vùng ngoại ô. Dù những đợt mưa phùn dai dẳng thường gây phiền toái cho việc đi lại, nhưng lại là nguồn bổ sung quý giá giúp làm đầy các ao hồ và kênh rạch trong thành phố.
Tuy nhiên, bức tranh thời tiết không giống nhau ở mọi nơi. Trong khi các đại đô thị tại Bắc Mỹ, Đông Á và Tây Âu thường xuyên phải hứng chịu các cơn mưa phùn kéo dài, thì tại các vùng nhiệt đới như Nam Á và Đông Nam Á, kịch bản lại hoàn toàn trái ngược. Quá trình đô thị hóa tại các khu vực này lại đang làm trầm trọng thêm các cơn bão lớn, khiến những trận mưa cực đoan trở nên dữ dội và khó lường hơn bao giờ hết.
