Chiều 28/10, tiếp tục Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận ở hội trường về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, giá nhà ở xã hội hiện dao động khoảng 15-29 triệu đồng/m2.
Mức giá này phụ thuộc vào điều kiện hạ tầng, chi phí vật liệu xây dựng, chi phí vốn và đặc điểm của từng dự án. Bộ trưởng đồng thời làm rõ các quy định về chuyển nhượng nhà ở xã hội, phát triển quỹ đất, giá thuê nhà, cải tạo chung cư cũ và quản lý nhà chung cư.
Theo Bộ trưởng, được hưởng các ưu đãi về thuế, đất đai, giải phóng mặt bằng và tín dụng, nhưng dự án nhà ở xã hội vẫn phải tính đến chi phí xây dựng, hạ tầng và lãi vay ngân hàng của nhà đầu tư. Chẳng hạn, dự án có 2-3 tầng để xe sẽ có chi phí khác với dự án chỉ có một tầng để xe hoặc không có tầng để xe. Giá vật tư, vật liệu xây dựng giữa các địa phương cũng không giống nhau, khiến giá bán có sự chênh lệch ngay cả giữa những dự án trong cùng một thành phố.
Chính vì thế, Bộ trưởng cho biết giá nhà ở xã hội nằm dao động trong thời gian vừa qua là từ khoảng 15 cho đến 29 triệu đồng/m2, tùy theo địa phương, tùy theo địa bàn.
Về việc chuyển nhượng nhà ở xã hội sau 5 năm, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết quy định hiện hành gắn quyền chuyển nhượng với điều kiện về đối tượng mua và giá bán. Theo đó, giá bán lại không được vượt quá mức giá tại thời điểm mua.
Bộ trưởng nhấn mạnh, nhà ở xã hội là chính sách nhân văn của Đảng và Nhà nước nhằm hỗ trợ những người gặp khó khăn về chỗ ở. Vì vậy, việc chuyển nhượng cần có điều kiện để bảo đảm chính sách đến đúng đối tượng, tránh bị lợi dụng để kiếm lời.
Theo Bộ trưởng, mua xong sau 5 năm lại muốn bán theo giá thị trường là không được.
Đối với những ý kiến đặt vấn đề người mua nên được bán lại cho chủ đầu tư hay chỉ được chuyển nhượng cho người thuộc đối tượng được mua nhà ở xã hội, Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo đã xin ý kiến các cơ quan có thẩm quyền, đặc biệt là Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cùng các tỉnh, thành phố trước khi đưa quy định vào dự thảo Luật.
Liên quan đến quy hoạch phát triển nhà ở, Bộ trưởng cho biết sau khi điều chỉnh quy hoạch chung, các địa phương phải xác định số lượng nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê trên địa bàn và đưa các nội dung này vào quy hoạch. Việc xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở công vụ và nhà ở cho thuê phải tuân thủ quy hoạch đã được xác định.
Về quỹ phát triển nhà ở xã hội, Bộ trưởng nêu 3 nguồn hình thành gồm ngân sách địa phương, tiền thu từ bán tài sản công và khoản tiền 20% liên quan đến quỹ đất trong các dự án nhà ở thương mại. Quỹ hoạt động theo Luật Ngân sách nhà nước và điều lệ Quỹ; việc quản lý phải gắn với trách nhiệm kiểm toán và giám sát.
Đối với các dự án có vi phạm, Bộ trưởng dẫn trường hợp liên quan đến ông Lê Thanh Thản và cho biết có những công trình hiện không thể bán hoặc hoàn tất các thủ tục liên quan. Hà Nội đã đưa ra 3 phương án xử lý trên cơ sở các nghị quyết của Quốc hội, hướng dẫn của Trung ương và các quy định pháp luật liên quan.
Một nội dung khác được đề cập là giá thuê nhà ở. Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, giá cho thuê không được vượt quá mức giá do Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh thẩm định. Quy định này áp dụng đối với cả nhà ở do Nhà nước đầu tư và nhà ở do tư nhân, doanh nghiệp đầu tư. Các nhà đầu tư được hưởng ưu đãi về cơ chế, chính sách cũng phải thực hiện trình tự thẩm định giá theo quy định.
Bộ trưởng dẫn ví dụ tại Hà Nội, căn hộ thương mại thông thường trong cùng khu vực có giá thuê khoảng 18 triệu đồng/tháng, trong khi căn hộ dành cho đối tượng thuê nhà ở xã hội có giá khoảng 6 triệu đồng/tháng.
Về cải tạo, chỉnh trang chung cư cũ, đặc biệt là các chung cư xây dựng trước năm 1994, Bộ trưởng thừa nhận đây là “bài toán khó." Tại Hà Nội, một số căn hộ cũ chỉ có diện tích khoảng 20-30 m2. Trong quá trình cải tạo, Thành phố đã áp dụng hệ số K lên tới 1,5 đối với phương án bố trí người dân ở lại chung cư mới.
Tuy nhiên, theo Bộ trưởng, việc đáp ứng đồng thời tất cả yêu cầu về diện tích căn hộ và hỗ trợ tài chính của người dân không đơn giản. “Và như thế thì không có nhà đầu tư nào làm được," Bộ trưởng nêu quan điểm, đồng thời cho rằng cần nhìn nhận những khó khăn thực tế để có phương án cải tạo chung cư cũ khả thi.
Về quản lý nhà chung cư, dự thảo Luật đã quy định các vấn đề liên quan đến sở hữu chung, sở hữu riêng và hoạt động của ban quản trị chung cư. Đối với công tác quản lý tòa nhà, giá bán căn hộ chung cư và phí bảo trì, Bộ trưởng nhấn mạnh hai yêu cầu là phải có phí quản trị căn hộ và quỹ bảo trì phải được gửi tại ngân hàng.
“Dứt khoát là phải có phí quản trị căn hộ. Quỹ bảo trì này phải nằm trong ngân hàng”, Bộ trưởng khẳng định. Các quy định cụ thể về cách thức hoạt động sẽ tiếp tục được hướng dẫn trong các nghị định liên quan.
Đề cập đến an toàn phòng cháy, chữa cháy tại chung cư, Bộ trưởng nhấn mạnh các công trình phải tuân thủ quy chuẩn, tiêu chuẩn tương ứng với cấp công trình; các đơn vị tư vấn thiết kế và dự án được phê duyệt phải bảo đảm đáp ứng những yêu cầu này.
