Đèn Tiffany trở lại: Vì sao thiết kế hơn 100 năm tuổi lại thành xu hướng nội thất năm 2026?

Được Louis Comfort Tiffany sáng tạo từ cuối thế kỷ XIX, đèn Tiffany nổi bật với chao đèn ghép từ hàng trăm, thậm chí hàng nghìn mảnh kính màu theo những họa tiết lấy cảm hứng từ thiên nhiên như hoa tử đằng, chuồn chuồn hay mẫu đơn. Ngày nay, những mẫu đèn nguyên bản của Tiffany Studios được xem là hiện vật sưu tầm có giá trị rất cao, nhiều chiếc đạt mức hàng triệu USD tại các cuộc đấu giá.

Đèn Tiffany không chỉ là điểm nhấn trang trí mà còn góp phần định hình một ngôn ngữ tạo hình đặc trưng. Tiêu biểu là mẫu Wisteria, với những chùm hoa tử đằng tím mềm mại, đã truyền cảm hứng cho các ô cửa kính màu trong những ngôi nhà của chính Louis Comfort Tiffany, từ dinh thự trên đại lộ Madison đến điền trang Laurelton Hall ở Oyster Bay.

Ảnh: Lillian Nassau LLC

Theo Homes & Gardens, sự trở lại của đèn kiểu Tiffany là một phần trong xu hướng rời xa phong cách tối giản vốn thống trị thiết kế nội thất suốt một thập kỷ qua. Thay vào đó, người dùng tìm đến những món đồ giàu tính thủ công, nhiều màu sắc và mang dấu ấn cá nhân.

Được chế tác bằng kỹ thuật kính màu truyền thống, những phiên bản lấy cảm hứng từ Tiffany – như mẫu họa tiết thực vật của River Goods – tái hiện vẻ đẹp lãng mạn đặc trưng của phong cách Art Nouveau.

Bà Arlie Sulka, chủ phòng trưng bày Lillian Nassau LLC tại New York – đơn vị nhiều năm nghiên cứu và kinh doanh các tác phẩm của Tiffany Studios – cho rằng trong bối cảnh xã hội ngày càng phụ thuộc vào tự động hóa, AI và các thiết bị màn hình, con người có xu hướng tìm kiếm những đồ vật được chế tác tỉ mỉ bằng tay, thể hiện rõ dấu ấn của nghệ nhân.

Theo bà, sức hấp dẫn của các thiết kế Tiffany không chỉ nằm ở kỹ thuật chế tác tinh xảo mà còn ở nguồn cảm hứng từ thiên nhiên. Những họa tiết cây cỏ, hoa lá trên kính màu mang lại cảm giác thư thái và giúp kết nối không gian sống với thiên nhiên ngay trong môi trường đô thị.

Nhà thiết kế nội thất Nadia Watts, chắt đời thứ tư của Louis Comfort Tiffany, cũng cho rằng sự quan tâm trở lại đối với đèn Tiffany xuất phát từ nhu cầu tạo nên chiều sâu và trải nghiệm cảm xúc cho không gian sống.

"Tác phẩm của Tiffany vẫn mang hơi thở của thiên nhiên, vì vậy đến năm 2026 chúng vẫn sống động, gần gũi và rất con người", bà nhận định.

Theo Nadia Watts, đèn phong cách Tiffany không nhất thiết phải xuất hiện trong những ngôi nhà mang phong cách cổ điển. Ngược lại, khi được kết hợp với kiến trúc hiện đại, đường nét tối giản cùng các vật liệu tự nhiên như đá hoặc tường trát vữa, những chiếc đèn kính màu càng trở thành điểm nhấn nổi bật cho không gian.

Bà khuyến nghị chỉ cần một chiếc đèn Tiffany cũng đủ tạo nên cá tính cho căn phòng, thay vì sử dụng quá nhiều chi tiết trang trí.

Các thương hiệu như Meyda Tiffany Lighting tiếp tục gìn giữ di sản của Tiffany với nhiều mẫu đèn tái hiện theo phong cách Tiffany, bên cạnh các thiết kế kính màu nguyên bản tôn vinh nghệ thuật thủ công truyền thống.

Theo Homes & Gardens, sự trở lại của đèn phong cách Tiffany cũng phản ánh xu hướng lớn hơn của thiết kế nội thất năm 2026, khi đồ thủ công, màu sắc, họa tiết trang trí và cảm hứng từ thiên nhiên đang dần thay thế những không gian đơn sắc, tối giản từng thống trị trong nhiều năm. Trong bối cảnh đó, đèn Tiffany không chỉ là một món đồ chiếu sáng mà còn được xem như biểu tượng của sự giao thoa giữa nghệ thuật, nghề thủ công và thiết kế đương đại.

Đèn chỉ là điểm khởi đầu. Ngôn ngữ tạo hình bằng kính ghép (mosaic) của Tiffany nhanh chóng lan tỏa, truyền cảm hứng cho một phong cách trang trí rộng lớn hơn. Một trong những ví dụ tiêu biểu là Tòa nhà Farwell ở thành phố Detroit, nơi Tiffany được mời thực hiện các hạng mục trang trí vào năm 1914. Trần vòm của công trình từng được phủ kín những mảng kính ghép mô phỏng lá và chùm quả, cho thấy nghệ thuật trang trí thủ công giàu tính bao trùm này có thể kiến tạo nên cả một không gian thẩm mỹ thống nhất.

Cận cảnh một mảng kính ghép Favrile của Tiffany Studios tại Tòa nhà Farwell (Detroit). Niềm say mê màu sắc và nghệ thuật trang trí thể hiện trong tác phẩm này được xem là tiền đề – hoặc cũng có thể là sự phản chiếu – của xu hướng nội thất giàu tính ngẫu hứng và mang lại cảm xúc tích cực (dopamine decor) đang trở lại mạnh mẽ ngày nay, như thể đi trước thời đại cả một thế kỷ.