Theo định nghĩa UNESCO đưa ra năm 1958, một người được xem là biết chữ khi có thể hiểu, đọc và viết một câu ngắn và đơn giản liên quan đến cuộc sống hằng ngày.
Định nghĩa này từng cung cấp một cơ sở chung để các quốc gia thống kê và theo dõi tình trạng biết chữ. Theo thời gian, cách tiếp cận đã được mở rộng. UNESCO hiện xem kỹ năng đọc viết là một tập hợp năng lực phát triển liên tục trong suốt cuộc đời, bao gồm khả năng xác định, hiểu, diễn giải, sáng tạo và giao tiếp thông qua các tài liệu viết trong những bối cảnh khác nhau.
 |
Năm 1966, tại kỳ họp thứ 14 của Đại hội đồng UNESCO, ngày 8 tháng 9 được tuyên bố là Ngày Quốc tế Xóa mù chữ. Các hoạt động kỷ niệm thường niên bắt đầu từ năm 1967.Từ đó, ngày 8/9 trở thành dịp để các nhà hoạch định chính sách, những người làm giáo dục và công chúng cùng nhìn lại những tiến bộ, nhận diện những khoảng cách còn tồn tại và thúc đẩy các giải pháp để cải thiện tỉ lệ và kỹ năng đọc viết.
Cũng từ năm 1967, Giải thưởng Quốc tế về Xóa mù chữ của UNESCO đã ghi nhận hơn 500 chương trình và sáng kiến trên thế giới có đóng góp nổi bật trong lĩnh vực này.
Ngày Quốc tế Xóa mù chữ cũng là lời nhắc rằng quyền tiếp cận kỹ năng đọc viết vẫn chưa được bảo đảm cho tất cả mọi người.
 |
Năm 2024, khoảng 1,4 tỷ học sinh theo học giáo dục tiểu học và trung học trên toàn thế giới.
Trong giai đoạn 2000-2024, số người học tăng ở hầu hết các cấp học: số học sinh ở hai cấp học này đã tăng 30%, ở cấp giáo dục mầm non tăng 45%, còn giáo dục sau trung học tăng 161%.
Tiến bộ cũng được ghi nhận trong công tác xóa mù chữ. Hơn 88% người trưởng thành trên thế giới hiện biết đọc và viết, tăng đáng kể so với khoảng 65% vào năm 1975.Đây là một vài bước tiến lớn của giáo dục toàn cầu trong vài thập kỷ qua.
 |
Bên cạnh những tiến bộ đạt được, vẫn còn nhiều người bị bỏ lại phía sau.
Năm 2024, trên toàn cầu, khoảng 273 triệu trẻ em, thanh thiếu niên và thanh niên trên vẫn chưa được đến trường.
Ít nhất 739 triệu thanh niên và người trưởng thành vẫn thiếu kỹ năng đọc viết cơ bản. Phụ nữ chiếm khoảng hai phần ba số người trong nhóm này.
Khoảng cách này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận tri thức, học tập, việc làm và tham gia vào đời sống xã hội. Trong bối cảnh công nghệ và thị trường lao động tiếp tục thay đổi, kỹ năng đọc viết cũng là nền tảng để mỗi người phát triển thêm các kỹ năng cần thiết trong suốt cuộc đời.
Trong kỷ nguyên số, kỹ năng đọc viết không chỉ là khả năng đọc và viết văn bản, mà còn hỗ trợ con người tiếp cận thông tin, đánh giá nội dung và tham gia hiệu quả vào đời sống xã hội ngày càng số hóa.
 |
