Trả lời phỏng vấn của báo giới, bà Dicum cảnh báo nhiều năm gián đoạn học tập do xung đột đã để lại khoảng trống kiến thức ngày càng lớn ở trẻ em Gaza. Bà cho biết, khi năm học 2026-2027 bắt đầu vào tháng 9 vừa qua, có những học sinh đáng lẽ đang học lớp 3 nhưng đây lại là lần đầu tiên các em được đến trường. Một số học sinh cuối cấp tiểu học chỉ có một năm được học trực tiếp trọn vẹn, do trước đó chịu ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 và 3 năm chiến tranh.
Theo ước tính của bà Dicum, đầu năm học 2026-2027, hơn 200.000 trẻ em tại Gaza vẫn chưa được tiếp cận chương trình học thống nhất. Báo cáo của Cơ chế phối hợp giáo dục thuộc các tổ chức nhân đạo công bố tháng 9 vừa qua cho biết có 495.680 học sinh tại Gaza theo học ở 687 cơ sở do các đối tác nhân đạo điều hành. Tuy nhiên, tình trạng trường lớp quá tải, thiếu đồ dùng học tập, cơ sở vật chất hư hỏng, thiếu nước sạch, điều kiện vệ sinh và dịch vụ y tế hạn chế đang cản trở việc học tập của các em.
Bên cạnh đó, tình trạng di dời dân cư, vật liệu nổ còn sót lại và những hạn chế trong nhập khẩu vật tư tiếp tục gây khó khăn cho quá trình tái thiết các cơ sở giáo dục. Hiện chương trình học ở Gaza chỉ còn 4 môn gồm tiếng Arập, tiếng Anh, toán học và khoa học. Bà Dicum nhận định Gaza phải mất rất nhiều thời gian mới có thể trở lại hình thức học tập toàn thời gian cho tất cả học sinh.
Trong bối cảnh đó, UNRWA đang từng bước mở rộng hoạt động giáo dục từ các khu tạm trú khẩn cấp. Tính đến cuối tháng 9 vừa qua, cơ quan này vận hành khoảng 84 lớp học tạm thời với gần 100.000 học sinh, đồng thời triển khai dạy học từ xa cho khoảng 280.000 học sinh từ lớp 1 đến lớp 9.
Tuy nhiên, để phục hồi bền vững, hệ thống giáo dục tại Gaza cần khôi phục hoạt động giáo dục chính quy và bảo đảm nguồn tài trợ ổn định. Cơ quan Giáo dục của Chính quyền Palestine đã phê duyệt các chương trình giảng dạy theo khung chương trình của Palestine, trong đó có chương trình học từ xa của UNRWA. Tuy vậy, nhiều sáng kiến giáo dục khác không cấp chứng chỉ được công nhận.
Theo bà Dicum, điều này có thể khiến thế hệ học sinh hiện nay gặp khó khăn trong việc tiếp cận giáo dục đại học trên diện rộng. Trong khi đó, cuộc khủng hoảng tài chính cũng đe dọa khả năng duy trì các hoạt động giáo dục của UNRWA. Bà nhấn mạnh rằng nguồn tài trợ “bền vững, thường xuyên và có thể dự đoán được” là yếu tố thiết yếu để duy trì hoạt động và từng bước khôi phục hệ thống giáo dục tại Gaza.
