Ngày 20/5, Đoàn khảo sát của Ban chỉ đạo Nhà nước do Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đã làm việc với Bộ Y tế về việc xây dựng đề án đổi mới cơ chế quản lý, cơ chế tài chính, tổ chức hệ thống các đơn vị sự nghiệp công lập.
Phó Thủ tướng quan tâm đến 3 vấn đề lớn: Số lượng đơn vị sự nghiệp y tế công ở các tuyến còn nhiều, đặc biệt hệ thống y tế dự phòng quá chồng chéo, quá đông; mô hình quản lý tự chủ tại các bệnh viện; xã hội hóa.
Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, hệ thống y tế hiện có quá nhiều đầu mối nên ngành đang tiến hành sáp nhập các trung tâm y tế thành Trung tâm kiểm soát dịch bệnh. Có tỉnh đến 13 trung tâm, riêng TP Hà Nội từ 9 trung tâm gộp thành 2. Cả nước hiện có 700 trung tâm, hiện mới sáp nhập được một nửa, giảm được 300 đầu mối và giảm 1.200 cán bộ quản lý.
Bộ Y tế sẽ tiếp tục rà soát tinh giảm đầu mối, giảm đơn vị sự nghiệp do Bộ quản lý. Cả nước có đến hơn 13.000 cơ sở y tế, trung ương 83, có 913 ở cấp tỉnh, gần 1.200 ở huyện, hơn 11.700 ở cấp xã.
Thứ trưởng Y tế Trương Quốc Cường cũng chỉ ra thực tế khi hệ thống y tế của nước ta phân theo tuyến, bệnh nhân nào cũng muốn lên tuyến cao nhất. Lý do vì chuyên môn tuyến dưới chưa đạt yêu cầu. Số giường bệnh trên đầu dân ở mức trung bình trên thế giới, số giường ở tuyến dưới chiếm đến 70%, tuyến trung ương chỉ có 35.000 giường, luôn quá tải.
“Việc đầu tư cho tuyến dưới hiện chưa thực sự hiệu quả, số giường rất nhiều nhưng dân không ở, có trạm y tế xã cả ngày chỉ 3-4 bệnh nhân”, Thứ trưởng Cường nói. Bên cạnh đó, các bệnh viện đang tồn tại tình trạng công tư lẫn lộn. Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhấn mạnh: “Bệnh viện mà dân tin tưởng thì 2-3 bệnh nhân một giường vẫn nằm, viện không nằm ghép thì dân không tin chất lượng”.
Lý giải vấn đề này, Thứ trưởng Y tế Phạm Lê Tuấn cho biết 70% nhu cầu chăm sóc ban đầu có thể giải quyết được tại y tế cơ sở. Tuyến dưới hiện nay yếu, cần được nâng cao chất lượng, quan tâm xây dựng đầu tư. Thứ trưởng Tuấn tin rằng “Nếu đầu tư cho tuyến dưới thì sẽ tiết kiệm rất nhiều, còn đầu tư vào bệnh viện thì bệnh nhân tiếp tục hút về bệnh viện, kể cả trường hợp không cần thiết điều trị ở tuyến tr”.
Bộ Y tế đang nghiên cứu 18 cơ sở y tế được xã hội hóa. Các bệnh viện được đầu tư máy móc hiện đại, phương tiện kỹ thuật cao, dân được hưởng thụ. Mặt hạn chế là có nơi lạm dụng. Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cho rằng, hiện nay việc tự chủ về tài chính và thực hiện xã hội hóa các dịch vụ y tế đang diễn ra mạnh mẽ tại tuyến trung ương, tạo nên sự cạnh tranh để nâng cao chất lượng nhưng cũng còn tình trạng lẫn lộn công tư. Trong khi đó tuyến dưới lại thiếu sự đầu tư về trang thiết bị và nhân lực nên thiếu sự cạnh tranh và vắng bệnh nhân.
Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Y tế xem xét, đánh giá kỹ chức năng của trạm y tế xã, trung tâm y tế, phòng khám; tăng cường năng lực để sử dụng triệt để; đề xuất các giải pháp có bước đột phá. Mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của nhân dân.
Bộ Y tế kiến nghị Chính phủ cho phép được tiếp tục thực hiện chủ trương xã hội hóa; thực hiện cơ chế kết hợp công tư về nhân lực; thống nhất trong cả nước việc quản lý theo ngành ở địa phương. Theo đó Sở Y tế quản lý thống nhất trên địa bàn cả chuyên môn, nhân lực và tài chính.
