Tạm dừng đại học vì mất phương hướng và quyết định sang Nhật Bản
Ở tuổi 18, khi nhiều bạn bè bắt đầu bước vào giảng đường đại học, Hoàng Việt Anh (sinh năm 1999, Phú Thọ) quyết định sang Nhật Bản làm thợ đúc kim loại theo diện xuất khẩu lao động. Thời THPT, anh không có nhiều hứng thú với việc học và cũng chưa xác định được ngành nghề phù hợp với bản thân. Việt Anh cho biết, anh chọn đi làm thay vì tiếp tục học lên đại học bởi khi ấy, anh chưa biết mình thực sự muốn theo đuổi điều gì. “Tôi chưa sẵn sàng lựa chọn một con đường lâu dài khi bản thân còn chưa hiểu mình muốn gì”, anh chia sẻ.
Rời xa gia đình, Việt Anh bắt đầu cuộc sống tự lập tại Nhật Bản, nơi công việc mỗi ngày đòi hỏi nhiều sức lực. Anh thường rời nhà từ 6 giờ 30 sáng, làm việc liên tục đến 8–9 giờ tối mới trở về phòng trọ. Nhớ lại khoảng thời gian làm việc tại xưởng đúc, Việt Anh kể: “Công việc không chỉ nặng nhọc vì phải bốc vác đồ nặng suốt cả ngày, mà còn cực kỳ nóng nực, chưa kể môi trường làm việc bụi bặm không hề tốt cho sức khỏe về lâu dài”.
Cái nóng từ lò đúc khiến anh và đồng nghiệp đầm đìa mồ hôi bất kể thời tiết bên ngoài, dù là giữa mùa hè hay những ngày đông giá rét. Bên cạnh điều kiện làm việc khắc nghiệt, công việc còn đòi hỏi sự chính xác và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định an toàn. “Đã vậy, sếp Nhật rất khắt khe, đòi hỏi độ chính xác và an toàn tuyệt đối vì công việc của thợ đúc rất nguy hiểm”, Việt Anh nhớ lại.
 |
Việt Anh nhận được nhiều học bổng trong quá trình học tập. (Ảnh : FPTU) |
Hơn 1.000 ngày làm việc tại xưởng đúc khiến Việt Anh dần nhìn nhận lại con đường mình đã chọn. Công việc tay chân giúp anh có thu nhập trước mắt, nhưng những giờ lao động kéo dài cùng điều kiện làm việc khắc nghiệt cũng khiến anh nghĩ nhiều hơn về tương lai. Việt Anh bắt đầu nhận ra mình muốn tìm kiếm một công việc khác, có thể gắn bó lâu dài mà không phải đánh đổi quá nhiều sức khỏe.
 |
Việt Anh thời làm thợ đúc kim loại tại Nhật Bản. (Ảnh: FTPU) |
“Nhớ những lúc đi làm về muộn, toàn thân mệt rã rời đến mức không buồn ăn uống, tôi lại càng khao khát được đi học tiếp”, anh kể. Có lần, sau 12 tiếng làm việc trong môi trường nóng nực, nằm mệt nhoài trong phòng trọ, Việt Anh tự hỏi: “Nếu 5-10 năm nữa mình vẫn làm công việc này thì sao? Mình muốn cuộc sống sau này thế nào?”.
Những câu hỏi ấy thôi thúc Việt Anh nghiêm túc nghĩ đến việc trở lại giảng đường. Anh chia sẻ: “Chính những vất vả đó đã trở thành động lực lớn nhất thôi thúc tôi quyết tâm chinh phục tấm bằng đại học, để cuộc đời bước sang trang mới và làm chủ tương lai của mình bằng trí tuệ”.
Nhìn lại quyết định rời Việt Nam khi mới 18 tuổi, Việt Anh cho rằng khi ấy, anh chưa thực sự hiểu mục đích của việc học đại học. “Không phải tôi không cần bằng đại học, mà khi 18 tuổi, tôi chưa biết mình học để làm gì. Sau 3 năm ở Nhật Bản, tôi hiểu việc học cần cho tương lai thế nào”, anh nói.
Biến trải nghiệm 3 năm ở Nhật Bản thành hành trang tại Trường Đại học FPT
Năm 2022, sau ba năm làm việc tại Nhật Bản, Việt Anh trở về Việt Nam và đăng ký học tại Trường Đại học FPT (FPTU). Ở tuổi 23, anh bắt đầu lại việc học với chuyên ngành Ngôn ngữ Nhật, kết hợp chuyên ngành hẹp IT. Vốn tiếng Nhật cùng những trải nghiệm trong thời gian làm việc ở nước ngoài trở thành nền tảng để anh tiếp tục học hỏi và phát triển năng lực.
Bên cạnh kiến thức chuyên môn, Việt Anh cũng muốn trải nghiệm quãng đời sinh viên mà mình từng bỏ lỡ. Môi trường học tập tại FPTU với các hoạt động ngoại khóa, bài tập nhóm, cuộc thi và sự kiện tạo điều kiện để anh tham gia nhiều hơn vào đời sống đại học, thay vì chỉ tập trung vào việc học trên lớp.
Tuy nhiên, trở lại giảng đường ở tuổi 23 cũng khiến Việt Anh đôi lúc cảm thấy mình chậm hơn bạn bè đồng trang lứa. Trong khi nhiều người đã tốt nghiệp, bắt đầu công việc hoặc xác định hướng đi cho tương lai, anh mới bắt đầu những năm tháng đại học. Theo thời gian, Việt Anh dần nhìn nhận sự khác biệt ấy như một phần trong hành trình riêng của mỗi người, thay vì xem đó là khoảng cách cần phải bù đắp.
Ba năm làm việc tại Nhật Bản cũng mang đến cho Việt Anh những thói quen hữu ích khi trở lại học tập. Tính kỷ luật, sự kiên trì, thói quen đúng giờ và khả năng tự lập giúp anh chủ động hơn trong việc học cũng như sinh hoạt hằng ngày. Quan trọng hơn, anh bắt đầu nhìn nhận việc học theo cách khác: không còn là nhiệm vụ phải hoàn thành, mà là cơ hội để tích lũy kiến thức và mở rộng những lựa chọn cho tương lai.
Việt Anh duy trì việc học tiếng Nhật thông qua quá trình ôn luyện từ vựng, ngữ pháp, kết hợp thực hành nghe, nói và vận dụng kiến thức vào giao tiếp. Với các môn IT, anh chú trọng hiểu bản chất vấn đề thay vì chỉ ghi nhớ lý thuyết. Khi gặp nội dung chưa nắm vững, anh chủ động tìm hiểu thêm hoặc trao đổi với giảng viên, bạn bè để tháo gỡ khó khăn.
Từ một người từng không có nhiều hứng thú với việc học, Việt Anh dần xây dựng được thói quen học tập ổn định. Sau bốn năm, anh đạt GPA 3,51/4,0, có năm học kỳ đạt danh hiệu Sinh viên Xuất sắc và sở hữu chứng chỉ tiếng Nhật N2.
Mới đây, Việt Anh tốt nghiệp Trường Đại học FPT với danh hiệu thủ khoa khối ngành Ngôn ngữ. Tại lễ tốt nghiệp, anh đại diện các tân cử nhân phát biểu bằng tiếng Việt và tiếng Nhật. Nhìn lại chặng đường đã qua, Việt Anh chia sẻ: “Điều khiến em tự hào không phải là từ một người từng học không tốt trở thành thủ khoa, mà là từ một người từng không hiểu giá trị của việc học, em đã trở thành một người hiểu rằng sự cố gắng có thể tạo ra những lựa chọn mới trong cuộc đời”.
Với Việt Anh, ba năm làm việc tại Nhật Bản giúp anh hình thành tính kỷ luật và khả năng tự lập, nhưng chính quãng thời gian đại học đã tạo điều kiện để những phẩm chất ấy được vận dụng vào việc học và phát triển chuyên môn. Anh nói: “3 năm ở Nhật cho tôi tính kỷ luật và sự tự lập. Nhưng chỉ có kỷ luật thôi thì chưa đủ. Tôi cần một môi trường để biến nó thành việc học tập, chuyên môn, giao tiếp và khả năng làm việc. Và 4 năm ở FPTU là quá trình đó”.
 |
Thời sinh viên, Việt Anh có 5 học kỳ đạt danh hiệu Sinh viên Xuất sắc. (Ảnh: FPTU) |
Hiện tại, sau khi tốt nghiệp, Việt Anh đang làm Chuyên viên thiết kế CAD (bản vẽ thiết kế nhà dân dụng Nhật Bản) tại Công ty TNHH HINOKIYA Việt Nam. Dù công việc có chuyên môn khác với chuyên ngành Ngôn ngữ Nhật, anh xem đây là cơ hội để tiếp tục làm việc trong môi trường có yếu tố Nhật Bản, đồng thời phù hợp định hướng kết hợp nền tảng tiếng Nhật với chuyên môn công việc của Việt Anh trong chặng đường phía trước.
Nhìn lại quãng đường đi làm rồi mới đi học, Việt Anh cho rằng điều quan trọng nhất là hiểu mình muốn gì trước khi đưa ra lựa chọn cho tương lai: “Nếu học đại học ngay từ năm 18 tuổi, có thể bây giờ tôi đã có bằng sớm hơn. Nhưng tôi không chắc lúc đó mình đã có được sự rõ ràng về tương lai hay thái độ học tập như hiện tại”.
