Có nên liên kết, sáp nhập các trường đại học?

Đây là vấn đề được nhiều đại biểu Quốc hội (ĐBQH) chuyên trách đặt ra khi cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học diễn ra ngày 7/9.
Ông Phan Thanh Bình, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên Thiếu niên và Nhi đồng
Ông Phan Thanh Bình, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên Thiếu niên và Nhi đồng

Đại học theo mô hình tập đoàn?

Liên quan mô hình hệ thống cơ sở giáo dục đại học, hiện vẫn còn hai loại ý kiến khác nhau. Theo ông Phan Thanh Bình, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội, loại ý kiến thứ nhất đề nghị quy định thống nhất, mạch lạc mô hình hệ thống cơ sở giáo dục đại học, gồm có Trường đại học và đại học (hệ thống các trường đại học).

Theo đó, hạt nhân cơ bản của hệ thống giáo dục đại học là trường đại học có cơ cấu tổ chức bên trong, gồm các trường chuyên ngành, các khoa, bộ môn và các tổ chức cần thiết khác phục vụ cho hoạt động đào tạo, khoa học và công nghệ tùy theo nhu cầu của nhà trường. Ông Bình cho rằng, mô hình “trường đại học trong đại học” hoàn toàn không mới trong xu hướng phát triển, đồng thời tạo độ mở cho mô hình cơ sở giáo dục đại học, thuận lợi cho việc kết hợp, sáp nhập, giảm số lượng trường. Thực tế xây dựng hai Đại học Quốc gia đã chứng minh “tính đúng đắn” của mô hình này khi có cơ chế và nguồn lực phù hợp.

Tuy nhiên, loại ý kiến thứ hai lại đề nghị quy định hệ thống cơ sở giáo dục đại học gồm có đại học, trường đại học, học viện và các cơ sở giáo dục đào tạo có tên khác, gọi chung là đại học. Đây là hai loại ý kiến khác nhau giữa cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra dự án luật.

Trước vấn đề trên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính ngân sách Đinh Văn Nhã đặt vấn đề: Mô hình như cơ quan soạn thảo (loại ý kiến thứ hai) đưa ra có gì bất cập về mặt nội dung và hình thức? Còn theo mô hình như Đại học Quốc gia, theo ông Nhã cũng phải tính, vì mô hình này hiện nay cũng đang có những bất cập. Bởi hai Đại học Quốc gia hiện nay mới chỉ là nhập theo giải pháp hành chính, giống như trong kinh tế có các tập đoàn thì đại học cũng có mô hình tương tự.

Ủy viên Thường trực Ủy ban Về các vấn đề xã hội Lưu Bình Nhưỡng cho rằng, nên theo hướng liên kết “mềm”, tức là để các trường tự nhận thấy nhu cầu, thực lực và tự chủ thì tính toán tới việc liên kết lại với nhau. Chúng ta tăng quyền tự chủ để các trường tự quyết định, còn luật chỉ tạo hành lang pháp lý chứ không quy định “cứng”, áp đặt theo mệnh lệnh hành chính.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng, quy định về mô hình đại học thể hiện trong bản dự thảo luật mới nhất chưa giải quyết được các vấn đề vướng mắc đã bộc lộ trong thực tế. Vì hiện có nhiều ý kiến băn khoăn, tại sao chỉ các Đại học Quốc gia, đại học vùng được gọi là “đại học”, trong khi có rất nhiều các trường uy tín khác như Đại học Bách khoa, Đại học Kinh tế Quốc dân lại chỉ được coi là “trường đại học”. Theo ông Đam, nếu theo phương án hai, sẽ tháo gỡ được những vấn đề trên, còn phương án một, sẽ khó tháo gỡ được những bất cập.

Còn theo ông Phan Thanh Bình, trước yêu cầu hiện nay, việc đào tạo nguồn nhân lực đang buộc các đại học phải năng động, cạnh tranh hơn. Các trường không chỉ cạnh tranh với nhau mà phải cạnh tranh với cả quốc tế, nên có việc các trường liên kết lại với nhau. Hiện quốc tế đang theo xu hướng này. Như ở Pháp, họ có hơn 100 trường nhưng gom lại chỉ còn 25 trường; Nhật Bản cũng đã hình thành Tập đoàn Đại học Quốc gia để giải quyết những bài toán lớn đặt ra ở tầm quốc gia.

Chúng ta có hơn 200 trường, vậy có sáp nhập lại hay không là vấn đề đang được đặt ra. Theo ông Bình, nên tạo hành lang pháp lý để các trường tự nguyện sắp xếp, sáp nhập lại với nhau.

Đang có tình trạng “nợ chuẩn”

Liên quan vấn đề xếp hạng và kiểm định chất lượng giáo dục đại học, đại biểu Bùi Thanh Tùng, Phó Trưởng đoàn ĐBQH Hải Phòng băn khoăn khi thiếu quy định để “kiểm định” đối với chính các tổ chức kiểm định. Bởi trước đây Bộ GD&ĐT kiểm định, nhưng hiện nay lại cho phép các tổ chức độc lập tham gia kiểm định. Đây là vấn đề rất quan trọng vì phụ huynh và học sinh căn cứ vào xếp hạng của các trường để học.

Cùng quan điểm, ông Lưu Bình Nhưỡng cho rằng, muốn có được sự tự chủ, sáng tạo thực sự cho các trường thì phải lấy kiểm định làm công cụ và chất lượng kiểm định phải được nâng lên. Tuy nhiên thực tế vừa qua chúng ta chỉ kiểm định cơ sở vật chất mà không kiểm định giáo viên, trong khi người dạy, người học mới là yếu tố chính quyết định chất lượng đào tạo.

Đại biểu Nguyễn Thanh Hiền, Phó trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An cho biết, vừa qua đã có 117/122 trường đạt chuẩn, còn 5 trường chưa đạt chuẩn. Vậy chuẩn đã đáp ứng được yêu cầu của xã hội chưa? Do đó cần phải quan tâm nâng chuẩn làm sao đáp ứng được yêu cầu thực tiễn vì hiện đang có tình trạng “nợ chuẩn”.

Theo Tiền Phong
Trưng bày thu hút sự quan tâm của người yêu mỹ thuật - Ảnh: Minh Khang
Tác phẩm của các danh họa mỹ thuật Đông Dương và Gia Định đến với công chúng
(Ngày Nay) -Người yêu thích mỹ thuật Đông Dương và mỹ thuật Gia Định đã có thể thường xuyên ngắm những Hải quỳ của họa sĩ Lê Phổ, Phụ nữ Bắc vấn tóc trần của Vũ Cao Đàm, Tuồng đời của Bùi Xuân Phái, Thiên thai của Phạm Tăng… tại nơi trưng bày tầng 3, Nhà 1 Bảo tàng Mỹ thuật TPHCM (97A Phó Đức Chính, phường Bến Thành).
Rực rỡ trang phục phụ nữ Hà Nhì mùa Tết Hồ Sự Chà
Rực rỡ trang phục phụ nữ Hà Nhì mùa Tết Hồ Sự Chà
(Ngày Nay) - Giữa những nếp nhà trình tường còn mờ sương, những đường thêu đỏ, vàng, xanh nổi lên trên nền áo chàm của phụ nữ Hà Nhì. Ở Mù Cả, các bà, các mẹ sửa soạn xà cạp, dây lưng bằng những mũi thêu cuối cùng. Ở Thu Lũm, những tà váy chàm lay động theo nhịp vòng xòe trong ngày Tết Hồ Sự Chà.
Viettel đặt ra lộ trình tới năm 2030 đưa toàn bộ mạng lưới đạt mức tự trị Cấp độ 4 và tiến tới Cấp độ 5 ở những lĩnh vực phù hợp.
Viettel đạt chuẩn mạng tự trị cao nhất thế giới
(Ngày Nay) - Ngày 19/11, tại Innovate Asia 2026 diễn ra ở Bangkok (Thái Lan), Hiệp hội viễn thông quốc tế (TM Forum) chính thức vinh danh Viettel là nhà mạng đầu tiên tại Việt Nam đạt chứng nhận Mạng tự trị Cấp độ 4, mức cao nhất được cấp trên thế giới hiện nay. Kết quả được xác lập bằng các giải pháp do đội ngũ kỹ sư Viettel tự nghiên cứu, phát triển và đang vận hành thương mại, đưa Viettel vào nhóm nhà mạng dẫn đầu toàn cầu về năng lực mạng tự trị.
Trung tâm Hội nghị APEC
Việt Nam chính thức tiếp nhận vai trò chủ nhà APEC 2027: Phú Quốc chuẩn bị ra sao cho sự kiện lớn bậc nhất hành tinh?
(Ngày Nay) - Ngày 19/11, tại Thâm Quyến (Trung Quốc), Việt Nam chính thức tiếp nhận vai trò chủ nhà APEC 2027. Tại Phú Quốc (An Giang), nơi diễn ra Tuần lễ Cấp cao APEC 2027, 21 dự án với tổng vốn sơ bộ hơn 137.000 tỷ đồng đang được đẩy nhanh tiến độ, trong đó Sun Group là nhà đầu tư chủ lực của chuỗi công trình từ sân bay, giao thông đến hội nghị và lưu trú.
Lũ lụt hoành hành tại Nam Mỹ do tác động từ El Nino
Lũ lụt hoành hành tại Nam Mỹ do tác động từ El Nino
(Ngày Nay) - Mưa lớn kéo dài do hiện tượng khí hậu El Nino cường độ mạnh đang gây lũ lụt nghiêm trọng tại nhiều quốc gia Nam Mỹ, khiến ít nhất 14 người thiệt mạng ở Ecuador và buộc hàng nghìn người tại Argentina, Paraguay và Brazil phải rời bỏ nhà cửa, trong khi đỉnh lũ và mùa mưa cao điểm vẫn còn ở phía trước.
Nhóm Bộ tứ tái khẳng định ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN
Nhóm Bộ tứ tái khẳng định ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN
(Ngày Nay) - Ngày 17/11, các nhà lãnh đạo Nhóm Bộ tứ (Quad) gồm Tổng thống Mỹ Donald Trump, Thủ tướng Australia Anthony Albanese, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã tái khẳng định sự ủng hộ kiên định đối với vai trò trung tâm và sự đoàn kết của ASEAN, đồng thời cam kết duy trì một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở.
Cảng hàng không Quảng Trị tăng tốc về đích, đợt tuyển dụng đầu tiên thu hút hàng trăm ứng viên
Cảng hàng không Quảng Trị tăng tốc về đích, đợt tuyển dụng đầu tiên thu hút hàng trăm ứng viên
(Ngày Nay) - Đợt tuyển dụng nhân sự đầu tiên của Cảng hàng không Quảng Trị đã thu hút gần 300 hồ sơ ứng tuyển, mở ra cơ hội nghề nghiệp mới cho người lao động địa phương. Đây cũng là bước chuẩn bị quan trọng về nguồn nhân lực, hướng tới mục tiêu đưa sân bay vào khai thác thương mại trong tháng 3/2027.
Kiểm soát nhiễm khuẩn, sử dụng kháng sinh hợp lý để bảo vệ người bệnh
Kiểm soát nhiễm khuẩn, sử dụng kháng sinh hợp lý để bảo vệ người bệnh
(Ngày Nay) - Sáng 18/11, tại Hà Nội, Bộ Y tế phối hợp với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các cơ quan, đơn vị tổ chức Mít tinh hưởng ứng Tuần lễ Thế giới nâng cao nhận thức về kháng thuốc (18-24/11) và sơ kết thực hiện Kế hoạch hành động phòng, chống kháng thuốc trong y tế giai đoạn 2026-2030.
"Sống cùng dòng sông" - Triển lãm về tuyến đường sinh thái ven sông Hồng
"Sống cùng dòng sông" - Triển lãm về tuyến đường sinh thái ven sông Hồng
(Ngày Nay) -  Tuyến đường sinh thái dài hơn 2 km nối hai công viên rừng Phúc Tân và Chương Dương là nội dung chính của triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”, khai mạc ngày 17/ 11 tại Biệt thự 49 Trần Hưng Đạo, Hà Nội. Triển lãm giới thiệu cách cư dân cải tạo những bãi rác ven sông thành không gian công cộng, đồng thời đưa công chúng đến gần hơn với hệ động, thực vật của vùng bờ vở.