Hướng dẫn thi hành Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã ký ban hành Nghị quyết số 113/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV về quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân về hoạt động giám sát của Quốc hội; Nghị quyết số 115/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân về giám sát văn bản quy phạm pháp luật.
Hướng dẫn thi hành Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân

Nghị quyết số 113/2025/UBTVQH15 nêu rõ: Chương trình giám sát của Quốc hội được xây dựng căn cứ vào đường lối, chủ trương của Đảng, quy định của luật, nghị quyết của Quốc hội, chương trình lập pháp hằng năm, kết quả thực hiện chương trình giám sát năm trước của Quốc hội, đề nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, ý kiến, kiến nghị của cử tri cả nước và tình hình thực tế.

Chương trình giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội được xây dựng căn cứ vào đường lối, chủ trương của Đảng, quy định của luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, chương trình lập pháp và chương trình giám sát của Quốc hội, kết quả thực hiện chương trình giám sát năm trước của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đề nghị của Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, ý kiến, kiến nghị của cử tri cả nước và tình hình thực tế.

Quốc hội quyết định chương trình giám sát năm sau tại kỳ họp Quốc hội thường lệ giữa năm của năm trước.

Quốc hội biểu quyết thông qua nghị quyết về chương trình giám sát của Quốc hội. Nghị quyết gồm những nội dung chính là: Các nội dung Quốc hội trực tiếp giám sát; các nội dung giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội tổ chức thực hiện và báo cáo kết quả thực hiện với Quốc hội (nếu có); trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân; biện pháp tổ chức thực hiện.

Số lượng, nội dung giám sát trong năm phải bảo đảm tính khả thi, phù hợp với khả năng tổ chức thực hiện của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội và tình hình thực tế; tránh trùng lặp về nội dung, thời gian, địa bàn, đối tượng giám sát; hình thức giám sát phải phù hợp với nội dung giám sát.

Chậm nhất 30 ngày kể từ ngày Quốc hội thông qua nghị quyết về chương trình giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua nghị quyết về chương trình giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trên cơ sở đề nghị của Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát.

Về thực hiện các hoạt động giám sát, hoạt động chất vấn và xem xét việc trả lời chất vấn tại kỳ họp Quốc hội, Nghị quyết nêu: Nội dung chất vấn được lựa chọn theo một trong các tiêu chí sau đây:

Vấn đề bức xúc, nổi lên ở tầm vĩ mô hoặc ảnh hưởng lớn đến đời sống nhân dân, phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại của đất nước được đại biểu Quốc hội, cử tri và nhân dân quan tâm, kiến nghị hoặc vấn đề khác do Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định phù hợp với yêu cầu giám sát và thực tiễn của đất nước.

Vấn đề nhằm nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành, quản lý nhà nước hoặc qua giám sát, khảo sát phát hiện hạn chế, bất cập cần được chất vấn để làm rõ và đưa ra những yêu cầu, giải pháp để kịp thời khắc phục.

Vấn đề có dấu hiệu vi phạm quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; có dấu hiệu gia tăng vi phạm pháp luật và tội phạm; hạn chế trong giải quyết việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của cử tri và cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Vấn đề chất vấn đã được người bị chất vấn trả lời bằng văn bản nhưng đại biểu Quốc hội không đồng ý với nội dung trả lời, được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý trình Quốc hội xem xét cho trả lời tại kỳ họp Quốc hội.

Không thuộc những vấn đề đã được nêu trong nghị quyết về giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong thời gian 12 tháng tính đến thời điểm chất vấn.

Việc lựa chọn nội dung chất vấn phải phù hợp với thời gian tổ chức phiên chất vấn. Người bị chất vấn được lựa chọn phù hợp với nhóm vấn đề chất vấn.

Nghị quyết số 115/2025/UBTVQH15 quy định rõ mục đích giám sát văn bản quy phạm pháp luật. Theo đó, giám sát văn bản quy phạm pháp luật gắn với việc nâng cao chất lượng xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật bảo đảm tính hợp hiến, tính hợp pháp và tính thống nhất của hệ thống pháp luật, phù hợp với thực tiễn, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội; tăng cường hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật.

Phát hiện nội dung trái với Hiến pháp, văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên hoặc không còn phù hợp, văn bản quy phạm pháp luật ban hành không đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục, hình thức để tự mình hoặc kiến nghị cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền kịp thời sửa đổi, bổ sung, thay thế, tạm ngưng hiệu lực, đình chỉ việc thi hành hoặc bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ văn bản; kịp thời xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị, yêu cầu cơ quan, người có thẩm quyền xử lý người vi phạm.

Phát hiện việc chậm ban hành văn bản quy định chi tiết điều, khoản, điểm và các nội dung khác được giao trong luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên để kịp thời đôn đốc, yêu cầu cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền được giao ban hành văn bản.

Sắc Xuân rực rỡ tại không gian hoa xuân tại Vườn hoa Lý Thái Tổ. Ảnh: Khánh Hoà/TTXVN.
Từ đêm mùng 1 Tết, khu vực Bắc Bộ trời rét, Nam Bộ ngày nắng
(Ngày Nay) - Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, thời tiết dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, khu vực Bắc Bộ từ đêm 17/2 (đêm 1 Tết) trời rét, vùng núi có nơi rét đậm với nhiệt độ vùng núi có nơi dưới 14 độ C, trong khi đó khu vực Nam Bộ ngày trời nắng. Nhiệt độ cao nhất từ 30-34 độ C.
Đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng, nghệ nhân làng nghề sáng tạo bức tranh dân gian Đông Hồ với chủ đề con ngựa ngày Tết.
Ý nghĩa hình tượng ngựa trên tranh dân gian Đông Hồ
(Ngày Nay) - Tranh dân gian Đông Hồ, phường Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh còn được gọi là tranh Tết, bởi đây là dòng tranh thường được người dân treo vào ngày Tết với mong ước cuộc sống ấm no, đủ đầy, may mắn…
Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Ông Trump để ngỏ khả năng thăm Venezuela
(Ngày Nay) - Tổng thống Mỹ dự định sẽ thực hiện chuyến thăm Venezuela trong thời gian tới, đồng thời nhấn mạnh mối quan hệ hiện nay giữa Washington và chính quyền lâm thời tại Caracas là “rất tốt.
Vai trò của giáo dục đại học là tự do học thuật và đổi mới sáng tạo.
Công nghệ không thể thay thế các giá trị cốt lõi của giáo dục
(Ngày Nay) - Những thay đổi nhanh của công nghệ và thị trường lao động đang đặt giáo dục đại học trước yêu cầu đổi mới sâu sắc. Theo PGS.TS Trần Thành Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội), trong quá trình đó, việc giữ vững các giá trị cốt lõi là điều kiện để đại học không đánh mất bản chất và vai trò của mình.
Sẵn sàng đảm bảo cung cấp điện trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026
Sẵn sàng đảm bảo cung cấp điện trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026
(Ngày Nay) - Để chuẩn bị đảm bảo cung cấp điện cho dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và các đơn vị đã phối hợp chặt chẽ với Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO) xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch đảm bảo điện cho sản xuất và tiêu dùng, đồng thời đảm bảo an ninh, an toàn phòng chống cháy nổ.
Chuyện gì đang diễn ra đối với tiến trình đàm n hạt nhân giữa Mỹ và Iran?
Chuyện gì đang diễn ra đối với tiến trình đàm n hạt nhân giữa Mỹ và Iran?
(Ngày Nay) - Mỹ và Iran hiện chưa thống nhất thời điểm tiến hành vòng đàm phán tiếp theo về chương trình hạt nhân của Tehran, song Tổng thống Donald Trump cho biết Washington không vội vàng sử dụng biện pháp quân sự, trong bối cảnh các nỗ lực trung gian qua Oman và trao đổi với các bên liên quan vẫn đang được duy trì.