Lỗ sâu - Chìa khóa giải quyết mâu thuẫn của vật lý hiện đại

(Ngày Nay) - Một phương trình mới được tìm ra liên quan đến lỗ sâu có thể giải quyết mâu thuẫn giữa lý thuyết cơ học lượng tử và thuyết tương đối tổng quát của vật lý hiện đại.

Một phương trình mới được tìm ra liên quan đến lỗ sâu có thể giải quyết mâu thuẫn giữa lý thuyết cơ học lượng tử và thuyết tương đối tổng quát của vật lý hiện đại.

    Một phương trình mới được tìm ra liên quan đến lỗ sâu có thể giải quyết mâu thuẫn giữa lý thuyết cơ học lượng tử và thuyết tương đối tổng quát của vật lý hiện đại.

      Lỗ sâu - Chìa khóa giải quyết mâu thuẫn của vật lý hiện đại
      Lỗ sâu - Chìa khóa giải quyết mâu thuẫn của vật lý hiện đại ảnh 1 Chìa khóa thống nhất hai lý thuyết có thể nằm trong lỗ sâu. Ảnh: Mopic
      Các nhà vật lý lý thuyết tại Đại học Stanford, Anh cho rằng phương trình kết hợp hai lý thuyết này với nhau có thể được tìm thấy trong đường hầm không thời gian vẫn được biết đến với cái tên "lỗ sâu", theo Science Alert. 

      Phương trình này được viết dưới dạng đơn giản ER = EPR, dựa theo tên viết tắt của một số nhà vật lý lý thuyết nổi tiếng.

      ER là viết tắt của Albert Einstein và Nathan Rosen. Họ đã cùng nhau viết một bài báo năm 1935 mô tả về lỗ sâu, được gọi là cầu Einstein-Rosen.

      EPR là viết tắt của Einstein, Rosen và Boris Podolsky, đồng tác giả một bài báo khác về vướng víu lượng tử cũng trong năm 1935.

      Từ năm 2013, nhà vật lý Leonard Susskind thuộc Đại học Stanford và Juan Maldacena thuộc Viện nghiên cứu tiên tiến tại Princeton cho rằng hai bài báo trên có thể mô tả về cùng một thứ duy nhất mà chưa ai nghiên cứu về lĩnh vực này từng xem xét nó, kể cả Einstein.

      Đầu tiên, hãy xem xét từng vế riêng biệt của phương trình. Theo thuyết tương đối tổng quát của Einstein, lỗ sâu là đường hầm nối giữa hai nơi trong vũ trụ. Nếu rơi vào một đầu của lỗ sâu, gần như ngay lập tức bạn sẽ xuất hiện ở đầu bên kia.

      Nhưng không chỉ có thế, lỗ sâu còn là đường nối giữa hai thời điểm trong vũ trụ, nghĩa là bạn sẽ xuất hiện tại đâu đó trong vũ trụ, ở một thời điểm nào đó.

      Vướng víu lượng tử, mặt khác, lại mô tả cách mà hai hạt tương tác như thể chúng chia sẻ sự tồn tại, nghĩa là bất cứ cái gì xảy ra với một hạt sẽ tác động ngay lập tức tới hạt kia, dù có thể chúng ở cách nhau khoảng cách tính theo năm ánh sáng.

      Trong bài báo mới của mình, Susskind đề xuất một kịch bản, với hai nhân vật tưởng tượng Alice và Bob tham gia trong vướng víu lượng tử. Mỗi người mang một hạt trong cặp hạt, bay theo hai hướng ngược nhau về hai phía của vũ trụ

      Tại mỗi nơi, Alice và Bob đồng thời đập vỡ hai hạt bằng một lực lớn và tạo ra hai hố đen riêng biệt. Khi đó, theo Susskind, hai hố đen này sẽ bị vướng víu lượng tử với nhau, hay nói cách khác là liên kết với nhau thông qua một lỗ sâu khổng lồ.

      "Nếu phương trình ER = EPR là đúng, một lỗ sâu sẽ liên kết các lỗ đen đó với nhau, vì thế, có thể mô tả chúng bằng dạng hình học của lỗ sâu", biên tập viên Tom Siegfried của trang Science News cho biết.

      "Đáng chú ý hơn là, có khả năng hai hạt hạ nguyên tử vướng lượng tử với nhau có liên kết với nhau theo cách nào đó qua một dạng lỗ sâu lượng tử. Do lỗ sâu là sự biến dạng hình học của không thời gian, được mô tả bằng các phương trình hấp dẫn của Einstein, đồng nhất chúng với vướng víu lượng tử có thể sẽ tạo ra một liên kết giữa hấp dẫn và cơ học lượng tử".

      Ngoài Susskind, đầu năm 2016, một nhóm nghiên cứu của Viện công nghệ California, Mỹ, cũng đưa ra giả thuyết tương tự về liên kết giữa sự thay đổi các trạng thái lượng tử với sự cong không thời gian.

      Theo nhóm này, mối liên hệ tự nhiên giữa năng lượng và sự cong thời gian ở đây được cho bởi phương trình thuyết tương đối tổng quát của Einstein. Nói cách khác, không khó để có được hấp dẫn bên trong cơ học lượng tử

      Tuy phương trình này còn cần được kiểm chứng, nhưng có thể "cơ học lượng tử và hấp dẫn có mối liên hệ chặt chẽ hơn chúng ta tưởng rất nhiều", Sean Carroll, một thành viên của nhóm nghiên cứu nhận định.

       Theo VnExpress
      Bỏ quy định dành 10% số thu ngân sách từ đất đai để thực hiện đo đạc, cấp Giấy chứng nhận, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai
      Bỏ quy định dành 10% số thu ngân sách từ đất đai để thực hiện đo đạc, cấp Giấy chứng nhận, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai
      (Ngày Nay) - Chính phủ ban hành Nghị quyết số 161/NQ-CP về việc bãi bỏ các quy định có liên quan đến việc dành tối thiểu 10% số thu ngân sách từ đất đai để thực hiện công tác đo đạc, đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai và đăng ký biến động, chỉnh lý hồ sơ địa chính.
      Khán giả Pháp ấn tượng với diễu hành Việt phục tại thành phố Lorient
      Khán giả Pháp ấn tượng với diễu hành Việt phục tại thành phố Lorient
      (Ngày Nay) - Từ ngày 16 đến 19/6/2026, tại thành phố Lorient, tỉnh Morbihan, Cộng hòa Pháp, đã diễn ra Festival Vietnam lần thứ tư nhằm giới thiệu và quảng bá văn hóa Việt Nam tới công chúng Pháp và bạn bè quốc tế. Sự kiện do Hiệp hội ART SPACE, phối hợp cùng Tòa thị chính thành phố Lorient, Hiệp hội Vietnam Bretagne Sud, Hiệp hội Appel Lorient,... mang đến nhiều hoạt động giao lưu văn hóa, nghệ thuật và cộng đồng.
      World Cup 2026: Mỹ nới quy định di chuyển đối với đội tuyển Iran
      World Cup 2026: Mỹ nới quy định di chuyển đối với đội tuyển Iran
      (Ngày Nay) - Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) đang thay đổi các quy định áp dụng đối với đội tuyển bóng đá quốc gia Iran trước trận đấu thứ 3 tại vòng bảng World Cup vào ngày 26/6 nhằm tạo điều kiện cho đội tuyển này có thêm thời gian tương tự như các quốc gia khác tham dự giải đấu. Sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh Liên đoàn Bóng đá Iran cho biết họ dự định gửi đơn khiếu nại chính thức lên FIFA về cách đội tuyển nước này đã bị đối xử tại Mỹ cho đến nay.
      Chính quyền Mỹ đề xuất tăng mạnh lệ phí nhập quốc tịch
      Chính quyền Mỹ đề xuất tăng mạnh lệ phí nhập quốc tịch
      (Ngày Nay) - Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) ngày 23/6 công bố đề xuất tăng đáng kể lệ phí nhập quốc tịch và chấm dứt một số chương trình miễn, giảm phí dành cho người có thu nhập thấp, trong khuôn khổ các biện pháp của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm siết chặt chính sách di trú.
      Nắng nóng thúc đẩy việc thay đổi xu hướng nghỉ dưỡng tại Pháp
      Nắng nóng thúc đẩy việc thay đổi xu hướng nghỉ dưỡng tại Pháp
      (Ngày Nay) - Sau vài năm tăng trưởng chững lại, thị trường hồ bơi tại Pháp đang cho thấy dấu hiệu phục hồi rõ rệt trong năm 2026. Những đợt nắng nóng đến sớm cùng với sự bất ổn của tình hình quốc tế đã khiến nhiều gia đình lựa chọn đầu tư vào không gian sống tại nhà thay vì chi tiền cho các chuyến du lịch nước ngoài.