Theo lời Nghệ nhân Ưu tú Chamaléa Âu, những đêm mưa đầu mùa ở Ma Nới thường vang lên tiếng đàn Chapi. Người Raglai gảy điệu con ếch như một lời nhắc nhau chuẩn bị xuống giống. Cũng từ những ngọn đồi, tiếng đàn trở thành cách để trai gái gửi gắm lời hẹn hò, gọi bạn, vượt qua khoảng cách xa xôi của núi rừng.
Tình yêu với cây đàn Chapi đến với Chamaléa Âu từ thuở thơ ấu, qua những bài học đầu tiên của người cậu ruột Chamaléa Lư. Tiếng đàn theo ông qua những năm tháng quân ngũ, rồi vẫn ở lại trong ký ức khi ông trở về Ma Nới làm rẫy sau ngày phục viên. Giữa nhịp sống nương rẫy, nhìn bắp trổ cờ, lúa đơm bông, ông lại nhớ tiếng đàn và những điệu nhạc đã gắn bó với mình từ thuở thiếu thời.
Nỗi nhớ ấy thôi thúc Nghệ nhân Ưu tú Chamaléa Âu tìm lại cây đàn của người Raglai. Ông lên núi Chư Prông, tìm những bụi tre già ven suối để chọn nguyên liệu làm đàn. Tre được hong trong bóng râm cho khô, rồi ông dùng mũi mác tách tám sợi dây ngay trên lớp cật. Trong cách sắp xếp dây đàn, ông dành vị trí riêng cho cặp dây trầm nhất, gọi là dây mẹ. Khi tiếng đàn cất lên, dây mẹ ngân trước, tiếp đến là dây cha, dây con. Với Chamaléa Âu, thứ tự ấy không đơn thuần là cách tạo nên âm thanh mà còn gắn với nếp sống mẫu hệ của người Raglai.
Càng gắn bó với Chapi, Nghệ nhân Ưu tú Chamaléa Âu càng trăn trở khi những người biết làm đàn, biết gảy đàn trong làng ngày một thưa vắng. Bởi vậy, có những buổi chiều, ông mang đàn ra giữa làng, vừa chơi vừa mong lũ trẻ đang nô đùa dừng chân lắng nghe. Ông hy vọng từ sự tò mò ban đầu, các em sẽ cảm nhận được cái hay của tiếng đàn và tìm đến học. Từng cây đàn được làm ra, mỗi điệu nhạc được truyền dạy cũng là cách Ama Âu tiếp nối câu chuyện mà buôn làng Raglai đã trao cho ông từ thuở nhỏ.
 |
| Nghệ nhân Ưu tú Chamaléa Âu mong lớp trẻ trong làng tiếp tục học cách làm đàn và gảy những giai điệu cha ông để lại, để tiếng Chapi còn vang mãi trong đời sống bản làng Raglai |
 |
| Để làm một cây đàn Chapi, Nghệ nhân Ưu tú Chamaléa Âu chọn lóng tre già, lành lặn để làm thân đàn. Lóng tre ấy cần được hong trong bóng râm cho thật rá trước khi chế tác |
 |
Ông dùng mũi mác tách tám sợi dây ngay trên lớp cật tre. Chốt tre nâng dây khỏi thân đàn. Các dây được nối thành bốn cặp, rồi hai đầu thân đàn được bện chặt bằng dây mấu để giữ độ căng |
 |
Nghệ nhân Ưu tú của đại ngàn dùng dùi lửa khoét lỗ ở hai đầu lóng tre để tạo âm vang. Khi đàn đã thành hình, ông gảy thử và chỉnh từng cặp dây. |
 |
Tiếng Chapi khi trầm, khi bổng, như tiếng chim gọi bầy giữa núi đồi. Nơi bản làng Raglai, trai gái mượn tiếng đàn thay lời hẹn ước |
 |
| Hiện tại ở Ma Nới, Nghệ nhân Ưu tú Chamaléa Âu vẫn tiếp tục chế tác, biểu diễn và truyền dạy cách làm, cách chơi đàn Chapi cùng các nhạc cụ truyền thống khác |
 |
| “Báu vật nhân văn sống” ấy đang gieo vào lòng lớp trẻ trong làng tình yêu với di sản Raglai |
