Tự phong
Theo GS.TS Nguyễn Hữu Dũng, Chủ tịch Hội môi trường xây dựng Việt Nam, xu hướng xây dựng và phát triển công trình xanh (CTX) là tất yếu, được các nước trên thế giới áp dụng từ lâu, mang lại hiệu quả cao cho cả người sử dụng và chủ đầu tư. Tuy nhiên, ở Việt Nam, hiện các dự án CTX chưa nhiều, chủ yếu là những khu nhà ở thương mại, giá thành cao. Hơn nữa, nước ta chưa có tiêu chuẩn xanh quốc gia nên hầu hết các dự án xanh đều do chủ đầu tư lựa chọn tiêu chuẩn của các đơn vị tư vấn nước ngoài như: Edge (của tổ chức IFC thuộc Ngân hàng Thế giới); Green Mark (Singapore), Leed (Mỹ), Lotus của Hội đồng công trình xanh Việt Nam (VGBC).
Ông Dũng cho hay, các tiêu chuẩn trên đều giống nhau ở 6 yếu tố cơ bản mà quốc gia nào cũng phải theo, gồm: Địa điểm xây dựng công trình bền vững; sử dụng năng lượng và nước hiệu quả; sử dụng vật liệu và tài nguyên thân thiện với môi trường; chất lượng môi trường trong nhà tốt; thiết kế sáng tạo, mới mẻ.
Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TPHCM, ở Việt Nam mới chỉ có 1 dự án chung cư đầu tiên tại TPHCM được cấp chứng chỉ Edge của Mỹ. “Hiện nay, một số dự án chung cư lạm dụng danh xưng như “Eco” (sinh thái), “Green” (xanh), “Nature” (thiên nhiên) đặt tên cho các dự án. Còn thực tế, những dự án đã đăng ký chứng chỉ xanh phải được nghiệm thu, do đó chủ đầu tư phải xây dựng đúng chuẩn, sau 3 năm đưa vào sử dụng mà kiểm tra lại không đạt sẽ bị thu hồi chứng chỉ” – ông Châu cho biết thêm.
Ông Đặng Thành Long, Giám đốc điều hành Hội đồng công trình xanh Việt Nam (VGBC) cũng cho biết thêm, nhiều dự án chung cư gắn mác “xanh” được thiết kế không theo tiêu chuẩn xanh nào, phần lớn phục vụ mục đích bán hàng. “Một số dự án có thể có cây xanh hay hồ nước và dùng các đặc điểm cảnh quan này làm minh họa cho tính xanh của dự án. Tuy nhiên, người mua nhà ít khi biết được thiết kế của các dự án này, cũng như thiết bị, vật liệu được sử dụng nên rất khó đánh giá được độ xanh của dự án” - ông Long phân tích.
Theo ông Long, các dự án chung cư như Eco Green City (đường Nguyễn Xiển, Thanh Xuân, Hà Nội), Green Star (đường Phạm Văn Đồng, quận Bắc Từ Liêm)…dù có diện tích cây xanh, bể bơi hay hồ nước rộng, nhưng không đăng ký theo tiêu chuẩn xanh nào. “Một số dự án có thể có một trong số những tiêu chí xanh nhưng nếu đăng ký tiêu chuẩn xanh thì hẳn nhiên họ đã nhấn mạnh tính “xanh” trong các chương trình marketing thay vì quảng cáo chung chung là “môi trường sống xanh” hay “cuộc sống xanh”, “thành phố xanh”…
Ông Đặng Thành Long, Giám đốc điều hành VGBC
Tuy nhiên, ông Long cho hay, một số dự án nhờ đăng ký tiêu chuẩn xanh như 2 dự án chung cư của tập đoàn Phúc Khang ở TPHCM (Diamon Lotus Lake View, Diamon Lotus Riverside, đăng ký tiêu chuẩn Leed (Mỹ) và Lotus (Việt Nam)) dù chưa xây dựng xong, chưa được nghiệm thu và cấp chứng chỉ, nhưng quảng bá, tiếp thị rầm rộ và bán hàng rất tốt.
Tại Hà Nội, Capital House là công ty đang có 2 dự án chung cư (Ecolife Capitol và Ecohome Phúc Lợi) đăng ký cấp chứng chỉ xanh Edge của tổ chức IFC thuộc Ngân hàng Thế giới. Tuy nhiên, dự án Ecolife Capitol vẫn đang xây dựng, chưa nghiệm thu và cấp chứng chỉ.
Lan man tiêu chí
GS.TS Nguyễn Hữu Dũng, Chủ tịch Hội Môi trường Xây dựng Việt Nam cho rằng, cần sớm ban hành hệ thống tiêu chí quốc gia về công trình xanh. Bởi, hiện nay quá nhiều tiêu chí khiến các chủ đầu tư lan man, không biết nên chọn xây dựng theo tiêu chí nào.
Chẳng hạn, tiêu chí xanh Lotus của VGBC (Việt Nam) chú trọng đánh giá các tác động tiêu cực tới môi trường; sử dụng tài nguyên hiệu quả; mức độ tiện nghi của người sử dụng trong các giai đoạn thiết kế, xây dựng và vận hành...Trong khi, tiêu chí Edge của Mỹ chỉ cần công trình tiết kiệm từ 20% năng lượng, nước và vật liệu. Việc xây dựng tiêu chí quốc gia về CTX sẽ giúp các đơn vị tư vấn đánh giá có cơ sở để xây dựng tiêu chí cụ thể, phù hợp với điều kiện Việt Nam, thực hiện đồng bộ.
Cũng theo ông Dũng, thực trạng mỗi công trình xanh một tiêu chuẩn, hoặc không theo tiêu chuẩn nào cũng bởi cơ quan quản lý nhà nước chưa có định hướng chiến lược và các giải pháp hỗ trợ, thúc đẩy phát triển CTX. Hơn nữa, các chủ đầu tư cũng chưa chú trọng phát triển công trình xanh. “Đầu tư CTX chỉ làm tăng thêm chi phí xây dựng khoảng 5 - 10% so với đầu tư thông thường. Thậm chí có hệ thống tiêu chí, chỉ cần tăng thêm 2% chi phí đầu tư là có được CTX, chủ đầu tư lại dễ bán nhà, tiết kiệm được khoản chi phí vận hành rất lớn” – ông Dũng cho biết.
