UNESCO lần đầu công bố báo cáo về khoa học đại dương trên thế giới

(Ngày Nay) - Việc thu thập dữ liệu và đánh giá sức khoẻ của đại dương là một ưu tiên toàn cầu khi xem xét các mối nguy về môi trường và kinh tế. Dù vậy, theo như Báo cáo khoa học Đại dương toàn cầu do Ủy ban Hải dương học Liên Chính phủ của UNESCO biên soạn, chỉ có một số ít các nước công nghiệp hóa đầu tư vào lĩnh vực này. Báo cáo này ủng hộ việc tăng cường đầu tư vào nghiên cứu và kêu gọi hợp tác khoa học quốc tế.
UNESCO lần đầu công bố báo cáo về khoa học đại dương trên thế giới

Báo cáo khoa học Đại dương toàn cầu: Hiện trạng khoa học Đại dương trên Thế giới được trình bày tại Liên hợp quốc (New York) vào ngày 8/6, Ngày Thế giới Đại dương, là một phần của Hội nghị Đại dương Liên Hợp Quốc diễn ra cho đến ngày 9/6.

Ấn phẩm đánh dấu một bước ngoặt khi là công cụ đầu tiên được phát triển để hỗ trợ thông tin cho các quốc gia và các bên liên quan cân nhắc đến yếu tố đại dương khi đưa ra các quyết định và đầu tư. Bác cáo này còn đóng vai trò quan trọng trong đánh giá tiến độ của việc thực hiện Mục tiêu Phát triển bền vững của Liên hợp quốc nhằm duy trì các nguồn tài nguyên then chốt mà đại dương đại diện vì nhân loại nói chung" - Tổng Giám đốc Irina Bokova phát biểu. 

UNESCO lần đầu công bố báo cáo về khoa học đại dương trên thế giới ảnh 1Trong năm 2010, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) ước tính đại dương sẽ mang lại giá trị gia tăng là 1.500 tỷ đô la

Điều đầu tiên mà Báo cáo thể hiện là sự tốn kém của việc nghiên cứu đại dương, đòi hỏi tàu và thiết bị đắt tiền, hình ảnh vệ tinh, robot dưới nước hoặc phương tiện điều khiển từ xa. Việc thu thập và xử lý dữ liệu của hàng ngàn nhà khoa học cũng vô cùng tốn kém. Chỉ có các nước công nghiệp hóa có thể đủ khả năng đầu tư cho công cuộc nghiên cứu kể trên. Hiện nay, các quốc gia có ngân sách nghiên cứu đại dương lớn nhất phải kể đến Úc, Pháp, Đức, Hàn Quốc và Hoa Kỳ.

Nói chung, cam kết của các quốc gia thay đổi theo quy mô, chiều dài bờ biển và lợi ích kinh tế mà họ nhận được từ tài nguyên biển của họ. Theo số liệu trong Báo cáo, phần ngân sách khoa học quốc gia được phân bổ cho đại dương dao động từ 0,1% (Liên bang Nga) đến 21,4% (Argentina). Phần ngân sách cho việc nghiên cứu và phát triển dành cho khoa học đại dương cũng khác nhau rất nhiều, từ 0,04% (Ecuador) đến 4,7% (Croatia). Các quốc gia tiên phong khác trong lĩnh vực này gồm Na Uy, Thái Lan, Trinidad và Tobago.

Các tác giả của Báo cáo cho rằng đảm bảo kinh phí ổn định là việc đặc biệt quan trọng nếu cân nhắc những lợi nhuận có thể đạt được nhờ đại dương. Trong năm 2010, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) ước tính đại dương sẽ mang lại giá trị gia tăng là 1.500 tỷ đô la. Do đó cần phải đa dạng hóa nguồn tài trợ.

Sự đóng góp của khu vực tư nhân vào nghiên cứu đại dương thực sự đã tăng lên cùng với một số tàu buôn thu thập dữ liệu cho các dự án khoa học. Ngoài ra, các tổ chức phi chính phủ như Quỹ Prince Albert II của Monaco và Quỹ David và Lucile Packard đang tài trợ các chương trình khoa học và bảo tồn đại dương.

UNESCO lần đầu công bố báo cáo về khoa học đại dương trên thế giới ảnh 2Có 371 tàu nghiên cứu hoạt động trên thế giới

Các viện nghiên cứu và phòng thí nghiệm chuyên ngành đóng một vai trò hàng đầu trong việc nghiên cứu các chủ đề như đa dạng sinh học biển và các hệ sinh thái, axit hóa nước hoặc tác động của hoạt động con người lên môi trường ven biển. Hầu hết các tổ chức này đều nằm ở Braxin, Canada, Pháp, Đức, Nhật Bản, Hàn Quốc, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ. Các trung tâm nghiên cứu này có xu hướng chuyên về các lĩnh vực ưu tiên của các nước mà trụ sở trung tâm đặt tại. Do đó, Phần Lan, Ấn Độ và Na Uy có nhiều đơn vị chuyên nghiên cứu về ngư nghiệp, trong khi Argentina, Pháp, Ý, Kuwait và Liên bang Nga có xu hướng tập trung vào quan sát đại dương.

Các tàu nghiên cứu là một yếu tố quan trọng trong nghiên cứu hàng hải trong chừng mực mà họ cho phép các nhà khoa học tiếp cận với vùng biển. Tổng cộng có 371 tàu như vậy hoạt động trên thế giới. Năm mươi tàu thuộc Hoa Kỳ, 29 thuộc Nhật Bản, 28 thuộc Đức, 27 thuộc Thổ Nhĩ Kỳ, 26 tàu của Hàn Quốc, 20 tàu Canada, 20 thuộc Ý và 18 thuộc Pháp.

Báo cáo cũng bao gồm những thông tin về số lượng ấn phẩm khoa học liên quan đến đại dương, như một thước đo về tầm quan trọng của lĩnh vực này. Trong khoảng thời gian từ 2010 đến 2014, khoảng 372.852 sản phẩm đã được xuất bản. 33% là ấn phẩm từ châu Âu, 28% thuộc châu Á, 26% từ Bắc Mỹ. 

Báo cáo đưa ra một loạt các khuyến nghị đối với các nhà hoạch định chính sách, kêu gọi sự hợp tác giữa các quốc gia và các viện nghiên cứu khác nhau để càng có nhiều hơn các quốc gia có thể tiến hành được việc nghiên cứu và tối đa hóa tác động của các nghiên cứu đó. Báo cáo cũng khuyến khích việc thu thập và xử lý dữ liệu, cũng như phát triển các mô hình tài chính thay thế. 

Trong khi xem xét về hiện trạng của khoa học đại dươn, Báo cáo cũng đưa ra những phân tích về điểm mạnh và yếu của loại hình khoa học này trên khía cạnh kinh tế và môi trường.

Xuất bản 5 năm 1 lần, Báo cáo này được xem như công cụ đánh giá tiến độ đạt được Mục tiêu phát triển Bền vững hướng đến năm 2030 “Bảo tồn và sử dụng bền vững các đại dương, biển và nguồn tài nguyên biển”. 

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
(Ngày Nay) - Sáng 4/10 đã diễn ra Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức. Tham dự có: Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đông đảo đại biểu.
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
(Ngày Nay) - Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu và thay đổi chu kỳ lượng mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài muỗi Anopheles (truyền bệnh sốt rét) và Aedes (truyền bệnh sốt xuất huyết) sinh sôi, mở rộng địa bàn hoạt động. Đây là cảnh báo vừa được các nhà khoa học thuộc Đại học Monash (Australia) công bố trên tạp chí Science Advances, với lời kêu gọi cộng đồng quốc tế cần khẩn cấp phối hợp ứng phó với gánh nặng dịch bệnh đang gia tăng.
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
(Ngày Nay) - Từng được xem là một trong những sông băng ổn định hiếm hoi trên thế giới, Perito Moreno, một trong những thắng cảnh nổi tiếng nhất của Argentina và là biểu tượng của vùng băng tuyết Patagonia, đang tan chảy và thu hẹp với tốc độ chưa từng thấy trong lịch sử.
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
(Ngày Nay) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada đánh dấu bước nâng cấp đáng kể trong quan hệ Việt Nam - Canada, đưa quan hệ hai nước từ khuôn khổ hợp tác vốn tập trung nhiều vào thương mại và giao lưu nhân dân sang một giai đoạn mang tính chiến lược hơn, với phạm vi hợp tác mở rộng sang chuỗi cung ứng, công nghệ tiên tiến, an ninh năng lượng, quốc phòng và an ninh hàng hải.
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
(Ngày Nay) - Ngày 2/10, công ty Google thuộc Tập đoàn Alphabet đã phóng vệ tinh mẫu thử nghiệm lên quỹ đạo nhằm đánh giá khả năng hoạt động của chip TPU trong môi trường khắc nghiệt của không gian.
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
(Ngày Nay) - Ngày 1/10/2026, Công ty CPĐT &PT Đường sắt Cao tốc VinSpeed - chủ đầu tư hai tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam và Công ty CPĐT&XD SGC - đơn vị thi công đã chính thức triển khai đúc những phiến dầm đầu tiên cho hai tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ. Đây là cột mốc đặc biệt, đánh dấu khả năng làm chủ công nghệ và thời điểm thi công bước vào giai đoạn tăng tốc nhằm đưa hai tuyến đi vào vận hành sớm ngay trong năm 2029.
OpenAI phát hiện thêm vụ xâm nhập hệ thống Chính phủ Australia
OpenAI phát hiện thêm vụ xâm nhập hệ thống Chính phủ Australia
(Ngày Nay) - Công ty công nghệ OpenAI của Mỹ vừa thông báo phát hiện thêm một vụ xâm nhập trái phép vào hệ thống của một cơ quan chính phủ tại Australia, đánh dấu lỗ hổng an ninh mạng nghiêm trọng thứ hai được xác nhận chỉ trong vòng vài tuần qua.
Nghệ thuật năm châu hội tụ tại Hoàng thành Thăng Long
Nghệ thuật năm châu hội tụ tại Hoàng thành Thăng Long
(Ngày Nay) - Trong không gian di sản Hoàng thành Thăng Long, tối 2/10 những làn điệu cải lương, chèo, dân ca cùng âm nhạc đến từ nhiều quốc gia đã tạo nên một bức tranh nghệ thuật đa sắc màu. Qua chuỗi chương trình “Hòa nhạc Năm Châu”, nghệ thuật hiện diện gần gũi với cộng đồng, để người dân và du khách trực tiếp thưởng thức, giao lưu và cảm nhận những giá trị văn hóa của Việt Nam và thế giới.