Đây là đề xuất của Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV, thuộc Hội đồng Tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ) vừa gửi Thủ tướng Chính phủ.Theo Ban IV, trước quyết tâm của Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh không hợp lý, không cần thiết; tiếp tục phân cấp, phân quyền hiệu quả, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thực tiễn phát triển quốc gia, các doanh nghiệp, hiệp hội đang rất phấn khởi và tin tưởng. Chỉ đạo mạnh mẽ của Thủ tướng Chính phủ để cắt giảm thủ tục hành chính cấp trung ương, từ 44% xuống mức 30% theo chuẩn OECD, là đặc biệt cần thiết, góp phần giảm chi phí tuân thủ, tạo ra đột phá thực chất, biến thể chế thành lợi thế cạnh tranh quốc gia.
Trên cơ sở tổng hợp ý kiến doanh nghiệp, hiệp hội ở nhiều ngành, lĩnh vực trên toàn quốc, Ban IV đề xuất danh sách các thủ tục hành chính mà nội dung quy định hoặc khâu thực thi đang gây khó khăn cho sản xuất, kinh doanh và gia tăng chi phí tuân thủ của doanh nghiệp trong các lĩnh vực đầu tư, xây dựng, đất đai, môi trường, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, thuế và một số lĩnh vực khác.
Chẳng hạn như thông tin trùng lặp giữa Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư và Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp khiến nhà đầu tư phải khai báo và nộp lặp lại cùng một bộ dữ liệu cho nhiều cơ quan quản lý khác nhau, mọi thay đổi liên quan đến dự án đầu tư thường kéo theo điều chỉnh song hành hai thủ tục này.
Hay thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư kéo dài, ảnh hưởng đến tiến độ dự án; thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) cấp trung ương với dự án nuôi biển do cấp Bộ thực hiện (theo quy định tại Điều 35, Luật Bảo vệ môi trường 2020) khiến thời gian kéo dài do phải "xếp hàng" thẩm định tập trung tại Trung ương, trong khi trên thực tế việc giám sát môi trường sau này lại do địa phương thực hiện, cấp thẩm định và cấp quản lý không đồng nhất…
Theo Ban IV, cần phân định rõ phân cấp, phân quyền trong quy định thủ tục hành chính và phân cấp, phân quyền trong thực hiện thủ tục hành chính, trong đó chỉ nên phân cấp, phân quyền cho địa phương quy định thủ tục hành chính khi cần thực hiện chính sách đặc thù của địa phương, thay vì phân quyền quy định các vấn đề chung của toàn quốc, nhằm tạo sự thống nhất, đồng bộ trong thực thi chính sách.
Qua rà soát hệ thống văn bản ban hành sau ngày 01/7/2025, Ban IV và các Hiệp hội nhận thấy có những nghị định chuyên ngành đang có xu hướng "phân rã" tính thống nhất của thủ tục hành chính, đi ngược lại tinh thần “thông suốt, nhất quán”. Điển hình như lĩnh vực đất đai: Điều 15 Nghị định số 49/2026/NĐ-CP trao thẩm quyền cho UBND cấp tỉnh quy định chi tiết trình tự, thủ tục hành chính về đất đai; hay lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tài chính: Khoản 2 Điều 3 Nghị định 125/2025/NĐ-CP cho phép cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền ở cấp tỉnh/cấp xã “Chủ động ban hành văn bản theo thẩm quyền để giải quyết công việc được phân định tại Nghị định này”, bao gồm các công việc, thủ tục liên quan đầu tư công, đầu tư PPP, đấu thầu, trưng mua, trưng dụng tài sản, tài chính đất đai, quản lý và sử dụng tài sản công…; quản lý thuế, phí, giá, kinh doanh bảo hiểm; quản lý hộ kinh doanh, hợp tác xã; tín dụng chính sách xã hội…
“Những quy định nêu trên sẽ dẫn đến nguy cơ hình thành 34 bộ quy trình tác nghiệp khác nhau ở 34 tỉnh/thành cho các lĩnh vực được nêu; dẫn tới tình trạng cùng một người dân, doanh nghiệp, một chủ đề nhưng ở mỗi tỉnh sẽ cần tuân thủ một bộ quy trình/yêu cầu khác nhau; phá vỡ cấu trúc ‘cơ sở dữ liệu dùng chung quốc gia’”, Ban IV nhận định. Theo lý giải của Ban IV, thông tin đầu vào mỗi tỉnh mỗi khác, đồng thời trong bối cảnh đó, mỗi tỉnh lại cần đầu tư các hệ thống công nghệ thông tin riêng để giải quyết nghiệp vụ hành chính, tạo nên sự chồng chéo, lãng phí.
Ban này cũng đề xuất nghiên cứu, quy trình hóa các chỉ đạo quan trọng của Đảng, Nhà nước như “lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm” hoặc “lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả lãnh đạo, quản lý” vào các quy trình xây dựng và thực hiện các thủ tục hành chính hiện hành. Đồng thời, phát huy vai trò các kênh độc lập, khách quan (như Hội đồng Tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ, các Hiệp hội doanh nghiệp…) vào việc đo lường hiệu quả xử lý thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp song song với quá trình tự rà soát, đánh giá của hệ thống cơ quan nhà nước.
Thực tế cho thấy, các văn bản chỉ đạo, chủ trương từ các cấp cao nhất của Trung ương Đảng và Chính phủ đã nhận được sự đồng thuận và hưởng ứng của cộng đồng doanh nghiệp. Tuy nhiên, quá trình triển khai còn gặp nhiều rào cản, nút thắt mang tính lặp đi lặp lại, ảnh hưởng tới kỷ cương công vụ và có thể làm suy giảm niềm tin của cộng đồng. Việc có các kênh/chương trình và biện pháp “lắng nghe doanh nghiệp, lắng nghe người dân 24/7” sẽ vừa phát huy sức mạnh toàn dân, vừa cung cấp thông tin thực tế phục vụ hiệu quả chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo Chính phủ.
Trước những đề xuất của Ban IV, ngày 28/4, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong đã ký văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ gửi Bộ trưởng các Bộ: Tư pháp, Công an, Khoa học và Công nghệ, Nông nghiệp và Môi trường, Tài chính, Xây dựng, Y tế về xử lý đề xuất, kiến nghị của Ban IV.
Trong đó yêu cầu các Bộ trưởng khẩn trương chỉ đạo các đơn vị liên quan thuộc Bộ nghiên cứu các đề xuất, kiến nghị của Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân để xử lý theo thẩm quyền, chức năng, nhiệm vụ được giao, phù hợp với quy định của pháp luật; báo cáo cấp có thẩm quyền đối với những vấn đề vượt thẩm quyền.
Các Bộ nghiên cứu, bổ sung ngay vào phương án phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện đối với những kiến nghị phù hợp, báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong quá trình triển khai Kết luận số 18-KL/TW và các chỉ đạo của Thường trực Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về nội dung này, nhằm khơi thông nguồn lực, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng “2 con số”.
