Rẻ hơn mua rau chợ
Ở Techmart Hanoi 2016 mới đây, gian hàng giới thiệu mô hình trồng rau tại gia của ThS Trần Văn Hải - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam - thu hút nhiều người, đặc biệt là cư dân đô thị bởi màu xanh mơn mởn của những cây rau, hay nét sặc sỡ của những quả ớt chín đỏ. Đó là mô hình Vườn hữu cơ có kỹ thuật canh tác tự động, tuần hoàn và khép kín, giúp cung cấp đủ dinh dưỡng, cách ly với nguồn sâu bệnh, nước ô nhiễm.
 Mô hình trồng rau theo phương pháp thủy canh |
“Hiện nay các gia đình thành thị thường dùng hộp xốp hay khay nhựa, đổ đất vào để rồng rau. Đất trong hộp xốp, khay nhựa rất nhanh bị chai cứng, thiếu chất dinh dưỡng nuôi cây. Đặc biệt là với cách trồng này, việc tưới cây gặp nhiều bất tiện” – ThS Hải nói. Với mô hình Vườn hữu cơ, việc trồng rau không cần sử dụng đất mà trồng trực tiếp vào giá thể hữu cơ. Các giá thể đã được xử lý nấm bệnh; các vi sinh vật đã phân hủy, chuyển hóa chất hữu cơ sang dạng cây trồng dễ hấp thụ. Điều đặc biệt là các giá thể hữu cơ này càng để lâu càng hoai mục, làm tăng độ tơi xốp.
Mô hình Vườn hữu cơ hoạt động theo nguyên tắc tự động, tuần hoàn, khép kín; quy trình sử dụng rất đơn giản, ai cũng làm được. Người sử dụng chỉ cần gieo hạt và cấy cây giống, còn việc chăm sóc cây sau đó do hệ thống thực hiện hoàn toàn tự động. Mô hình bao gồm 5 hệ thống hộp kích thước 40x60cm, liên kết với nhau bằng hệ thống ống nối. Các ống nối này đảm bảo cho dung dịch dinh dưỡng tuần hoàn qua các module để nuôi cây trước khi quay trở lại bình chứa. Hệ thống đóng - mở điện tự động sẽ điều chỉnh thời gian và số lần bơm dinh dưỡng trong ngày. Các máy bơm - có nhiệm vụ cung cấp dinh dưỡng nuôi cây, bơm nước làm mát cho cây - được kết nối với hệ thống cài đặt giờ tự động để hoạt động đúng thời điểm định sẵn.
Theo ThS Hải, chi phí đầu tư để duy trì sự hoạt động của hệ thống chỉ khoảng 30.000-50.000 đồng/tháng (gồm tiền điện, nước, giống) - thấp hơn nhiều so với tiền mua rau sạch ngoài chợ. Do không phải làm đất, chu kỳ sản xuất được rút ngắn, nếu sản xuất lớn sẽ giảm mạnh chi phí vận hành và nhân công.
Giảm ô nhiễm môi trường, tiết kiệm nước
Đánh giá mô hình này, Hội đồng Tư vấn khoa học của Viện Hàn Lâm KH&CN Việt Nam khẳng định: “Đây là một sản phẩm công nghệ có tính ứng dụng cao và hết sức thiết thực với người dân. Độ thẩm mỹ cao, tạo không gian xanh sống động và tinh tế, công nghệ được hoàn thiện gần như tối ưu”.
Bà Trịnh Ngọc Linh - khu đô thị Hà Nội Garden City, một khách hàng sử dụng mô hình trồng rau này cho biết: “Từ khi trồng rau bằng mô hình thủy canh hữu cơ, tôi có thể đi du lịch nửa tháng mà khi về vẫn có rau ăn tươi ngon. Nếu so sánh với cách trồng rau trong hộp xốp trước đây thì hơn hẳn vì khi trồng kiểu cũ, nhà cửa không sạch, rau lên chậm và không ngon, bất tiện trong việc tưới”.
Theo ThS Trần Văn Hải, việc trồng rau trên mô hình này giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường, tiết kiệm nước, ít bị sâu bệnh do cây được chăm sóc tốt dẫn đến sức kháng bệnh cao. Không chỉ lý tưởng cho các gia đình đô thị muốn tự trồng rau sạch trên ban công, sân thượng, mô hình này còn phù hợp với vùng biển đảo hay vùng cao, nơi khan hiếm nước.
Hiện ông đã chuyển giao được hơn 50 hệ thống trồng rau thủy canh - hữu cơ cho các hộ gia đình trên địa bàn thành phố Hà Nội với giá từ 3,5-5,3 triệu đồng. Hai tỉnh Thái Bình và Bến Tre cũng đã đặt hàng để chuyển giao công nghệ.
