YRắc rối bắt đầu vào ngày 8/6, khi Đại sứ Trung Quốc Xing Haiming gặp ông Lee Jae-myung, lãnh đạo Đảng Dân chủ của Hàn Quốc, tại dinh thự chính thức của đại sứ. Kế hoạch là để hai bên cùng nhau chỉ trích chính quyền của Tổng thống Yoon về việc nghiêng về phía Mỹ và Nhật Bản.
Trong chuyến thăm được phát trực tiếp trên YouTube, đại sứ Xing khẳng định rằng Hàn Quốc, chứ không phải Trung Quốc, phải chịu trách nhiệm về việc làm xấu đi quan hệ song phương, đồng thời kêu gọi Seoul tôn trọng "lợi ích cốt lõi" của Bắc Kinh đối với Đài Loan.
Thậm chí, đại sứ Xing tuyên bố những người đặt cược vào sự thất bại của Trung Quốc trong cuộc cạnh tranh với Mỹ sẽ phải hối hận.
Những bình luận này sau đó đã làm dấy lên làn sóng phẫn nộ, đặc biệt là Tổng thống Yoon Suk Yeol.
Đáp trả lại, ông Yoon đặt câu hỏi liệu đại sứ Xing "có thái độ tôn trọng lẫn nhau hay thúc đẩy tình hữu nghị với tư cách là một nhà ngoại giao" hay không và "người dân của chúng tôi cảm thấy bị xúc phạm" bởi hành vi của đại sứ Trung Quốc.
Bộ Ngoại giao Hàn Quốc đã gặp đại sứ Xing để phản hồi quan điểm, khẳng định rằng những tuyên bố của ông đã vi phạm Công ước Vienna yêu cầu một cơ quan ngoại giao thúc đẩy quan hệ hữu nghị. Một số người trong đảng Quyền lực Nhân dân cầm quyền đã kêu gọi chính phủ xem xét việc trục xuất đại sứ Xing.
Vụ tranh cãi ngoại giao này cũng đã cung cấp cho Tổng thống Yoon "đạn dược" để công kích các đối thủ chính trị trước thềm cuộc tổng tuyển cử năm 2024. Đảng Quyền lực Nhân dân đã chỉ trích lãnh đạo Đảng Dân chủ Lee Jae-myung vì không lên tiếng trước những quan điểm của đại sứ Trung Quốc.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Uông Văn Bân cũng nhanh chóng đáp trả, lập luận rằng việc "chia sẻ quan điểm và mối quan tâm của Trung Quốc" là một phần công việc của đại sứ Xing. Chính quyền Bắc Kinh cũng đã triệu tập đại sứ Hàn Quốc Chung Jae-ho để trả đũa.
Đây không phải là lần đầu tiên chính quyền của Tổng thống Yoon đối đầu với Trung Quốc trong những tháng gần đây. Hồi tháng 4, ông Yoon cho rằng những căng thẳng xung quanh vấn đề Đài Loan bắt nguồn từ "những nỗ lực thay đổi hiện trạng thông qua vũ lực", dẫn đến phản ứng tức giận từ phía Bắc Kinh.
Chiến lược an ninh quốc gia của Hàn Quốc được công bố vào tuần trước nêu rõ trong phần Trung Quốc rằng Seoul sẽ giải quyết "các vấn đề liên quan đến chủ quyền, quyền và lợi ích của chúng ta một cách nhất quán và kiên quyết".
Điều này đánh dấu sự khác biệt so với những người tiền nhiệm của ông Yoon, không chỉ người tiền nhiệm Moon Jae-in có thái độ thân thiện với Trung Quốc, mà cả những cựu tổng thống theo đường lối bảo thủ như Park Geun-hye và Lee Myung-bak, cả hai đều nhấn mạnh đến sự hợp tác chiến lược.
Cả ông Lee và bà Park đều muốn đạt được một hiệp định thương mại tự do với Trung Quốc, trong khi ông Moon đặt ra "ba không" trong chính sách đối với Trung Quốc: không triển khai thêm hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD của Mỹ, không tham gia vào mạng lưới phòng thủ tên lửa của Mỹ và không tham gia vào liên minh quân sự ba bên với Nhật Bản và Mỹ.
Về phần mình, ông Yoon nhậm chức trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Washington và Bắc Kinh khiến việc đạt được sự cân bằng giữa hai cường quốc trở nên khó khăn hơn. Tổng thống Hàn Quốc cũng đã nhấn mạnh vào các giá trị như dân chủ và pháp quyền trong quan hệ với Trung Quốc.
Các yếu tố bên ngoài đã ảnh hưởng đến lập trường của chính quyền Yoon. Thị trường khổng lồ Trung Quốc trước đây từng là động lực mang lại lợi nhuận quan trọng cho các công ty Hàn Quốc, nhưng hoạt động xuất khẩu song phương đang bị thu hẹp do sự cạnh tranh từ các công ty Trung Quốc đang lên. Năm 2022, Hàn Quốc lần đầu tiên ghi nhận thâm hụt thương mại với Trung Quốc sau 28 năm.
Dư luận Hàn Quốc cũng đã thay đổi. Cuộc thăm dò của Trung tâm nghiên cứu Pew cho thấy thái độ tiêu cực về Trung Quốc luôn ở mức dưới 60% trước khi vượt qua mốc này vào năm 2017 và lên đến 80% vào năm 2022.
Những bình luận của đại sứ Xing đã bị lên án không chỉ bởi các hãng thông tấn có đường lối bảo thủ giống chính quyền Yoon, mà cả những tờ báo có khuynh hướng tự do. Cụ thể, tờ Hankyoreh đã đăng một bài xã luận gọi những nhận xét của đại sứ Xing là "hống hách", nhận định rằng chúng có thể "kích động ác cảm" ngay cả trong số những người thường xuyên chỉ trích Tổng thống Yoon.
