Hoàn thiện quy định về tố tụng điện tử, bảo vệ quyền con người, quyền công dân

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Các đại biểu Quốc hội đánh giá dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự đã tiếp thu và đã thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng về cải cách tư pháp, chuyển đổi số, bảo vệ quyền con người, quyền công dân.
Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh Lê Văn Đông phát biểu.
Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh Lê Văn Đông phát biểu.

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, chiều 27/10, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thi hành Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi).

Các đại biểu Quốc hội đánh giá dự thảo Bộ luật đã tiếp thu và đã thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng về cải cách tư pháp, chuyển đổi số, bảo vệ quyền con người, quyền công dân và nâng cao hiệu quả hoạt động tố tụng.

Góp ý về nội dung tố tụng điện tử, đại biểu Lê Văn Đông (Thành phố Hồ Chí Minh) cho rằng, tố tụng điện tử là một chính sách mới trực tiếp thể chế hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia nhằm tạo cơ sở pháp lý về đổi mới phương thức giải quyết vụ án hình sự theo hướng nhanh hơn, chặt chẽ hơn và minh bạch hơn.

Điểm nổi bật là không xem tố tụng điện tử chỉ là việc thay đổi hồ sơ giấy bằng tệp điện tử, mà xác lập đầy đủ một phương thức tổ chức, thực hiện hoạt động tố tụng trên môi trường số, có giá trị pháp lý và được áp dụng trong quá trình giải quyết vụ việc, vụ án khi đáp ứng các điều kiện luật định. Đồng thời, việc tố tụng điện tử sẽ tạo điều kiện cho các cơ quan tăng cường công tác phối hợp thực hiện thủ tục tố tụng trên môi trường số và chia sẻ, liên thông dữ liệu với nhau, giúp giám sát việc sao chụp, chuyển giao, lặp lại và tạo nguồn thông tin thống nhất trong các giai đoạn khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử.

Bên cạnh đó, tố tụng điện tử cũng giúp người tham gia tố tụng gửi, nhận văn bản bằng phương thức điện tử, có thể giảm thời gian đi lại, tạo thuận lợi cho việc tiếp cận thông tin và thực hiện quyền, nghĩa vụ.

Trên tinh thần đó, đại biểu đánh giá, dự thảo đã quy định cụ thể, chi tiết, đồng bộ về trình tự, thủ tục thực hiện các hoạt động tố tụng trên môi trường điện tử với các quy định, điển hình là xác định rõ tố tụng điện tử là phương thức tổ chức và thực hiện hoạt động tố tụng trên môi trường số; khẳng định hoạt động tố tụng điện tử có giá trị pháp lý, phải tuân thủ đúng trình tự, thủ tục và bảo đảm tính hợp pháp, xác thực, toàn vẹn, khả năng truy xuất, bảo mật, an ninh dữ liệu, đặc biệt là không làm hạn chế quyền, lợi ích hợp pháp của người tham gia tố tụng...

Cùng với đó, dự thảo đã dự liệu phương án xử lý hệ thống gặp sự cố hoặc một hoạt động tố tụng chưa thể thực hiện bằng phương thức điện tử, khi đó cơ quan có thẩm quyền phải chuyển sang phương thức khác để không làm ảnh hưởng đến thời hạn tố tụng và quyền con người tham gia tố tụng.

Để quy định về tố tụng điện tử thật sự đi vào cuộc sống, đại biểu đề nghị hoàn thiện thêm một số nội dung. Đó là, sớm kết nối liên thông dữ liệu giữa cơ quan điều tra, viện kiểm sát, tòa án và các cơ quan liên quan. Các cơ quan trung ương sớm ban hành quy định hướng dẫn, trong đó có quy định về bảo quản dữ liệu, lưu trữ bảo mật nhằm đảm bảo an ninh mạng, an toàn thông tin trong quá trình khai thác, sử dụng chuẩn hóa biểu mẫu điện tử, quy trình chuyển giao hồ sơ, quy tắc xác thực và xử lý sự cố, tổ chức đào tạo, tập huấn cho cán bộ, tiếp tục rà soát để các quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự đảm bảo thống nhất với pháp luật về giao dịch điện tử, dữ liệu, định danh điện tử, an ninh mạng và bảo vệ thông tin.

Cho rằng quy định tố tụng điện tử là bước đột phá công nghệ rất cần thiết và phù hợp với điều kiện hiện nay, tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Phi Hùng (Đà Nẵng) lưu ý quy định này cần quan tâm đến một số đối tượng yếu thế. Trong trường hợp người tham gia tố tụng thuộc hộ nghèo, người khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng đặc biệt khó khăn hoặc người đang bị tạm giam, tạm giữ không có điều kiện kỹ thuật thì cần lựa chọn phương thức tố tụng truyền thống.

Về thời điểm hoàn thành việc giao, chuyển văn bản tố tụng điện tử, dự thảo Bộ luật quy định thời điểm hoàn thành ngay khi văn bản được nhập vào hệ thống. Theo đại biểu Nguyễn Phi Hùng, ở nhiều địa phương nhất là người dân vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số chưa có đầy đủ các phương tiện điện tử, hoặc nhiều trường hợp gặp sự cố như nghẽn mạng khiến người nhận chưa thể truy cập ngay văn bản tố tụng. Do đó, đại biểu đề nghị chỉnh lý theo hướng thời điểm hoàn thành là thời điểm hệ thống ghi nhận người nhận đã truy cập. Trường hợp không truy cập thì tính từ thời điểm là 24 giờ kể từ khi hệ thống thông báo hợp lệ, trừ trường hợp bất khả kháng, để bảo đảm quyền lợi cho người nhận trong tham gia tố tụng.

Phát biểu giải trình tại phiên họp, Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Nguyễn Huy Tiến cho biết, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến, tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo Bộ luật theo hướng bảo đảm tính đồng bộ, chặt chẽ và khả thi, đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Việc hoàn thiện các chính sách cần bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm, nâng cao hiệu quả xử lý với chính sách nhân đạo, khuyến khích người phạm tội tự nguyện khắc phục hậu quả; đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của những người tham gia tố tụng.

Tên lửa gặp sự cố, Amazon mất 40 vệ tinh Internet
Tên lửa gặp sự cố, Amazon mất 40 vệ tinh Internet
(Ngày Nay) - Tên lửa Vulcan của liên doanh hàng không vũ trụ United Launch Alliance (ULA) gặp sự cố khoảng 10 phút sau khi rời bệ phóng tại bang Florida (Mỹ) ngày 15/11, khiến toàn bộ 40 vệ tinh Internet của Amazon không thể vào quỹ đạo. Đây là thất bại đầu tiên phá vỡ thành tích phóng thành công liên tục trong gần 20 năm của ULA.
“Phép màu đêm Giáng sinh” thống lĩnh phòng vé Bắc Mỹ
“Phép màu đêm Giáng sinh” thống lĩnh phòng vé Bắc Mỹ
(Ngày Nay) - Bộ phim hài - kinh dị giả tưởng “Ebenezer” (tựa Việt: “Phép màu đêm Giáng sinh”), với sự góp mặt của nam diễn viên Johnny Depp, đã vươn lên dẫn đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Bắc Mỹ ngay trong tuần đầu công chiếu, với doanh thu ước đạt 19 triệu USD tại Mỹ và Canada.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp các hoạt động tại Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp các hoạt động tại Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20
(Ngày Nay) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã rời thủ đô Phnom Penh, kết thúc tốt đẹp các hoạt động trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20 từ ngày 14-16/11/2026, theo lời mời của Quốc vương Campuchia Norodom Sihamoni.
Các em học sinh trường THPT Lê Quý Đôn chụp ảnh lưu niệm cùng các nghệ sĩ tham gia chương trình - Ảnh: Minh Khang
TPHCM: giới thiệu các loại hình nghệ thuật trong trường phổ thông
(Ngày Nay) - Sáng 16/11, tại trường THPT Lê Quý Đôn (phường Xuân Hòa, TPHCM), Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM tổ chức chương trình khởi động Kế hoạch Tổ chức các hoạt động giới thiệu, tìm hiểu các loại hình nghệ thuật trong hệ thống trường phổ thông trên địa bàn TPHCM (năm học 2026 - 2027).
Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
(Ngày Nay) - Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, ngày 15/11, Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa-Vũng Tàu (Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức khai mạc Không gian trưng bày chuyên đề “Khảo cổ học ven biển, hải đảo Thành phố Hồ Chí Minh - Những phát hiện mới giai đoạn 2020 -2025”.
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
(Ngày Nay) - Chiều 15/11, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (thành phố Huế) cho biết, thành phố đã ban hành các quyết định triển khai ba chính sách giảm phí tham quan các điểm di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế dành cho du khách sử dụng các tuyến giao thông du lịch mới, khách tham dự hội nghị, hội thảo, triển lãm (du lịch MICE) và khách sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh (du lịch y tế). Đây là các chính sách nhằm kích cầu du lịch của UBND thành phố Huế.