Trong căn nhà cấp bốn xập xệ, bà Nguyễn Thị Trì (65 tuổi) cho hay con trai độc nhất của bà mất vì ung thư phổi cách đây 7 năm, khi vừa tròn 33 tuổi. Sau khi con mất, con dâu của bà cũng bỏ đi. Hằng ngày, bà làm ruộng, trồng đỗ ngoài vườn để nuôi đứa cháu nội 11 tuổi.
“Tháng 10/2009 thì nó bắt đầu phát bệnh, ho liên tục mà không ngớt. Qua tết Âm lịch, con tôi đau nặng, gia đình 3-4 lần đưa đi khắp các bệnh viện nhưng đã ở giai đoạn cuối, chữa không được nữa”, bà Trì nhớ lại.
Hằng ngày, bà vẫn dùng nước giếng khoan để sinh hoạt, nhưng từ khi con trai mất vì ung thư, quanh xóm làng cũng có nhiều người tương tự nên bà phải mua nước bình về ăn uống.
Tương tự, anh Trương Quốc Dũng (46 tuổi) nhà kế bên bà Trì cũng đầy lo lắng vì căn bệnh ung thư ám ảnh. Trong nhà chưa có người phát bệnh nhưng anh Dũng nói không sớm thì muộn cũng có mà thôi.
Giếng khoan cách đây 20 năm cho dòng nước màu vàng khè, không thể ăn uống được. Anh phải xây một bể lọc để dùng nước này cho tắm rửa, giặt giũ. “6-7 năm nay nhà tôi uống nước bình, hàng tháng hết gần 300.000 đồng tiền nước ăn uống”, anh Dũng nói.
Ông Lương Chí Hoà, Trưởng thôn Vân Hoà cho hay 10 năm gần đây, cả thôn có 40 người chết vì căn bệnh ung thu, gây hoang mang, lo lắng. Cả thôn đều dùng nước giếng khoan, sâu từ 15-20m.
“Mỗi lần bơm lên đều có mùi hôi rất nặng, nếu cho qua bể lọc sẽ đóng cặn màu đen ở đáy bể như nhựa đường”, ông Hoà nói và cho hay những nhà có người chết vì ung thư chủ yếu nằm dọc sông Vĩnh Định chảy qua thôn. “Mọi người vô cùng hoảng loạn, không khí tang tóc bao trùm làng quê nên bà con đều không tha thiết làm ăn”, ông Hoà bộc bạch.
Về đây kiểm tra nguồn nước, Phòng y tế huyện Triệu Phong cho biết 98% hộ dân dùng nước giếng khoan, nước có phèn và cặn lắng màu trắng tại dụng cụ nấu ăn. Tình hình bệnh tật ngày càng tăng, trong đó tỷ lệ ung thư cao bất thường, chỉ riêng 3 tháng đầu năm 2017 có 5 ca ung thư.
Ông Nguyễn Thành Vũ, Phó chủ tịch UBND huyện Triệu Phong cho hay tỷ lệ ung thư tại Vân Hoà là khá cao và chưa có kết luận về nguyên nhân gây bệnh. “Huyện đề nghị tỉnh Quảng Trị đầu tư hệ thống nước sạch cho bà con, đồng thời cho ngành chức năng về lấy mẫu để xác định nguyên nhân”, ông Vũ nói.
