Dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1A là công trình trọng điểm quốc gia, có ý nghĩa hết sức to lớn trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Tuy nhiên, bên cạnh "tấm áo mới" của đại lộ huyết mạch thì những hệ lụy nảy sinh từ đại dự án này đã hiện hữu trước mắt người dân.
Dự án đầu tư nâng cấp, mở rộng quốc lộ 1A đoạn Nam cầu Bến Thủy – tuyến tránh thành phố Hà Tĩnh do Tổng công ty Xây dựng công trình giao thông 4 (CIENCO 4) làm chủ đầu tư được Bộ Giao Thông Vận Tải đánh giá là dự án kiểu mẫu và là mô hình để các đơn vị thi công noi gương và học tập khi hoàn thành trước tiến độ 9 tháng và tiết kiệm tới hơn 500 tỉ đồng. Tuy nhiên niềm hân hoan, phấn khởi của những người dân Hà Tĩnh về sự thay da đổi thịt của đường cái chưa được bao lâu thì giờ đây chính họ lại phải đối mặt với muôn vàn nỗi lo từ chính con đường này.
“Ngán ngẩm”, đó là tâm trạng chung của hầu hết những hộ dân sống ven quốc lộ 1A đoạn qua địa phận thị xã Hồng Lĩnh, huyện Can Lộc, Thạch Hà (Hà Tĩnh). Niềm phấn khởi của những người dân nơi đây về tuyến quốc lộ mới chưa được bao lâu thì giờ đây họ lại phải chịu cảnh “dở khóc dở cười” khi nhìn lại ngôi nhà của gia đình mình bị lọt thỏm bên con đường huyết mạch của đất nước.
Nâng đường khổ nhà
Nguyên nhân của tình trạng oái ăm trên là do trong quá trình thi công nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1A, nền đường đã được nhà thầu nâng lên quá cao, trung bình từ 0,5 đến 0,7m, thậm chí có nhiều đoạn được nâng cao lên đến 1m. Điều này khiến cho nền nhà dân bị thấp sâu so với mặt đường. Có một số căn nhà mặt tiền phải chịu cảnh mặt đường cao gần bằng trần nhà.
Thực trạng trên ảnh hưởng rất nhiều tới cuộc sống của người dân hai bên đường, việc đi lại, sinh hoạt hết sức khó khăn, người dân phải sắm thang sắt, làm bậc thang đi xuống để vào nhà. Do độ chênh giữa nền nhà và mặt đường quá lớn nên việc đưa xe máy ra vào nhà thực sự là một vấn đề nan giải.
 |
 |
 |
 |
Từ nhà cũ, nhà mới xây, biệt thự cho tới công sở đều trở nên lọt thỏm do đường được nâng quá cao. |
Do được xây dựng đã lâu, theo kiến trúc cũ, nên nhà ở đây thường có trần khá thấp (khoảng 3m), nếu nâng nền nhà lên bằng hoặc cao hơn đường thì độ cao nhà chỉ còn 2m khiến nhiều hộ không thể sinh sống và sử dụng được.
Để nâng nền nhà lên bằng mặt đường, chỉ còn cách đập nhà làm mới, tốn rất nhiều tiền và không phải gia đình nào cũng có điều kiện để làm được. Điều đáng nói là không chỉ những căn nhà đã tồn tại từ lâu, mà ngay cả những nhà mới xây dựng trước thời điểm nâng cấp đường cũng rơi vào cảnh nhà thấp hơn đường. Chủ nhà đang đau đầu vì chưa biết cải tạo nhà kiểu nào.
Ông Bùi Đức Đính, xóm 14, xã Vượng Lộc, huyện Can Lộc cho biết, trước đây nền nhà ông cao ngang với mặt đường, nhưng giờ thì thấp hơn đường tới hơn nửa mét. Ông phải bỏ ra 5 triệu đồng để san mặt phía trước nhà cho cao bằng đường, vì quá bất tiện nên gia đình ông đành phải ở tạm nhà cũ.
 |
Đường cao ngang cổng nhà. |
Còn anh Trần Văn Sơn, ở xã Thạch Liên, huyện Thạch Hà thì chia sẻ: “Vợ chồng anh xây móng nhà trước khi đường được nâng nhưng may mắn vì chưa xây nhà chứ nếu không bây giờ cũng thấp hơn đường rồi. Tuy nhiên, việc đường được nâng lên quá cao khiến cho chi phí phát sinh mà vợ chồng anh bỏ ra để tiếp tục nâng cao phần móng cũng lên tới hơn 50 triệu đồng”.
Cơ cực chống ngập
Việc đường quốc lộ 1A được nâng cao đã gây ngập nước nhà dân mỗi khi trời mưa. Để hạn chế nước bẩn cùng rác tràn vào nhà, nhiều gia đình đã có “sáng kiến” chống ngập bằng cách xây gờ trước cửa nhà hoặc xây tường bao xung quanh. Thế nhưng, do lượng nước từ trên quốc lộ chảy xuống quá nhiều mỗi khi trời mưa nên những ngôi nhà gần đường không thể tránh tránh khỏi tình trạng ngập úng cục bộ.
Thực trạng trên khiến cho hàng ngàn hộ dân sống hai bên tuyến đường thực sự lo lắng bởi mỗi khi mưa lớn là mỗi lần người dân phải vắt chân lên cổ, cơ cực chống ngập cho căn nhà của mình. Nước ngập trong nhà không chỉ phải tát, dọn dẹp, vận chuyển, cứu vớt đồ đạc rất vất vả, mà nhiều thứ đồ dùng cũng bị hư hỏng theo. Việc chống ngập càng khó khăn hơn bội phần vào ban đêm, thời điểm xuất hiện những cơn mưa lớn.
 |
 |
Người dân phải xây bậc thang để đi lên đường và xây tường bao quanh để chống nước tràn vào nhà. |
Chị Lê Thị Nga, một người dân sống ven Quốc lộ 1A ở xã Vượng Lộc, huyện Can Lộc tâm sự cùng chúng tôi: “Từ khi có đường mới để đi, bà con rất phấn khởi, nhưng lại khổ vì thường xuyên bị ngập úng. Mỗi khi có mưa lớn là nhà tôi ngập lên tới nửa mét, cả nhà nháo nhào lo cất dọn đồ đạc, di chuyển đàn gia súc, gia cầm, nhưng do không có chỗ thoát nên phải mất rất nhiều giờ sau nước mới rút hết. Nước rút xong để lại bùn đất, rác rưởi bốc mùi hôi thối gây mất vệ sinh, ruồi muỗi cũng xuất hiện nhiều hơn”.
Đồng thời, tình trạng ngập úng cũng khiến cho môi trường trở nên ẩm thấp, ảnh hưởng đến môi trường sống và sức khỏe của người dân.
 |
Những sinh hoạt tưởng như đơn giản thường ngày bỗng trở nên khó khăn, bất tiện. |
Mặt khác, việc nâng cao đường cũng khiến hoạt động kinh doanh, buôn bán của hàng loạt ki ốt, cửa tiệm dọc tuyến đường gặp rất nhiều khó khăn. Chị Nguyễn Thị Đào chủ một quán giải khát ở xóm 3, phường Đậu Liêu, thị xã Hồng Lĩnh buồn rầu nói: “Từ ngày đường nâng cao, quán chị lọt thỏm, ẩm thấp nên buôn bán ế ẩm, thu nhập cũng không ổn định khiến đời sống gia đình chị gặp không ít khó khăn”.
(còn tiếp)
