Khởi xướng từ năm 2012, chương trình “Paw for Heal” do một người đàn ông tại Trung Quốc sáng lập hiện sở hữu hơn 300 chú chó trị liệu, tham gia hỗ trợ trẻ tự kỷ, người trầm cảm và người cao tuổi. Mô hình này đang được xem như một bước tiến mới trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần tại Trung Quốc, nơi việc điều trị tâm lý vẫn còn gặp nhiều định kiến.
Bài phát biểu gần đây của anh Ngô Kỳ (Wu Qi) – người được mệnh danh là “cha đẻ" của phương pháp chó cưng trị liệu Trung Quốc, đang lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội. Câu chuyện về hành trình từ bỏ công việc ổn định để theo đuổi niềm đam mê với thú cưng của anh đã thu hút sự chú ý rộng rãi, đồng thời góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị của động vật trị liệu và tầm quan trọng của việc huấn luyện thú cưng theo phương pháp khoa học.
Sinh ra tại tỉnh Chiết Giang, Ngô Kỳ tốt nghiệp ngành Khoa học Máy tính tại Đại học Nam Kinh, một trong những ngôi trường danh giá nhất Trung Quốc, và từng có công việc lương cao tại một công ty game. Tuy nhiên, năm 2006, anh quyết định nghỉ việc để bước chân vào ngành thú y. Ban đầu, Ngô mở công viên thú cưng trong hai năm, sau đó là cửa hàng bán thú cưng tại khu dân cư. Cha anh phản đối kịch liệt, thậm chí gọi điện cho bạn bè, họ hàng yêu cầu không ai được cho Ngô vay tiền và nhiều lần giục anh đóng cửa hàng.
Nhưng Ngô chưa từng nghĩ đến việc từ bỏ.
Từ nhỏ, anh từng mắc chứng tự kỷ nhẹ, và chính chú chó đầu tiên được anh nhặt từ thùng rác khi mới 9 tuổi đã giúp anh học cách giao tiếp với thế giới. Khi trưởng thành, Ngô nuôi một chú chó husky, nhưng sau khi gửi đi huấn luyện, anh nhận ra chú chó trở nên nhút nhát và sợ hãi. Trải nghiệm này khiến anh quyết tâm tự học phương pháp huấn luyện động vật khoa học.
Nhờ chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm huấn luyện trực tuyến, Ngô nhanh chóng được biết đến và năm 2012 được mời tham gia một chương trình truyền hình cùng chú husky của mình. Sau chương trình, một người mẹ có con tự kỷ tìm đến anh. Dù cậu bé không chịu nói chuyện, nhưng lại bắt chước hành động của Ngô khi anh tương tác với chó. Người mẹ xúc động nói rằng đó là lần đầu tiên con trai bà bắt chước một người lạ. Câu chuyện này trở thành bước ngoặt khiến Ngô sáng lập chương trình tình nguyện “chó trị liệu” đầu tiên tại Trung Quốc.
Hơn một thập kỷ sau, tổ chức Paw for Heal có trụ sở tại Thượng Hải đã huấn luyện hơn 5.000 thú cưng, trong đó 400 chú chó vượt qua kỳ thi chứng nhận “chó trị liệu chuyên nghiệp”. Các chú chó và chủ nhân sau đó được mời tham gia các hoạt động hỗ trợ trẻ tự kỷ, người trầm cảm, người già mắc chứng mất trí, phạm nhân vị thành niên, bệnh nhân giai đoạn cuối, cũng như người lao động chịu áp lực lớn.
Anh Ngô từng xúc động chia sẻ: “Tôi rất ngạc nhiên khi thấy một cụ già mắc Alzheimer có thể nhớ tên từng chú chó, dù đã quên tên con mình”.
Đến nay, tổ chức của anh đã giúp hơn 150.000 người trên khắp Trung Quốc. Nếu như những ngày đầu, xã hội còn xa lạ và e ngại với phương pháp này, thì nay, nhận thức ấy đã thay đổi tích cực. Tuy vậy, anh Ngô cho biết, Trung Quốc hiện mới chỉ có vài trăm chú chó trị liệu, con số quá nhỏ so với 300.000 tại Mỹ.
Khoảng 40% số thú cưng của anh từng là chó hoang, được cứu hộ và huấn luyện lại. Anh Ngô mong muốn đất nước sớm có luật bảo vệ động vật và cho phép vật nuôi được chấp nhận hơn trong các không gian công cộng. Anh cam kết mỗi chú chó chỉ làm việc tối đa 4 giờ/ngày và luôn được chơi đùa, massage để thư giãn.
Sau nhiều năm, người cha từng phản đối nay cũng thay đổi suy nghĩ, đặc biệt sau khi chính những chú chó của con mình đã giúp ông vui vẻ, yêu đời hơn.
Hiện tổ chức Paw for Heal còn cung cấp các khóa huấn luyện có trả phí cho người và chó tình nguyện, nhằm tạo nguồn tài chính tự chủ cho hoạt động thiện nguyện. Một cư dân mạng bình luận: “Tôi hy vọng chương trình của Ngô Kỳ sẽ được nhân rộng toàn quốc. Mọi người nên hiểu rằng những chú chó được huấn luyện tốt không mang đến nỗi sợ, mà là sự ấm áp và niềm hạnh phúc”.
