Phía sau phận 'bạc' của nhà vô địch thế giới

4 năm chiến đấu và chiến thắng ung thư  

Người phụ nữ khốn khổ  vừa giã từ cuộc sống ở tuổi 33 sau 4 năm chiến đấu với căn bệnh ung thư quái ác, từng có những tháng ngày tuyệt đẹp trong niềm đam mê và sự thăng hoa với nghiệp đá cầu. Trong bộ sưu tập thành tích “khủng” đủ loại của Huyền Trang nổi bật là 1 tấm HCV SEA Games và 1 HCV thế giới. Vì nhiều lý do khác nhau nên sau khi giã từ thảm đấu, gương mặt xinh tươi nhất làng đá cầu phải chia tay thể thao trong sự nuối tiếc. Trang lập gia đình, cùng chồng xây dựng nên một tổ ấm với cuộc sống tuy còn nhiều vất vả song nhiều niềm vui, đặc biệt khi hai “cục cưng” khỏe đẹp ra đời.

Những đau khổ, bất hạnh đến cùng cực đã liên tiếp giáng xuống đầu Trang như một cơn ác mộng kéo dài. Vợ chồng chị chia tay, Trang đưa đứa con nhỏ về sống cùng bố mẹ đẻ. Bốn năm trước, thấy sức khỏe có vấn đề, chị đi kiểm tra rồi phát hiện khối u ở vú. Càng đen đủi hơn do những khác biệt trong chẩn đoán, nên lúc có được bản kết luận chính xác nhà cựu vô địch thế giới mới 30 tuổi mắc ung thư vú đã bị, di căn tới tận xương. Một hành trình chiến đấu với tật bệnh để kéo dài sự sống của Trang bắt đầu, trong tình trạng không có một đồng. Bố mẹ và người thân sau khi đã dốc hết những khoản tích lũy ít ỏi đã phải vay mượn khắp nơi lấy tiền điều trị cho Trang. Cực chẳng đã, Trang cũng đã phải gửi đứa con nhỏ cho người chồng cũ nuôi hộ.   Đến giờ dù đã nhận được sự hỗ trợ, chung sức của nhiều tổ chức, cá nhân song  tổng số chi phí đã lên tới cả nửa tỷ đồng. Gia đình chị thậm chí đã bán tất cả những gì có thể, để duy trì hi vọng cho con.

Cũng trong hơn nghìn ngày ấy,  bất chấp những nỗi đau thể xác dày vò, Huyền Trang vẫn luôn mạnh mẽ chiến đấu với sự lạc quan, niềm tin và tình yêu đời mãnh liệt.  Ít ai biết, Trang vẫn theo dõi, cổ vũ cho đội U.23 hay ra bờ hồ xem đá cầu….  Trang đã đứng giữa làn ranh giới giữa sinh-tử nhưng cô vẫn vượt qua nó như một kỳ tích. Và cuộc chiến đấu tới cùng với bệnh tật, vượt lên số phận của Trang  đã vừa ngừng lại.

Chiếc thẻ bảo hiểm của VĐV

Đúng như lời của Trang bệnh tật hiểm nghèo mà chị phải gánh chịu là sự bất công của số phận mà chỉ biết trách ông Trời. Dù vậy qua trường hợp cụ thể thường tình của chị lại thấy rõ một nghịch cảnh khá điển hình, gắn với cái mà người ta vẫn nói là cái sự “bạc” của nghiệp thể thao.

Tập luyện, thi đấu đá cầu từ năm 14 tuổi, giành hàng loạt chiến tích sáng giá, song khi giải nghệ, Trang trở về với 2 bàn tay trắng. Trong suốt 10 năm gắn bó, Trang chỉ là VĐV hợp đồng ngắn hạn của ngành thể thao Hà Nội, với mức thu nhập chỉ hơn 1 triệu đồng/tháng và không hề có bảo hiểm y tế. Trang đã phải làm lại từ đầu, với những thiếu hụt mang tính đặc thù của dân thể thao, để có thể tìm kiếm một công việc mới ổn định lâu dài. Thậm chí, thời điểm lấy chồng, chị đang giống như một lao động tự do, hay chính xác hơn là người thất nghiệp.

Rõ ràng Trang không thể tránh được mệnh song tình cảnh sẽ hoàn toàn khác nếu như đang là một người trong khung, chẳng hạn là HLV hay cán bộ nhân viên của ngành thể thao, có bảo hiểm y tế. Khi đó, chị sẽ được nhà nước đảm bảo một cách cơ bản kinh phí điều trị, chưa kể còn có những hình thức san sẻ, hỗ trợ cần thiết khác cả về tinh thần, vật chất từ ngành thể thao.

Chiếc thẻ bảo hiểm y tế nói riêng hay chế độ đãi ngộ nói chung là  câu chuyện không chỉ của Trang, mà là một nghịch cảnh kéo dài của TTVN.  Nhức nối nhất như việc bảo hiểm y yế, ngay cả với  các tuyển thủ quốc gia đang tập huấn, thi đấu, mức chi trả cao nhất, bất kể chấn thương có nặng đến đâu, kể cả đang làm nhiệm vụ trên các đấu trường quốc tế, cũng không vượt quá 50 triệu đồng. Do số lượng tuyển thủ tập huấn hàng năm quá đông lên tới cả 1.000 người, lại không được mua riêng nên ngành thể thao cố gắng lắm cũng chỉ cân đối từ nguồn ngân sách sự nghiệp thường xuyên, trích ra vài chục triệu mua bảo hiểm “loại vừa vừa nhất”.

Thế nên, nếu tuyển thủ lỡ chấn thương nặng, phải điều trị dài ngày với mức phí tổn lớn, nhất là phải ra nước ngoài phẫu thuật, điều trị thì thực sự là một thảm họa. Bởi khi ấy, hoặc họ phải trông chờ vào ngành thể thao xoay sở cấp thêm, lòng hảo tâm của các nhà tài trợ, hoặc gia đình tiền ra bù vào. Không ít tuyển thủ tên tuổi và gia đình đã mất cả số tiền chắt bóp nhiều năm từ tiền công, tiền thưởng rồi thậm chí rơi vào cảnh nợ nần để có tiền chữa trị chấn phải bỏ thương. Và nếu họ kết thúc tập luyện thi đấu, không còn tiếp tục gắn bó với thể thao, hay nói chính xác hơn, buộc phải tìm con đường mới như Huyền Trang, coi như “tay trắng” hoàn toàn.

Hiện tại ngoài  dinh dưỡng, tiền công và tiền thưởng, các chế độ khác đối với VĐV cũng được thực hiện giống như người lao động những ngành nghề khác. Trong trường hợp không may bị chấn thương nặng phải giải nghệ sớm, VĐV chỉ được hưởng mức trợ cấp thương tật hàng tháng theo quy định.