Người dân chủ động xác nhận lại các số điện thoại đang sử dụng
Theo ông Nguyễn Anh Cương, ngày 31/3/2026 Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Thông tư 08/2026/TT-BKHCN, trong đó quy định phương thức để thông qua ứng dụng VneID người dân có thể tra cứu toàn bộ số thuê bao đứng tên mình. Từ đó xác nhận các số đang sử dụng và phát hiện, làm rõ các số không thuộc quyền kiểm soát. Người dân chủ động xác nhận lại các số điện thoại đang sử dụng và loại bỏ các số không thuộc sở hữu một cách dễ dàng và thuận tiện. “Chủ động xác minh và quản lý các số thuê bao không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro, bảo vệ quyền lợi của chính người sử dụng, mà còn góp phần xây dựng môi trường viễn thông an toàn, minh bạch, phục vụ hiệu quả cho quá trình chuyển đổi số quốc gia”, ông Nguyễn Anh Cương nhấn mạnh.
Qua quá trình triển khai, có hai khái niệm hay bị nhầm lẫn là xác thực lại thông tin thuê bao đảm bảo thông tin chính xác theo quy định và xác nhận sử dụng chính chủ.
Việc xác thực thông tin thuê bao theo đúng quy định vẫn được thực hiện thường xuyên, liên tục, đảm bảo thông tin thuê bao được đăng ký với giấy tờ hợp pháp, đúng người đăng ký khi được đối soát với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đợt tổng rà soát năm 2023 hướng tới đảm bảo tất cả các thông tin thuê bao đều được gắn với một giấy tờ hợp pháp được đối soát với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Giai đoạn này đã xử lý được 17 triệu thuê bao có giấy tờ không hợp lệ, chuẩn hoá 11 triệu và xử lý thu hồi 6 triệu thuê bao.
Tuy nhiên giai đoạn này vì một số yếu tố kỹ thuật, mới chỉ thực hiện đối soát 3 trường dữ liệu tên, ngày tháng năm sinh, địa chỉ. Thông tư 08 bổ sung thêm trường hình ảnh để đảm bảo kết quả đối soát chính xác hơn, hạn chế các hành vi như giả mạo giấy tờ thay đổi khuôn mặt trong khi nhà mạng không có khả năng đối soát kiểm chứng.
Kể cả giai đoạn trước đây hay hiện nay, việc thực hiện rà soát này vẫn do các doanh nghiệp viễn thông thực hiện. Không yêu cầu toàn bộ người dân phải làm xác thực. Người dân về cơ bản đã cung cấp đầy đủ thông tin bao gồm cả hình ảnh khi đăng ký thuê bao mới. Người sử dụng chỉ phải cập nhật lại thông tin thuê bao khi có phát hiện sai lệch thông tin so với thông tin đối soát (hình ảnh,…), giấy tờ sử dụng để đăng ký bị hết hiệu lực (như CMND 9 số..) hoặc bị phát hiện đang sử dụng sim không chính chủ. Trong các trường hợp đó người sử dụng sẽ nhận được thông báo từ nhà mạng để thực hiện xác thực lại thông tin.
Đối với xác nhận chính chủ, quá trình xác thực từ giai đoạn 2023 đến nay đã đảm bảo mỗi thuê bao đang hoạt động được gắn chính xác với một giấy tờ, một cá nhân cụ thể. Theo quy định tại Luật Viễn thông 2023, người sử dụng sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về số thuê bao mình đứng tên. Tuy nhiên, với 30 năm phát triển, hiện đang có gần 120 triệu thuê bao, của 10 mạng di động. Cũng không ít trường hợp người dân bị liên đới khi bị thất lạc số thuê bao mà không ngừng cung cấp dịch vụ, bị lợi dụng vào các hành vi vi phạm pháp luật. Do đó cần có một công cụ để hỗ trợ người dân có thể nhìn lại tổng thể, xác nhận cũng như làm sạch đảm bảo lại tính chính chủ sử dụng của toàn thể các thuê bao di động.
Ông Nguyễn Anh Cương cho biết, một trong những điểm mới, đột phá của Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN là lần đầu tiên có một cơ sở dữ liệu lưu trữ đầy đủ thông tin của tất cả các mạng thông qua ứng dụng VNeID, để người dùng có thể kiểm tra lại các SIM thuộc tất cả các mạng đang đứng tên, xác nhận số thuê bao đang sử dụng/không sử dụng để đảm bảo tính chính chủ.
Theo quy định tại Thông tư 08, các doanh nghiệp viễn thông sẽ có tối đa 30 ngày kể từ ngày 15/4 để cập nhật toàn bộ thông tin lên VneID. Dữ liệu hiện vẫn đang được Cục C06 - Bộ Công an tích cực phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông để đưa lên VneID. Vì vậy có thể tại thời điểm hiện tại sẽ còn một số người dân vẫn chưa thấy dữ liệu của mình được hiện lên đầy đủ.
Gần 900.000 thuê bao không chính chủ
Tới thời điểm hiện tại, theo thống kê sơ bộ hiện đã có hơn 92 triệu thuê bao được đưa lên VneID; trong đó có gần 900.000 số được người dùng xác nhận không sử dụng chính chủ; hơn 60 triệu thuê bao đã được xác nhận sử dụng chính chủ, và còn khoảng 34 triệu thuê bao vẫn chưa xác nhận. Quá trình tổng rà soát xác nhận trạng thái chính chủ sẽ được triển khai tới 15/6.
Cơ quan quản lý lựa chọn cách làm theo từng giai đoạn để người dân có thêm thời gian kiểm tra, tránh trường hợp vội vàng từ chối nhầm số thuê bao vẫn đang sử dụng cho thiết bị cá nhân, công việc hoặc các mục đích đặc thù. Tinh thần là hỗ trợ người dân chuẩn hoá, bảo vệ quyền lợi chính chủ của thuê bao.
Trong quá trình triển khai Thông tư 08, Bộ Khoa học và Công nghệ đã phối hợp các đơn vị, các doanh nghiệp viễn thông xây dựng kế hoạch hỗ trợ đối với các nhóm đối tượng yếu thế (người cao tuổi, người không có điều kiện tiếp cận công nghệ, người ở vùng sâu, vùng xa…) bảo đảm các phương thức xác thực đa dạng, thuận tiện, dễ tiếp cận, hạn chế tối đa khó khăn cho người dân. Theo đó các điểm hỗ trợ trực tiếp được tổ chức tại địa phương; cử nhân viên chính thức của nhà mạng hỗ trợ xác thực tại chỗ; phối hợp với chính quyền cơ sở, lực lượng công an cấp xã, phường hướng dẫn người dân thực hiện xác nhận thông tin.
Bộ Khoa học và Công nghệ lưu ý, toàn bộ quá trình xác nhận chính chủ đều chỉ được thực hiện qua VneID. Việc xác thực thông tin thuê bao chỉ được thực hiện qua các ứng dụng của nhà mạng (My Viettel, My VNPT, My MobiFone, …) hoặc điểm giao dịch chính thức của nhà mạng và đều được cung cấp miễn phí. Người dân cần nâng cao cảnh giác, không truy cập vào các đường link lạ để tránh nguy cơ bị lừa đảo, chiếm đoạt thông tin.
