Năm 2025, Phạm Tuấn Hưng và Trịnh Hữu Đạt vinh dự trở thành một trong 25 đại biểu được tôn vinh tại Chương trình "Tỏa sáng Nghị lực Việt" do Trung ương Hội LHTN Việt Nam, Hội Thanh niên Khuyết tật Việt Nam phối hợp với các đơn vị tổ chức nhằm tôn vinh và lan tỏa những câu chuyện đầy cảm hứng của các thanh niên khuyết tật giàu nghị lực, vươn lên trong cuộc sống. Lễ tuyên dương sẽ được tổ chức vào ngày 20/8.
Với nhiều người, một biến cố lớn có thể là dấu chấm hết cho những ước mơ. Nhưng với anh Trịnh Hữu Đạt và anh Phạm Tuấn Hưng thì biến cố lại là điểm khởi đầu cho một hành trình phi thường, nơi ý chí vượt lên để chiến thắng số phận.
Nghị lực, niềm tin và sự kiên trì
Với anh Trịnh Hữu Đạt - câu nói "Bước ra từ bóng tối" không chỉ là triết lý sống, mà còn là câu chuyện của chính cuộc đời mình. Chàng trai khiếm thị đã từ bóng tối bước ra ánh sáng, để chứng minh rằng nghị lực, niềm tin và sự kiên trì có thể đưa chúng ta vượt mọi rào cản.
Anh sinh ra đã phải đối diện với căn bệnh viêm võng mạc sắc tố, khiến khả năng nhìn gần như bị tước đoạt. Nỗi đau ấy càng trở nên nặng nề khi chị gái anh cũng mang chung căn bệnh. Gia đình nhỏ ấy, vốn chẳng dư dả về vật chất, lại phải gánh thêm nỗi lo triền miên về tương lai của hai đứa con. Những chuyến đi khắp nơi tìm hy vọng chữa trị, đổi lại chỉ là lời chẩn đoán lạnh lùng: "không thể chữa khỏi".
Bảy năm đầu đời của anh, thế giới chỉ là khoảng không mờ ảo, không trường lớp, không bè bạn. Anh sống trong những câu hỏi không lời đáp: "Tại sao mình lại như thế này? Mình có phải là gánh nặng của gia đình không? Liệu cuộc đời mình sẽ đi về đâu?"
Bước ngoặt đầu tiên đến khi anh tròn bảy tuổi, được đến học tại mái trường dành cho người khiếm thị ở Việt Trì, Phú Thọ. Những ngày đầu, anh vẫn là cậu bé nhút nhát, sống khép mình, chưa dám tin vào bản thân. Nhưng chính nơi đây đã gieo vào tâm hồn anh những hạt mầm hy vọng đầu tiên. Anh học được rằng mình vẫn có thể mơ ước, vẫn có thể tìm thấy niềm vui, dù đôi mắt không thể thấy ánh sáng.
Năm lớp 6, khi chuyển đến Thái Nguyên, anh tìm được một "ánh sáng" khác – niềm đam mê thể thao. Cờ vua, bóng đá, kéo co… đã kéo anh ra khỏi vòng xoáy của mặc cảm. Những tấm huy chương đầu tiên ở cấp trường, cấp thành phố, rồi cấp tỉnh không chỉ là phần thưởng cho tài năng, mà còn là lời khẳng định rằng: Anh có thể làm được và sẽ làm được nhiều hơn nữa!
Năm 17 tuổi, anh một mình bước vào hành trình mới tại Hà Nội. Ở nơi phồn hoa nhưng đầy thử thách này, anh vừa tiếp tục học văn hóa, vừa bắt đầu đi làm. Những đồng lương đầu tiên kiếm được bằng chính đôi tay đã cho anh niềm tự hào khó tả. Hà Nội cũng là nơi anh rèn cho mình sự mạnh mẽ, tự tin và nuôi dưỡng ước mơ lớn hơn. Anh lao vào học, luyện tập thể thao không ngừng, như thể bù đắp lại những năm tháng đã mất.
Năm 22 tuổi, với vốn kinh nghiệm và số tiền tích góp, anh mở cơ sở massage dành cho người khiếm thị. Công việc không chỉ giúp anh ổn định cuộc sống mà còn tạo việc làm cho gần chục người đồng cảnh ngộ. Anh không chỉ "tự cứu" mình mà còn dang tay giúp đỡ người khác, điều không phải ai cũng làm được.
Năm 23 tuổi đánh dấu một cột mốc quan trọng: Anh vô địch giải cờ vua người khuyết tật quốc gia, được gọi vào đội tuyển quốc gia tham dự ASEAN Para Games lần thứ 11 tại Indonesia và lần thứ 12 tại Campuchia. Ở đấu trường quốc tế, anh không chỉ thi đấu vì bản thân mà còn vì màu cờ sắc áo, mang hình ảnh một vận động viên khiếm thị Việt Nam kiên cường đến với bạn bè khu vực.
Nhìn lại chặng đường 26 năm, Trịnh Hữu Đạt đã đi từ một cậu bé lạc lõng trong bóng tối trở thành một người truyền cảm hứng mạnh mẽ cho cộng đồng. Thành tích của anh không chỉ nằm ở những tấm huy chương, mà còn ở những giá trị anh tạo ra: Mở cơ sở kinh doanh giúp người khiếm thị có việc làm, trở thành nhà vô địch quốc gia, thi đấu quốc tế,... và quan trọng nhất – là tấm gương về ý chí vươn lên.
Trịnh Hữu Đạt chia sẻ rằng kim chỉ nam cho cuộc đời của anh là "Vạch xuất phát không quyết định đích đến của chúng ta". Với anh, câu nói ấy không chỉ là triết lý sống, mà còn là sự thật được chứng minh bằng chính cuộc đời mình.
Khi ý chí đủ mạnh, mọi giới hạn chỉ là tạm thời
Khi mới lên hai tuổi, một tai nạn kinh hoàng xảy đến, Phạm Tuấn Hưng bị gấu cắn và mất đi đôi chân. Ở cái tuổi còn chưa biết nhận thức về sự sống và cái chết, sự sống của anh đã đứng bên bờ vực. Các bác sĩ khi ấy đã từng nói với mẹ rằng tình trạng quá nặng, lại thuộc nhóm máu hiếm, bệnh viện không đủ nguồn máu, và với cơ thể nhỏ bé như thế, hy vọng là mong manh. Thậm chí, đã có lời khuyên buông bỏ. Nhưng người mẹ ấy không chấp nhận. Bà đã chạy đôn chạy đáo, gõ cửa khắp nơi, nhờ vả từng người để tìm bằng được nguồn máu phù hợp. Cuối cùng, phép màu đã xảy ra khi có hai người cùng nhóm máu đồng ý hiến, cứu lấy mạng sống của anh.
Sống sót sau tai nạn, anh bước vào hành trình dài đầy thử thách. Mất đôi chân từ quá sớm, Hưng buộc phải học cách thích nghi với cơ thể đặc biệt của mình. Ngay từ nhỏ, anh đã hình thành tính tự lập, muốn tự làm mọi việc. Anh tập chăm sóc bản thân, rồi dần biết phụ giúp mẹ làm việc nhà. Không để khiếm khuyết trở thành rào cản, anh coi đó là động lực để rèn luyện sự bền bỉ.
Trên con đường học tập, anh hoàn thành chương trình phổ thông đầy đủ. Mẹ là người đồng hành đưa đón anh từ tiểu học đến hết cấp 2, sang cấp 3, bạn bè trong lớp lại tiếp sức để giúp anh đến trường. Dù hành trình học tập nhiều khó khăn, nhưng suốt 5 năm tiểu học anh đều là học sinh giỏi, từ lớp 6 đến lớp 12 liên tục đạt danh hiệu học sinh khá giỏi.
Song song với việc học, thể thao đã sớm trở thành niềm đam mê cháy bỏng của anh. Từ khi 5 tuổi, anh đã tập đá bóng, ban đầu chỉ một mình chơi ở nhà, dùng tay kiểm soát bóng. Năm 8 tuổi, anh ra sân cùng bạn bè và được giao vị trí thủ môn. Nhưng khi nhìn đồng đội ghi bàn, anh muốn thử nhiều hơn. Với phần chân nhỏ còn lại, anh tập sút bóng vào tường, tâng bóng, chỉ dùng tay để di chuyển. Để một người bình thường luyện tập đã khó, với cơ thể khiếm khuyết, anh phải mất gần một năm kiên trì mới kiểm soát được bóng.
Bơi lội cũng là bộ môn gắn bó với anh từ nhỏ. Lớn lên bên khúc sông quê, những buổi chiều hè cùng bạn bè ra sông bơi giúp anh khám phá cảm giác nhẹ nhàng và tự do khi cơ thể nổi trên mặt nước. Ban đầu, nỗi sợ vẫn hiện hữu vì đôi chân không còn, nhưng niềm vui khi bơi khiến anh mạnh dạn hơn. Dù kỹ thuật ban đầu còn vụng về do tự tập, nhưng cơ duyên đến vào năm 2020, khi anh được Huấn luyện viên đội tuyển bơi người khuyết tật Việt Nam mời tham gia tập luyện. Chỉ sau 21 ngày tập cùng đội, anh đã giành Huy chương Đồng tại Giải vô địch bơi lội người khuyết tật toàn quốc – tấm huy chương đầu tiên trong đời vận động viên.
Thành công ban đầu đã mở ra chặng đường mới. Năm 2022, anh giành Huy chương Bạc toàn quốc, và chỉ một năm sau, năm 2023, anh chạm tới đỉnh cao khi đoạt Huy chương Vàng Giải vô địch bơi lội người khuyết tật toàn quốc. Cũng trong năm này, anh được gọi vào đội tuyển quốc gia, tham dự ASEAN Para Games tại Campuchia, thi đấu ở cự ly 100 m bơi ếch và giành hạng 4 khu vực Đông Nam Á.
Những nỗ lực ấy được các cấp, các ngành ghi nhận bằng nhiều phần thưởng quý giá: Bằng khen "Người khuyết tật tiêu biểu xuất sắc, vượt khó vươn lên" năm 2023 và Bằng khen "Thành tích tiêu biểu vượt khó" giai đoạn 2019-2024 do tỉnh Quảng Ninh trao tặng. Đây không chỉ là niềm tự hào của cá nhân Hưng mà còn là minh chứng cho nghị lực phi thường.
Không dừng lại ở thể thao, anh còn là một nhà sáng tạo nội dung trên nền tảng TikTok với hơn 600 nghìn người theo dõi. Ban đầu chỉ đơn giản là lưu giữ kỷ niệm, nhưng sự ủng hộ của cộng đồng đã thôi thúc anh truyền tải thông điệp tích cực, truyền cảm hứng cho những người có hoàn cảnh đặc biệt hoặc đang đứng trước nguy cơ bỏ cuộc. Tất cả khâu quay dựng, biên tập, lên ý tưởng đều do anh tự thực hiện. Từ nền tảng này, anh bắt đầu kinh doanh quần áo thể thao - đúng với sở thích và khách hàng mục tiêu - để có thêm thu nhập lo cho bản thân và phụ giúp gia đình.
23 tuổi, Phạm Tuấn Hưng đã vượt qua rất nhiều giới hạn mà cuộc đời đặt ra. Từ một đứa trẻ suýt mất mạng, mất đi đôi chân, anh trở thành một vận động viên bơi lội xuất sắc, một nhà sáng tạo nội dung có ảnh hưởng, và một người truyền cảm hứng mạnh mẽ. Anh chứng minh rằng: "Khi ý chí đủ mạnh, mọi giới hạn chỉ là tạm thời".
