Việc chỉ định tình trạng mới nhất của Odesa được quyết định sau một cuộc họp hội đồng của UNESCO ở Paris. Động thái này nhằm bảo vệ di sản văn hóa của Odesa, vốn đang bị đe dọa kể từ cuộc xung đột Nga-Ukraine và cho phép tiếp cận viện trợ quốc tế về tài chính và kỹ thuật.
Trong khi đó, chính phủ Nga đã bác bỏ việc quyết định của UNESCO, cho rằng mối đe dọa duy nhất đối với Odesa đến từ "chế độ dân tộc chủ nghĩa ở Ukraine". Thành phố Odesa đã nhiều lần bị ném bom kể từ khi cuộc xung đột nổ ra vào ngày 24/2 năm 2022.
Vào tháng 7 năm 2022, một phần mái che thủy tinh và cửa sổ của Bảo tàng Mỹ thuật Odesa, được khánh thành vào năm 1899, đã bị phá hủy.
 |
Một tòa nhà ở trung tâm lịch sử của thành phố cảng Odesa. Ảnh: Reuters |
Trong một tuyên bố, Tổng giám đốc UNESCO Audrey Azoulay nói rằng: "Odesa - thành phố tự do, thành phố thế giới, cảng huyền thoại" đã ghi dấu ấn trong điện ảnh, văn học và nghệ thuật.
"Khi chiến tranh tiếp diễn, sự chỉ định này phản ánh quyết tâm chung của chúng tôi để bảo vệ thành phố khỏi sự hủy diệt lớn hơn", bà Azoulay nói.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cũng cho biết quyết định này "sẽ giúp chúng tôi bảo vệ Odesa của mình">
Bộ Ngoại giao Nga cho biết họ không tranh cãi với quyết định kỷ niệm và bảo vệ di sản của Odesa.
"Nhưng điều này đòi hỏi phải làm rõ rằng mối đe dọa duy nhất đối với lịch sử phong phú của thành phố bắt nguồn từ chế độ dân tộc chủ nghĩa của Ukraine đã phá hủy một cách có hệ thống các tượng đài của những người sáng lập và bảo vệ Odesa", phía Nga tuyên bố.
Chính quyền Moscow cũng nhắc đến tượng đài của Nữ hoàng Nga Catherine Đại đế, vốn được coi là người sáng lập thành phố Odesa, đã bị dỡ bỏ theo lệnh của chính quyền thành phố vào năm ngoái.
Được thành lập vào cuối thế kỷ 18, vị trí của Odesa trên bờ Biển Đen giúp thành phố này trở thành một trong những hải cảng quan trọng nhất của đế chế Nga. Odesa đóng vai trò như một trung tâm thương mại, giúp mang lại của cải cho các Sa hoàng và khiến nó trở thành một trong những thành phố sầm uất nhất ở Đông Âu.
Các di tích lịch sử nổi tiếng nhất của thành phố bao gồm Nhà hát Lớn, nơi đã trở thành biểu tượng của sự kiên cường khi mở cửa trở lại vào tháng 6 năm 2022 và cầu thang khổng lồ dẫn đến bến cảng, cũng là một địa điểm nổi tiếng từng xuất hiện trong bộ phim câm Battleship Potemkin năm 1925 của đạo diễn Sergei Eisenstein.
Mặc dù thành phố bị thiệt hại đáng kể trong Thế chiến thứ hai, quảng trường trung tâm nổi tiếng với các tòa nhà thấp tầng từ thế kỷ 19 hầu như vẫn nguyên vẹn.
