SDG Pulse trình bày phân tích một loạt các chỉ số về mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) và các chỉ số khác liên quan đến thương mại, đầu tư, tài trợ cho phát triển, công nợ, giao thông và công nghệ. SDG Pulse cũng giúp minh họa những đóng góp quan trọng của UNCTAD trong việc thực hiện các SDG và đáp ứng trực tiếp yêu cầu từ các quốc gia.
“Báo cáo cung cấp một công cụ tuyệt vời cho bất kỳ ai quan tâm đến việc giám sát phát triển bền vững. Chúng tôi cung cấp các số liệu thống kê và phân tích mới nhất, các thông điệp chính và biểu đồ tương tác với dữ liệu có thể tải xuống dễ dàng”, trưởng nhóm thống kê của UNCTAD, ông Steve MacFeely cho biết.
COVID-19 đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến các quốc gia dễ bị tổn thương nhất
Đại dịch đã ảnh hưởng nặng nề đến các nền kinh tế yếu kém và dễ bị tổn thương về cấu trúc như các nước kém phát triển nhất (LDCs), các nước đang phát triển không giáp biển (LLDCs) và các quốc đảo nhỏ đang phát triển (SIDS), làm đảo ngược các thành tựu kinh tế xã hội khó giành được.
Năm 2021 ghi nhận sự ra đời của một chương trình nghị sự mới cho chủ nghĩa đa phương, kêu gọi tiếp cận bình đẳng với vaccine và các nguồn lực để đẩy lui đại dịch và đảm bảo phục hồi kinh tế công bằng hơn.
Cú sốc COVID-19 gây ra nhiều hậu quả kinh tế
Chủ nghĩa bảo hộ đã bắt đầu gia tăng trước khi nền kinh tế thế giới bị ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19. Khi thương mại sụt giảm vào mùa xuân năm 2020, nhiều chính phủ đã áp đặt các rào cản đối với xuất khẩu các sản phẩm y tế và giảm thuế nhập khẩu nông sản để tối đa hóa nguồn cung hàng hóa quan trọng cho thị trường nội địa.
Cú sốc kinh tế kéo theo nhiều hậu quả. Nợ nước ngoài đã tăng lên mức cao kỷ lục vào năm 2020 - đạt 31% GDP ở các nền kinh tế đang phát triển, theo SDG Pulse.
Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và hỗ trợ phát triển chính thức cho những người cần nhất - các nước kém phát triển, LLDC và SIDS - tiếp tục đi xuống.
Năm 2020 là một trong số những năm ấm nhất được ghi nhận mặc dù lượng khí thải giảm
Sự suy thoái của nền kinh tế vào năm 2020, đặc biệt là nhu cầu năng lượng, du lịch và giao thông, dẫn đến lượng khí thải carbon dioxide (CO2) toàn cầu giảm 7% - mức giảm lớn nhất từng được ghi nhận.
Mặc dù đã phá kỷ lục, nhưng vẫn chưa đủ để đạt được mục tiêu thấp hơn của thỏa thuận khí hậu Paris - cần phải cắt giảm gần 8% mỗi năm để đạt được mục tiêu nhiệt độ dưới 1,5°C so với mức tiền công nghiệp vào năm 2030.
Theo Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP), lượng khí thải giảm vào năm 2020 chỉ làm giảm 0,01°C hiện tượng nóng lên toàn cầu. Cần có các biện pháp quyết liệt hơn để giảm lượng khí thải.
Nhưng lượng khí thải CO2 liên quan đến năng lượng đã bắt đầu tăng trở lại vào tháng 12/2020 và Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự kiến chúng sẽ tăng gần 5% vào năm 2021 với sự phục hồi liên tục sau đại dịch.
Thương mại điện tử bùng nổ vào năm 2020
Theo UNCTAD, doanh số thương mại điện tử trị giá 26,7 nghìn tỷ đô la vào năm 2019, khoảng 30% GDP toàn cầu. Điều này bao gồm cả bán hàng giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp (B2B) và doanh nghiệp với người tiêu dùng (B2C).
Theo dữ liệu sơ bộ, với việc đóng cửa và tăng cường giao dịch qua điện thoại, doanh số bán lẻ trực tuyến trong tổng doanh số bán lẻ đã tăng 3 điểm phần trăm vào năm 2020.
Chỉ số thương mại điện tử B2C của UNCTAD giúp các quốc gia hiểu rõ hơn về sự chuẩn bị sẵn sàng chuyển sang thương mại điện tử. Trong số 20 nền kinh tế có điểm số thấp nhất vào năm 2020, 18 nền kinh tế là của nước kém phát triển, cho thấy rằng họ chưa chuẩn bị cho việc áp dụng thương mại điện tử và các cơ hội phát triển khác bắt nguồn từ CNTT.
UNCTAD đã phân tích sâu hơn những vấn đề này ở cấp quốc gia trong 27 đánh giá mức độ sẵn sàng của thương mại điện tử trong vài năm qua.
Hỗ trợ phát triển bền vững và thịnh vượng cho tất cả mọi người
SDG Pulse cho thấy phần lớn chi tiêu dự án của UNCTAD hỗ trợ các mục tiêu phát triển bền vững: SDG 17 về quan hệ đối tác, SDG 9 về công nghiệp, đổi mới và cơ sở hạ tầng, SDG 15 về cuộc sống trên đất liền và SDG 8 về công việc ổn định và tăng trưởng kinh tế.
Có thể kể đến ví dụ về chương trình Hệ thống Phân tích Tài chính và Quản lý Nợ của UNCTAD đã đào tạo khoảng 6.000 người trong 10 năm qua để nâng cao năng lực cho các cán bộ quản lý nợ quốc gia. Khóa đào tạo này giúp cải thiện tính minh bạch và chất lượng của báo cáo nợ để có thể quản lý tốt hơn.
Báo cáo cũng chia sẻ tiến trình về các chỉ số SDG mà UNCTAD là cơ quan giám sát. Cùng với các đối tác và các quốc gia thành viên, tổ chức đã phát triển các khái niệm và phương pháp luận đã được thống nhất cho tất cả các chỉ số giám sát của mình, bao gồm cả chỉ số SDG 16.4.1 về các dòng tài chính bất hợp pháp. Vào năm 2021, 12 quốc gia châu Phi và 6 quốc gia châu Á đang thử nghiệm áp dụng chỉ số này.
