Cách sắm lễ và cúng hóa vàng tiễn ông bà tổ tiên dịp Tết
Đêm 30 là thời điểm các nhà mời ông bà tổ tiên về, đến mùng 3 hoặc khai hạ mùng 7 Tết người ta sẽ cáo lễ đưa tổ tiên về cõi vĩnh hằng.
Đây là một trong những phong tục quan trọng và không thể thiếu trong mỗi dịp Tết cổ truyền. Nhưng mỗi vùng có quan điểm khác nhau về ngày tiễn ông bà tổ tiên và cách cúng như thế nào cho đúng cũng trở thành nỗi băn khoăn của nhiều người.
Cứ mỗi độ Tết đến xuân về, trong những ngày đầu tiên của năm mới gia đình nào cũng làm cơm cúng mời ông bà, tổ tiên về dự Tết với con cháu. Đêm 30 là thời điểm các nhà mời ông bà tổ tiên về, đến mùng 3 hoặc khai hạ mùng 7 Tết người ta sẽ cáo lễ đưa tổ tiên về cõi vĩnh hằng.
Theo GS sử học Lê Văn Lan, mùng 3 vẫn là ngày Tết thầy, nên để tổ tiên vẫn ở lại ăn Tết với con cháu. Mùng 4 và mùng 5 mới là ngày tiễn các cụ về cõi vĩnh hằng.
GS Lan cho biết, tục hoá vàng dựa trên tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, vật hoá vàng thường gắn với đời sống thường nhật, để thấy con người ở thế giới bên kia sống gần với dương gian. Tục này nhằm cung cấp cho người đã khuất tiền, quần áo (giấy), gậy đi đường (cây mía). Các cụ về trời chỉ cần ít quần áo, vật dụng đi đường cùng 5-10 nghìn đồng.
Theo một số chuyên gia văn hóa phương Đông, việc chọn ngày làm lễ hóa vàng tùy thuộc vào mỗi gia đình, chủ yếu từ mùng 3 đến khoảng mùng 10 Tết Nguyên đán. Điều quan trọng nhất là phải có lễ tạ gia tiên, gia thần và chư vị thánh thần, phật. Theo quan niệm dân gian, có lễ tạ thì tấm lòng của chủ nhà mới được người âm chứng giám.
Sau khi lễ, việc hóa vàng cũng phải làm riêng. Phần tiền vàng của gia thần phải hóa trước của tổ tiên để tránh nhầm lẫn. Tực xưa, tại nơi đốt vàng mã, người ta thường đặt vài ba cây mía dài để làm “đòn gánh” cho các linh hồn mang hàng hóa theo.
Chính vì ngày hóa vàng vô cùng quan trọng với người Việt cho nên mâm cơm cúng hóa vàng cũng rất đầy đủ như mâm cỗ chính của ngày Tết.
Trong mâm cơm hóa vàng, con gà cúng phải to, tròn, chắc nịch, có đôi chân đẹp và được bày biện cẩn thận. Mâm cơm cúng cũng phải đủ món luộc, xào, canh, miến, cùng với bình rượu, li nước, lọ hoa, trầu cau, bánh kẹo và mâm ngũ quả (vẫn đầy đủ như mâm cỗ ngày Tết) để tiễn chân ông bà. Tiền âm, vàng mã cũng phải được chuẩn bị chu đáo để ông bà có hành trang, lộ phí để lên đường.
Lễ vật dâng cúng trong lễ tạ năm mới (lễ hóa vàng) gồm: Nhang, hoa, ngũ quả, trầu cau, rượu, đèn nến, bánh kẹo, mâm lễ mặn hoặc chay cùng các món ăn ngày Tết đầy đủ, tinh khiết.
Xem thêm:
Lễ Hóa vàng tiễn Tổ tiên: Cúng sao cho đúng?
Văn khấn Thần linh và Tổ tiên ngày mùng 1 Tết
Cách bày mâm cỗ cúng giao thừa trong nhà
