Giáo dục toàn diện tại trường tư: hay, nhưng khó tiếp cận

Hiện nay, ngày càng nhiều phụ huynh muốn con học trường tư ngay từ bậc tiểu học, bởi đánh giá cao sự đầu tư cho những chương trình giáo dục tiên tiến, kỹ năng mềm và các hoạt động ngoại khoá tại những trường này. Nhưng tiếp cận với giáo dục toàn diện tại trường tư chưa bao giờ là điều dễ dàng với đa số phụ huynh tại Việt Nam...

____________________

Sáng Chủ nhật đẹp trời, anh Ngọc Tú (39 tuổi) rủ con trai mình là Minh Khang (12 tuổi) ra ngồi cafe cùng với đồng nghiệp. Như thường lệ, sau chừng 15 phút, Khang lại đeo airpod và chăm chú vào màn hình điện thoại. Mải chuyện trò, anh Tú không để ý rằng thay vì xem những video về siêu anh hùng Marvel, con trai lại đang say sưa tìm hiểu cách hệ mặt trời vận hành.

“Con sắp cùng nhóm thuyết trình về hệ mặt trời trong tiết STEM tuần sau,” Khang đáp lại ánh mắt ngạc nhiên của bố.

Khang đang là học sinh lớp 8 trường liên cấp Tiểu học & THCS Ngôi sao Hà Nội. STEM là môn học yêu thích nhất của Khang, bởi em sẽ được thực hành những thí nghiệm vật lý, chế tạo mô hình hay học làm mộc - đúng với sở thích của một cậu bé ưa tìm tòi, khám phá. Vốn rụt rè, nhưng Khang ngày càng tự tin và bạo dạn hơn qua những lần làm việc nhóm cùng các bạn, đặc biệt là khi mô hình nhà chống lũ của em và 5 bạn khác được thầy giáo tuyên dương trước cả lớp.

“Con cảm giác như mình đã trở thành một kỹ sư thực thụ!”, Khang hồn nhiên.

Khang rất “thèm” đến trường, vì khi học online, em sẽ chỉ được tìm hiểu và thuyết trình theo các đề tài cô giáo cho sẵn. Khang nhớ cảm giác được điều khiển những robot do chính mình lắp ráp, hay lúc chế tạo và phóng tên lửa nước làm từ vỏ chai Pepsi. Khi biết một khu trải nghiệm STEM rộng 6.000m2 vừa được khai trương ngay trong khuôn viên trường, em lại càng nóng lòng muốn đi học hơn.

Cũng được học và trải nghiệm STEM như Minh Khang, nhưng nấu ăn mới là môn học khiến Anh Thương (14 tuổi, học sinh trường Phổ thông liên cấp Edison) mê tít. Phần vì Thương đam mê nấu nướng từ nhỏ, phần vì môn học này giúp em thoả mãn sự “sành ăn” của mình.

Được các thầy cô nhận xét là khéo léo, tỉ mỉ, Thương thành thạo nấu ăn rất nhanh. Có một danh sách dài những món tủ như salad rau xanh, trứng ốp-la, bánh mì sandwich…, em được phân làm “bếp phó”, bên cạnh bếp trưởng là cô giáo để hỗ trợ các bạn. Thương tự tin, “trình” nấu ăn của mình hiện đã gần bằng mẹ.

Tiết học đáng nhớ nhất của vị bếp trưởng “nhí” là hôm cô giáo dạy cách pha trà sữa trân châu đường đen. Cuối buổi học, một bạn nam đã mang sản phẩm của mình tặng cho Thương, trong sự cổ vũ reo hò của cả lớp và cô giáo. Không rõ tay nghề của bạn nam kia ra sao, nhưng với Thương, đó là cốc trà sữa ngọt nhất em từng uống.

“Tập thể lớp em đã gắn kết với nhau hơn rất nhiều qua những tiết học như vậy. Em chỉ mong được đi học càng sớm càng tốt, vì em nhớ trường, nhớ các bạn lắm ạ.”

Chị Hà Thu (46 tuổi), một phụ huynh có con học trường Tiểu học Quốc tế Alaska cho biết, chị không muốn con dành quá nhiều thời gian “cày cuốc” để lấy điểm cao. Chị quan niệm, những kỹ năng mềm như giao tiếp, lãnh đạo, làm việc nhóm, quản lý thời gian…, là những thứ sẽ tạo ra sự khác biệt trong môi trường làm việc.

“Mình không muốn con chỉ là chú ‘mọt sách’, thuộc làu kiến thức sách vở nhưng ra đời thì ngơ ngác, lúng túng. Vì vậy, mình luôn khuyến khích con tham gia những chương trình trải nghiệm hàng tháng của trường, để ứng dụng những điều đã học và biến chúng thành kiến thức của chính mình.”

Anh Việt Trung (50 tuổi, phụ huynh trường Marie Curie Hà Nội) bổ sung, các chương trình giáo dục mới và hoạt động ngoại khoá sẽ giúp phát hiện khả năng tiềm ẩn của trẻ. Một số trẻ tuy không giỏi những môn cơ bản, nhưng lại có năng khiếu về nghệ thuật, thể thao hoặc ngoại ngữ. Với những học sinh này, học ngày học đêm để lấy điểm cao thực sự không cần thiết, mà tập trung phát triển thế mạnh của mình mới là điều các em cần.

Tuy nhiên, dù rất muốn con mình được hưởng chất lượng giáo dục toàn diện của trường tư, đa số phụ huynh vẫn chọn trường công thay vì tư. Theo thống kê của Bộ Giáo dục & Đào tạo (Bộ GD&ĐT), số học sinh học trường tư hiện nay rất khiêm tốn so với trường công.

Cụ thể, tính đến năm học 2019-2020, cả nước có 25.937 trường công với 16.549.628 học sinh, và 652 trường tư với 417.343 học sinh (chỉ xét các khối tiểu học (TH), trung học cơ sở (THCS) và trung học phổ thông (THPT)). Như vậy, số học sinh trường tư chỉ bằng khoảng 2,52% số học sinh trường công.

Rào cản về tài chính là lý do hàng đầu khiến mong muốn của nhiều vị phụ huynh vẫn chỉ là mong muốn. Ví dụ, học phí một năm của trường Phổ thông liên cấp Edison dao động từ 74,4-117,6 triệu đồng với khối TH, 86,4-129,6 triệu đồng với khối THCS và 98,4-141,6 triệu đồng với khối THPT. Học phí trường Ngôi sao Hà Nội là 70-80 triệu đồng/năm với khối TH và 53-61 triệu đồng với khối THCS (đã tính thêm phí của các chương trình bổ trợ nâng cao, chương trình chuyên và các hoạt động trải nghiệm sáng tạo). Trường THPT Nguyễn Siêu có mức học phí thấp nhất là 45 triệu đồng/năm, và cao nhất là 160 triệu đồng/năm. Trường Tiểu học Quốc tế Alaska thu học phí từ 120-130 triệu đồng/năm.

Đó đều là những con số khá cao so với mặt bằng thu nhập chung của người Việt Nam. Theo thống kê từ World Bank, GDP bình quân đầu người của Việt Nam năm 2020 là 2.785 USD, tức khoảng 63 triệu đồng/năm - mức trung bình thấp so với mặt bằng thế giới.

“Mình cho cả 3 đứa trong nhà học trường công, không phải vì không thích trường tư,” chị Hồng Vân (36 tuổi, phụ huynh có con học trường THCS Trần Quốc Toản) chia sẻ, “tổng thu nhập một tháng của cả hai vợ chồng là khoảng 40 triệu. Gia đình mình thật sự không đủ điều kiện để cho con học các trường tư với học phí 7-8 triệu đồng/tháng, 10 triệu đồng lại càng không”.

Một số phụ huynh cho rằng, nếu công tác giáo dục toàn diện được triển khai hiệu quả và thường xuyên tới học sinh, thì việc các trường tư thu học phí cao là điều hiển nhiên. Hơn nữa, khoản 4 Điều 8 Nghị định 81/2021/NĐ-CP (có hiệu lực từ 15/10/2021) do Chính phủ ban hành đã quy định, “các cơ sở giáo dục tư thục được quyền chủ động quyết định mức thu học phí, và có trách nhiệm công khai, giải trình với người học và xã hội về mức thu học phí, giá các dịch vụ do mình quyết định.”

Do đó, học phí cao tại trường tư tuy là rào cản, nhưng không phải một vấn đề cần thay đổi. Điều các vị phụ huynh thực sự quan tâm, đó là chất lượng giáo dục mà những trường tư mang lại có thật sự tương xứng với mức học phí họ đưa ra hay không.

“Tôi cho con học trường tư, cũng không phải vì quá dư dả,” anh Việt Trung nói, “mà vì thấy dịch vụ họ cung cấp xứng đáng với số tiền mình bỏ ra, và con mình rất thích những hoạt động do trường tổ chức”.

Bài: Việt Khôi

Thiết kế: Mẫn San