Khác với rác trên hành tinh chúng ta, rác vũ trụ là mảnh vỡ hoặc các vật thể còn lại của hoạt động hàng không vũ trụ của con người bay trong không gian. Rác vũ trụ được các chuyên gia so sánh giống như vệ tinh nhân tạo, bay quanh trái đất trên một quỹ đạo nhất định, hình thành nên “vành đai rác”.
Theo thống kê, khoảng hơn 9.000 mảnh rác vũ trụ từ những phế liệu của vệ tinh, mảnh cách nhiệt trên thân tàu, mảnh vỡ của khoang nhiên liệu... đang trôi nổi trên quỹ đạo bao vây trái đất. Số lượng rác vũ trụ không ngừng tăng lên, dự đoán tổng trọng lượng của rác vũ trụ đã lên tới hơn 5.500 tấn. Mối nguy hiểm lớn nhất bắt nguồn từ các phế liệu kim loại, vận tốc bay của chúng có thể đạt tới 1,6 km/giây. Với tốc độ chuyển động như vậy, một hạt kim loại có đường kính 0,5 mm cũng có thể xuyên thủng bộ quần áo của các phi hành gia. Tốc độ bay 2,2 vạn dặm/giờ có thể làm cho mảnh vỡ xuyên thủng phi thuyền hoặc vệ tinh, gây sự cố đứt nguồn điện... Các phi hành gia hiện nay có nguy cơ phải đối mặt với những vụ “tai nạn giao thông” bất ngờ giữa vũ trụ.
 |
Hiện có hàng ngàn vật thể tương đối lớn bay ở độ cao từ 200 - 2.000 km. Nếu một vệ tinh được đưa lên độ cao 600 km, thì nó sẽ bay quanh trái đất trong 25 năm, còn nếu ở độ cao 1.000 km – sẽ bay cho đến năm 4001, nếu cao hơn nữa – thời gian bay coi như vô hạn. Việc giải quyết đám “rác” sống lâu trong vũ trụ không hề đơn giản.
Hiện trên thế giới, cả về mặt kinh tế và kỹ thuật đều chưa có cách nào để giải quyết rác vũ trụ triệt để. Năm 2012, Công ty Nghiên cứu và Công nghệ Ngôi sao ở Bắc Mỹ đã được NASA đầu tư gần 2 triệu USD để chế tạo một tàu vũ trụ chuyên làm nhiệm vụ dọn sạch vũ trụ với tên gọi EDDE. Nhưng đây chưa phải là giải pháp hiệu quả. Tiếp đó, cơ quan không gian Nhật Bản (JAXA) đưa ra sáng kiến sử dụng… lưới đánh cá để làm sạch vũ trụ, cũng chưa có kết quả đột phá.
Gần đây nhất, các nhà khoa học Anh mạnh dạn phát triển 1 thiết bị trông giống như 1 cây thương với chiều dài 1,5 mét và di chuyển với vận tốc khoảng 90 km/h để dọn rác vũ trụ. Những thiết bị này sẽ được các tàu không gian đưa đến cách các khối rác thải khoảng 15 - 25 m, sau đó chúng được phóng ra, cắm vào các khối rác và kéo chúng rơi xuống để cháy trong bầu khí quyển.
Giải phóng không gian vũ trụ khỏi vấn nạn rác thải không chỉ là vấn đề cấp bách đối với NASA mà còn đang được nhiều quốc gia nghiên cứu phương án thực hiện. Cho đến nay, rác vũ trụ vẫn là chuyện đau đầu với nhiều quốc gia trên thế giới.
Theo thống kê, khoảng hơn 9.000 mảnh rác vũ trụ từ những phế liệu của vệ tinh, mảnh cách nhiệt trên thân tàu, mảnh vỡ của khoang nhiên liệu... đang trôi nổi trên quỹ đạo bao vây trái đất. Số lượng rác vũ trụ không ngừng tăng lên, dự đoán tổng trọng lượng của rác vũ trụ đã lên tới hơn 5.500 tấn. Mối nguy hiểm lớn nhất bắt nguồn từ các phế liệu kim loại, vận tốc bay của chúng có thể đạt tới 1,6 km/giây. Với tốc độ chuyển động như vậy, một hạt kim loại có đường kính 0,5 mm cũng có thể xuyên thủng bộ quần áo của các phi hành gia. Tốc độ bay 2,2 vạn dặm/giờ có thể làm cho mảnh vỡ xuyên thủng phi thuyền hoặc vệ tinh, gây sự cố đứt nguồn điện... Các phi hành gia hiện nay có nguy cơ phải đối mặt với những vụ “tai nạn giao thông” bất ngờ giữa vũ trụ.
