Năm ngoái, nông dân ở tỉnh Hà Nam (miền Trung Trung Quốc) đã hứng chịu thiệt hại nặng nề sau một đợt mưa lớn gây cản trở vụ mùa hè. Giờ đây, họ đang phải đối mặt với vấn đề ngược lại: hạn hán bất ngờ.
Các cánh rộng lớn của Hà Nam chiếm 1/4 sản lượng lúa mì và 1/10 tổng sản lượng lương thực của cả nước.
Nhưng hạn hán đang đe dọa vụ thu hoạch năm nay, khi cây trồng khô héo trên những cánh đồng khô cằn và nông dân buộc phải trì hoãn vụ hè.
Theo báo cáo của Trung tâm Khí hậu tỉnh Hà Nam, tình trạng hạn hán nghiêm trọng đã được ghi nhận bởi 72 trạm khí tượng ở 16 thành phố khác nhau trên khắp Hà Nam, ảnh hưởng đến 63% diện tích đất canh tác của tỉnh. Hạn hán được dự báo sẽ tiếp tục duy trì cho đến ngày 20/6.
Dù mùa hè tại Hà Nam quanh năm thường xảy ra hạn hán, nhưng nhiều hộ nông dân cho biết họ chưa chuẩn bị cho đợt hạn hán khốc liệt năm nay, đặc biệt là vì năm ngoái họ phải đối mặt với lượng mưa lớn trái mùa.
“Những cánh đồng khô cằn, bụi bốc lên như khói”, một nông dân họ Zhang 50 tuổi đến từ Tín Dương, phía đông nam Hà Nam, cho biết. “Đất cứng do hạn hán khó có thể canh tác, nếu xới lên đất sẽ vỡ như vụn bánh".
Đợt nắng nóng ở Hà Nam leo thang kể từ ngày 8/6, với nhiệt độ ở một số thành phố vượt 42 độ C vào ngày 13/6. Huyện Ôn ở phía bắc tỉnh này thậm chí còn ghi nhận ngày nóng nhất trong lịch sử khu vực, với mức cao nhất là 43,4 độ C.
Tệ hơn nữa, khu vực này đang đồng thời trải qua tình trạng thiếu mưa trầm trọng. Ông Yang Wentao, giám đốc bộ phận kiểm soát lũ lụt và cứu trợ hạn hán tại Cục quản lý khẩn cấp tỉnh Hà Nam, cho biết lượng mưa ở Hà Nam kể từ tháng 5 đã thấp hơn 70% so với mức trung bình lịch sử vào thời điểm này trong năm.
Hạn hán xảy ra vào thời điểm đặc biệt quan trọng đối với nông dân địa phương được gọi là “tam hạ”. Kéo dài từ giữa tháng 5 đến giữa tháng 6, đây là thời điểm nông dân thu hoạch vụ mùa hè theo truyền thống và sau đó trồng vụ tiếp theo vào mùa thu.
Nông dân Hà Nam đang cố gắng hết sức để tưới tiêu cho cánh đồng của họ trước khi cay trồng trở nên khô hạn. Ông Ye, một nông dân 60 tuổi, đến từ Khai Phong cho biết bản thân đã tự mình tưới tiêu cho 60 mẫu đất kể từ đầu tháng 6 để có thể bắt đầu trồng ngô.
“Năm ngoái, do lượng mưa quá lớn, rất nhiều lúa mì bị thối rữa trên đồng và mọi người đổ xô đi thu hoạch lúa mì. Không ngờ năm nay lại ngược lại. Quá trình thu hoạch và phơi lúa mì khá suôn sẻ, nhưng giờ là lúc trồng ngô và không có mưa”, ông Ye nói.
Chính quyền địa phương đang thực hiện các động thái quyết liệt để cố gắng giảm bớt hạn hán. Nhiều địa phương đã bắt đầu chuẩn bị thử tạo ra lượng mưa nhân tạo, chẳng hạn như thông qua việc gieo hạt trên đám mây. Một lượng lớn nước bổ sung cũng đã được xả ra từ hồ chứa Tiểu Lãng Để ở phía tây thành phố Lạc Dương.
Hiện vẫn chưa rõ hạn hán sẽ ảnh hưởng đến sản lượng ngũ cốc của Trung Quốc ở mức độ nào trong năm nay. Mặc dù Hà Nam là trung tâm của hạn hán, nhưng các trang trại ở một số tỉnh khác như Hà Bắc, Sơn Tây, Sơn Đông và An Huy cũng bị ảnh hưởng.
