Chiều ngày 13/7, nhà sản xuất đã công bố video bóc tách toàn bộ quá trình xây dựng bản phối. Producer KADO lần lượt phân tích từng lớp âm thanh, đối chiếu với ca khúc được đem ra so sánh và khẳng định bản phối được xây dựng độc lập, dù có sử dụng các tài nguyên âm thanh thương mại được cấp phép.
 |
Thông cáo báo chí phát đi ngày 13/7 từ Team truyền thông Vie Channel. |
Chính tài khoản người hâm mộ DPR IAN (thread @dprianvnfanpage) từng đăng tải các bài viết làm dấy lên nghi vấn cũng đã công khai xin lỗi producer KADO, producer Minsicko, các nghệ sĩ và ê-kíp chương trình vì đã đưa ra nhận định quá vội vàng.
 |
| Ảnh chụp màn hình chiều 13/7. |
Sự việc khép lại bằng một lời xin lỗi. Nhưng câu chuyện đáng suy ngẫm lại nằm ở cách mạng xã hội đã vận hành.
Từ nghi vấn đến "kết án" chỉ cách nhau vài cú nhấp chuột
Trong âm nhạc hiện đại, đặc biệt là EDM, hip hop hay pop điện tử, việc producer sử dụng các sample pack, drum kit hay loop thương mại là điều rất phổ biến. Nhiều producer trên thế giới có thể dùng chung một tiếng kick, snare, hiệu ứng chuyển đoạn hoặc một đoạn âm thanh được cấp phép mà không hề vi phạm bản quyền.
Đó là lý do việc xác định một tác phẩm có sao chép hay không chưa bao giờ chỉ dựa trên cảm giác "nghe giống". Nó đòi hỏi việc phân tích giai điệu, hòa âm, cấu trúc tác phẩm, dữ liệu sản xuất và đôi khi là cả hồ sơ pháp lý.
Thế nhưng trên mạng xã hội, ranh giới ấy lại rất mong manh. Một video dài vài chục giây, một caption khẳng định chắc nịch và hàng nghìn lượt chia sẻ có thể khiến một nghi vấn nhanh chóng trở thành "sự thật" trong nhận thức của số đông.
Điều đáng nói không phải là người nghe phát hiện ra điểm giống nhau. Bất kỳ khán giả nào cũng có quyền đặt câu hỏi. "Tôi thấy hai đoạn này khá giống nhau, không biết có phải dùng chung sample hay không?" là một nghi vấn hoàn toàn bình thường. Nhưng khi câu hỏi được thay bằng những khẳng định hay "yêu cầu giải trình", người đưa ra phát ngôn đang vượt qua ranh giới của quyền bày tỏ ý kiến để bước sang việc kết luận, "tuyên án" liên quan đến một vấn đề đòi hỏi chuyên môn và bằng chứng. Đó là khác biệt giữa phản biện và quy chụp.
 |
Hình ảnh xuất hiện trong MV "Xoay Vòng". |
 |
Hình ảnh xuất hiện trong MV "Xoay Vòng". |
Thiệt hại luôn đến trước lời xin lỗi
Điều đáng tiếc là trong thời đại mạng xã hội, lời xin lỗi thường đến sau khi danh tiếng đã bị tổn hại. Tên của nghệ sĩ, producer hay chương trình có thể gắn với những từ khóa tiêu cực trên công cụ tìm kiếm. Những bình luận công kích vẫn tiếp tục tồn tại ngay cả khi thông tin đã được làm rõ. Hiệu ứng này không chỉ ảnh hưởng đến một cá nhân mà còn tác động đến cả ê-kíp sáng tạo, những người nhiều khi chưa kịp lên tiếng đã phải đối mặt với "bản án" từ cộng đồng mạng.
Việc tài khoản người hâm mộ DPR IAN công khai xin lỗi là hành động đáng ghi nhận. Nhưng lời xin lỗi ấy cũng cho thấy một thực tế: không phải mọi thiệt hại về uy tín đều có thể được bù đắp bằng một bài đăng đính chính.
Trong thông cáo báo chí phát đi ngày 13/7 từ team truyền thông Vie Channel, ê-kip chương trình mạnh mẽ khẳng định: "Đối với các hành vi cố tình phát tán hoặc lan truyền thông tin sai sự thật không dựa trên các bằng chứng chuyên môn cụ thể mà chỉ nhằm mục đích quy chụp, xúc phạm, gây tổn hại đến danh dự, uy tín của nghệ sĩ, đội ngũ sản xuất Chương trình và doanh nghiệp, chúng tôi sẽ tiến hành thu thập chứng cứ và lập vi bằng để đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý theo quy định pháp luật."
Một không gian mạng văn minh bắt đầu từ sự thận trọng
Trong thời đại ai cũng có thể trở thành một "nhà xuất bản" chỉ bằng một chiếc điện thoại, quyền phát ngôn đi kèm trách nhiệm với những gì mình chia sẻ. Nếu phát hiện một tác phẩm có dấu hiệu tương đồng với tác phẩm khác, điều đầu tiên nên làm không phải là kết luận, mà là đặt câu hỏi, tìm hiểu thêm, chờ ý kiến từ những người có chuyên môn hoặc từ chính các bên liên quan.
Khác với những cuộc trò chuyện ngoài đời, một dòng trạng thái trên mạng xã hội có thể tiếp cận hàng chục nghìn, thậm chí hàng triệu người chỉ trong thời gian rất ngắn. Mỗi lượt chia sẻ thiếu kiểm chứng đều có thể góp phần tạo nên một làn sóng phẫn nộ mà sau này rất khó thu hồi. Văn minh trên không gian mạng không nằm ở việc chúng ta nói nhanh đến đâu, mà ở việc biết dừng lại để kiểm chứng trước khi biến một nghi vấn thành một bản án.
