'Siêu Trái Đất' 10 tỷ năm tuổi

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Các nhà nghiên cứu phát hiện ngoại hành tinh đá nóng tới 1.700 độ C có niên đại lớn gấp đôi Mặt Trời.
Mô phỏng hệ sao của ngoại hành tinh TOI-561b. - Ảnh: NASA.
Mô phỏng hệ sao của ngoại hành tinh TOI-561b. - Ảnh: NASA.

Ngoại hành tinh mang tên TOI-561b lớn hơn khoảng 50% so với Trái Đất và có khối lượng lớn gấp 3 lần nên được xếp vào nhóm "siêu Trái Đất". Tuy nhiên, TOI-561b chỉ mất nửa ngày để hoàn thành một vòng quỹ đạo quanh sao chủ. "Với mỗi ngày bạn ở trên Trái Đất, hành tinh này đã quay hai vòng quanh sao chủ", Stephen Kane, nhà vật lý thiên văn ở Đại học California, Riverside, đồng tác giả nghiên cứu, cho biết. Kane và cộng sự công bố phát hiện hôm 11/1 trong hội nghị lần thứ 237 của Hiệp hội Thiên văn học Mỹ.

Khoảng cách gần giữa siêu Trái Đất và sao chủ khiến nhiệt độ bề mặt trung bình trên hành tinh vượt quá 1.700 độ C. Hành tinh được phát hiện thông qua Vệ tinh khảo sát ngoại hành tinh chuyển tiếp (TESS) của NASA, phóng vào không gian năm 2018. TESS thường xuyên khảo sát các vùng trời và quan sát những ngôi sao gần đó để xác định có ngoại hành tinh quay xung quanh hay không. Các nhà thiên văn học tìm thấy TOI-561b trong đĩa thiên hà của dải Ngân Hà. Quần thể sao hiếm này có ít nguyên tố nặng như sắt hoặc magie.

Để xác nhận phát hiện, nhóm nghiên cứu sử dụng Đài quan sát W.M. Keck ở Hawaii để tìm hiểu khối lượng, bán kính và mật độ hành tinh. Tuy nhiên, họ rất bất ngờ khi nhận thấy dù có khối lượng lớn, mật độ của TOI-561b tương đương Trái Đất, phù hợp với giả thuyết hành tinh cực rất già.

Những hành tinh già cỗi kém đặc hơn bởi không có nhiều nguyên tố nặng trong vũ trụ khi chúng hình thành. Nguyên tố nặng được tạo ra khi các sao tiến tới cuối vòng đời và phát nổ, cung cấp vật liệu cho quá trình hình thành sao và hành tinh mới trong khắp vũ trụ. Theo trưởng nhóm Lauren Weiss, nghiên cứu sinh sau tiến sĩ ở Đại học Hawaii, TOI-561b là một trong những hành tinh đá già nhất từng phát hiện.

Ngoài TOI-561 còn có hai hành tinh lớn hơn quay quanh ngôi sao, nhiều khả năng là hành tinh khí. Dải Ngân Hà hình thành cách đây khoảng 12 tỷ năm. Hệ sao TOI-561 khoảng 10 tỷ năm tuổi trong khi Mặt Trời mới 4,5 tỷ năm tuổi. TOI-561 xuất hiện vào thời gian phần lớn ngôi sao trong dải Ngân Hà bắt đầu phát sáng. Việc nắm rõ khối lượng và bán kính hành tinh sẽ cho phép các nhà thiên văn học khám phá cấu tạo bên trong của nó.

Theo VnExpress
TP Hồ Chí Minh tìm động lực mới từ công nghiệp văn hóa
TP Hồ Chí Minh tìm động lực mới từ công nghiệp văn hóa
(Ngày Nay) - AI và chuyển đổi số đang mở ra cơ hội chưa từng có cho công nghiệp văn hóa Việt Nam. Nhưng cùng với khả năng lan tỏa sức mạnh mềm quốc gia là áp lực giữ gìn bản sắc, xây dựng môi trường văn hóa số lành mạnh và định hình hệ giá trị cho thế hệ công dân mới.
Bác sĩ khuyến cáo rủi ro từ trào lưu giảm cân trên mạng xã hội
Bác sĩ khuyến cáo rủi ro từ trào lưu giảm cân trên mạng xã hội
(Ngày Nay) - Nhiều người đang chạy theo các trào lưu giảm cân trên mạng xã hội như nhịn ăn, cắt tinh bột hay dùng sản phẩm không rõ nguồn gốc dẫn đến không ít trường hợp nhập viện vì suy kiệt và rối loạn chuyển hóa. Các bác sĩ cảnh báo, việc giảm cân nóng vội, cực đoan có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, thậm chí đe dọa tính mạng.
Hướng về nhân dân, lấy người dân làm trung tâm
Hướng về nhân dân, lấy người dân làm trung tâm
(Ngày Nay) - Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam lần thứ XI (diễn ra từ 11-13/5/2026) đã nhận được nhiều ý kiến tâm huyết của các đại biểu đến từ các địa phương, khẳng định vai trò quan trọng của Mặt trận trong việc chăm lo an sinh xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân và xây dựng khối đại đoàn kết trong điều kiện mới.
Đồng loạt triển khai chống hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ tại Thủ đô
Đồng loạt triển khai chống hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ tại Thủ đô
(Ngày Nay) - Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công Thương, UBND Thành phố và Sở Công Thương Hà Nội về việc tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ theo Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ, lực lượng quản lý thị trường thành phố đang đồng loạt triển khai nhiều biện pháp đấu tranh, ngăn chặn.
TS. Trần Hoài, Trưởng bộ môn Di sản học, Khoa Công nghiệp Văn hoá & Di sản, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: NVCC)
Ứng dụng thực tế ảo: Mở rộng trải nghiệm nhưng không thay thế di sản thật
(Ngày Nay) - Sự phát triển nhanh của công nghệ thực tế ảo đang góp phần làm thay đổi cách công chúng tiếp cận di sản theo hướng sinh động, tương tác hơn; tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ này cũng đặt ra yêu cầu cân bằng giữa tính hấp dẫn và tính xác thực, giữa trải nghiệm số và giá trị nguyên bản của không gian di tích, bảo tàng.