Trong bối cảnh Hà Nội đang đối diện với tình trạng ô nhiễm môi trường, đặc biệt là ô nhiễm không khí tại các khu đô thị lớn, ô nhiễm môi trường nước tại các khu vực đông dân cư, cơ sở sản xuất và làng nghề, Chỉ thị số 20/CT-TTg ngày 12/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ đã kịp thời tạo ra một “cú hích chính sách” mang tính đột phá về công tác bảo vệ môi trường.
“Đây là ‘thời cơ vàng’ để Hà Nội nhìn lại thực trạng, qua đó tái cấu trúc chiến lược phát triển theo hướng bền vững, vừa bảo đảm mục tiêu kinh tế, vừa kiểm soát hiệu quả ô nhiễm môi trường,” bà Lê Thanh Thủy - Phó Trưởng phòng Quản lý môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội chia sẻ.
Gỡ điểm nghẽn, bảo đảm nguyên tắc “6 rõ”
Tại Diễn đàn công nhân lao động vì môi trường năm 2025, diễn ra chiều 19/9, bà Thủy cho hay thời gian qua, ô nhiễm môi trường trên địa bàn Hà Nội đang diễn ra hết sức phức tạp; các thông số môi trường nước các sông nội thành vượt quy chuẩn cho phép. Điều này đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, đời sống của người dân và sự phát triển bền vững của Thủ đô.
Trong bối cảnh đó, Chỉ thị số 20 về một số nhiệm vụ cấp bách, quyết liệt ngăn chặn, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường, đã khẳng định quyết tâm chính trị cao của Chính phủ trong việc khắc phục những tồn tại, hạn chế về công tác chỉ đạo, điều hành, về khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường.
Chỉ thị cũng thể hiện quyết tâm cao của các cấp, các ngành trong thực thi các chiến lược, nhiệm vụ về bảo vệ môi trường; bảo đảm nguyên tắc 6 rõ: Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền.
Bên cạnh đó, chỉ thị định hướng hành động cụ thể cho các địa phương, trong đó Hà Nội được coi là địa bàn trọng điểm, cần tiên phong thí điểm các chính sách kiểm soát ô nhiễm, nhất là giao thông và công nghiệp trong chuyển đổi mô hình phát triển xanh, giảm phát thải, nâng cao chất lượng sống.
Đặc biệt, chỉ thị nhấn mạnh tới việc tập trung tháo gỡ các “điểm nghẽn,” hoàn thiện thể chế về bảo vệ môi trường của Trung ương và địa phương nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi và phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 2 cấp.
Ngoài ra, chỉ thị cũng tạo cơ sở pháp lý và đồng bộ công cụ quản lý để không chỉ riêng Hà Nội, mà còn là của cả nước nêu cao tinh thần trách nhiệm trong việc thực hiện các biện pháp mạnh mẽ hơn: Từ việc siết chặt tiêu chuẩn khí thải, hạn chế xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch, đến đẩy nhanh tiến độ chuyển đổi năng lượng tái tạo; hình thành các vùng phát thải thấp theo xu thế chuyển đổi phương tiện sử dụng năng lượng xanh.
Thời cơ vàng để Thủ đô chuyển mình
Phó Trưởng phòng Quản lý môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội - bà Lê Thanh Thủy cũng nhấn mạnh thông qua Chỉ thị 20, người dân Thủ đô đã và đang nhận thức rõ tác động tiêu cực của ô nhiễm môi trường tới sức khỏe, tạo ra sức ép và động lực để chính quyền hành động quyết liệt.
Bà Thủy cũng nhấn mạnh Hà Nội là Thủ đô - "trái tim của cả nước" nên có điều kiện tiếp cận nguồn lực khoa học, công nghệ xanh, các quỹ tài chính khí hậu toàn cầu để triển khai các giải pháp đổi mới sáng tạo. Vì vậy, thành phố Hà Nội không chỉ giải quyết vấn đề môi trường cho mình, mà còn có trách nhiệm nêu gương, mở đường cho các đô thị khác học tập.
Với tinh thần đó, bà Thủy cho biết Thành ủy Hà Nội đã chỉ đạo Ủy ban Nhân dân thành phố chủ động xây dựng và ban hành kế hoạch của thành phố về việc triển khai thực hiện Chỉ thị số 20/CT-TTg nhằm cụ thể hóa 11 nhiệm vụ chung cấp tỉnh và 9 nhiệm vụ cụ thể của thành phố Hà Nội.
Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội xây dựng lộ trình chi tiết, rõ ràng, phân công trách nhiệm cụ thể và có cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ban, ngành và địa phương để chủ động, quyết liệt thực hiện đồng bộ các giải pháp bảo vệ môi trường hàng năm hoặc có lộ trình 5 năm (2025-2030) nhằm góp phần cải thiện chất lượng môi trường sống cho người dân Thủ đô.
Hiện dự thảo kế hoạch của thành phố đang được Sở Nông nghiệp và Môi trường trình Ủy ban Nhân dân thành phố xem xét, quyết định; trong đó đã xác định 4 nhóm chỉ tiêu cụ thể đến năm 2030 cần giám sát, được cụ thể hóa thành 23 chỉ tiêu thành phần trong các lĩnh vực: thu gom, xử lý nước thải, không khí và khí thải, chất thải rắn, phát triển hệ thống giao thông “xanh.”
“Thời cơ vàng đã đến. Nếu không tận dụng triệt để, Hà Nội sẽ bỏ lỡ cơ hội quý giá để bứt phá trong công tác bảo vệ môi trường,” bà Thủy nêu quan điểm.
Vì vậy, thông qua diễn đàn, đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội nhấn mạnh thành phố sẽ quyết liệt hành động, không để các chỉ tiêu chỉ dừng ở văn bản; phân công rõ trách nhiệm, gắn kết quả môi trường với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng cấp, từng ngành; chủ động đi trước một bước, biến Hà Nội thành “thủ đô xanh” của khu vực Đông Nam Á.
“Chỉ thị 20/CT-TTg đã mở ra cánh cửa, việc nắm lấy ‘thời cơ vàng’ này hay không, phụ thuộc vào quyết tâm và sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị cùng nhân dân Thủ đô,” đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội nói.
