Gần một tháng nữa là tới Tết trung thu, theo thông lệ hàng năm vào thời điểm này các hãng bánh trung thu đã đặt các gian hàng bán bánh dày đặc trên các tuyến đường. Tuy nhiên theo ghi nhận phóng viên, dọc các con đường lớn ở các quận trung tâm TP HCM như quận 1, quận 3, quận 5… vắng bóng các địa điểm bày bán bánh trung thu.
Trên đường Nguyễn Thị Minh Khai nối Quận 5 với Quận 1, dường như không có điểm bán lẻ bánh trung thu. Cũng tương tự, dọc các tuyến đường Hai Bà Trưng (Quận 3); đường Nguyễn Bình Khiêm (quận 1)… không thấy tiệm bánh. Điều này khác hẳn với mọi năm bố trí dày đặc các gian hàng. Trên địa bàn Quận 1 những địa điểm bán bánh trung thu năm nay khá ít ỏi, một phần do giá thuê mặt bằng cao nhưng sức mua của người tiêu dùng lại ít nên các doanh nghiệp sản xuất bánh trung thu có sự lựa chọn và hạn chế các địa điểm bán lẻ.
Tại một cơ sở bánh Như Lan ở đường Hàm Nghi, phường Bến Nghé, quận 1, TP HCM, đại diện thương hiệu này cho hay, hiện chi phí sản xuất đã tăng khá cao so với trước, chắc chắn nhiều doanh nghiệp sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng phương thức kinh doanh bánh trung thu bán ra thị trường vì bị ảnh hưởng bởi tình hình kinh tế chung nên lượng người mua sẽ giảm. Hoặc người tiêu dùng sẽ chọn những chủng loại bánh có giá cả phù hợp với túi tiền của họ. Vì sức mua của người tiêu dùng năm nay có xu hướng giảm mạnh nên nhiều đơn vị sản xuất bánh trung thu cân nhắc việc chọn địa điểm kinh doanh, bán lẻ ra thị trường không đặt nhiều địa điểm bán như các năm trước.
Các đơn vị bánh trung thu có thương hiệu lâu năm trên thị trường như Kinh Đô, Như Lan, Đồng Khánh, Bibica, Hữu Nghị… năm nay đều triển khai hoạt động bán lẻ từ sớm phục vụ người tiêu dùng và nhằm thăm dò thị trường. Theo ghi nhận, các gian hàng bánh này đều có một điểm chung là không đặt các điểm bán lẻ ở các quận trung tâm, thay vào đó chủ yếu tập trung vào một số điểm bán nhất định nhằm cắt giảm chi phí bán hàng. Một số đơn vị lựa chọn dịch chuyển các địa điểm sang các quận vùng ven như các quận Gò Vấp, Quận 12, Quận 11 để giảm tối đa chi phí thuê mặt bằng.
 |
Các điểm bán bánh trung thu có xu hướng dịch về vùng ven. |
“Do tình hình kinh tế năm nay khó khăn, sức mua của người tiêu dùng giảm rõ nên năm nay các công ty bánh lựa chọn các điểm bán lẻ có giá thành thuê mặt bằng thấp để đặt gian hàng bán. Vừa bày bán sớm các loại bánh trung thu vừa thăm dò sức mua của người tiêu dùng. Nhìn chung sức mua những ngày bày bán vừa qua rất hạn chế, số lượng người mua còn chưa được nhiều, không được sôi động như những năm trước. Với tình hình kinh tế khó khăn như hiện nay thì cần phải cắt giảm chi phí.” – Đại diện một điểm bán bánh trên đường Phan Văn Trị, Gò Vấp cho biết.
Một yếu tố nữa góp ảnh ảnh hưởng đến việc giảm điểm bán bánh trung thu truyền thống là thói quen mua hàng online của người tiêu dùng. Việc mua hàng online đã trở nên phổ biến bởi tính tiện dụng, các thương hiệu cũng phát triển kênh bán hàng online thông qua các sàn thương mại điện tử, như Shopee, Tiki, Lazada… với nhiều chương trình ưu đãi, chiết khấu, miễn phí vận chuyển, giúp tối ưu trải nghiệm mua sắm và chiều lòng khách hàng.
Theo chia sẻ của một số nhãn hàng bánh trung thu, các mẫu bánh kích thước nhỏ (70g, 85g, 100g) được ưa chuộng hơn các loại bánh lớn (150g, 250g) do người dùng có thể thưởng thức nhiều vị, không bị ngán và giá rẻ. Các sản phẩm bánh trung thu với mức giá chỉ 35.000-50.000 đồng/ bánh kèm giao hỏa tốc trên Shopee hoặc giao nhanh 2h trên Lazada hiện rất được ưa chuộng với số lượng đơn đặt lên đến hàng nghìn bánh. Trong khi cũng trên các sàn thương mại điện tử, bánh trung thu truyền thống có giá thành từ trên 100.000 đồng/bánh của Kinh Đô Mondelez hay KIDO, Richy, Hữu Nghị, Bibica lại có số lượng chốt đơn khá lèo tèo chỉ vài trăm hoặc vài chục đơn hàng ở mỗi mẫu bánh.
Theo tiệm bánh Như Lan, số lượng đơn hàng bánh trung thu đặt trước của thương hiệu này giảm đến gần 40% so với cùng kỳ năm ngoái, dù giá cả vẫn giữ nguyên suốt 3 năm qua. Điều này khiến thương hiệu buộc phải cắt giảm số lượng nhân sự. Còn bà Kao Huy Minh, đại diện Công ty cổ phần Bánh kẹo Á Châu (ABC Bakery) cho biết, năm nay lượng đơn hàng đặt bánh của đơn vị cũng giảm khoảng 20% so với năm trước.
 |
Kinh doanh truyền thống giảm cho tình hình chung và xu hướng mua sắm online qua các sàn thương mại điện tử. |
Là đơn vị chuyên phân phối bánh trung thu của những thương hiệu Kinh Đô Mondelez, Như Lan, Đại Phát, Hỷ Lâm Môn, đại diện của Enjoy Online cho biết năm nay sức mua đầu mùa có vẻ chậm. Mọi năm, ở thời điểm hiện tại đơn vị đã chốt được khá nhiều đơn hàng số lượng mấy ngàn hộp thì năm nay mới có vài đơn, số lượng mỗi đơn không quá lớn chỉ từ 100- 300 hộp.
Bên cạnh thói quen mua sắm trong thời điểm đại dịch Covid-19, người tiêu dùng cũng tỏ ra ưa chuộng các loại bánh trung thu handmade, có sự sáng tạo, biến tấu trong những chiếc bánh. Các nhãn hàng này thường có mẫu mã đẹp với lời quảng cáo hấp dẫn, như: bánh ăn kiêng, bánh vỏ rau củ healthy, có nhiều vị và nhân lạ (đông trùng hạ thảo, rượu hạt macca, sữa dừa, mixnuts,...). Điều này giúp người mua có nhiều sự lựa chọn hơn so với quầy bánh truyền thống. Đại diện Tập đoàn KIDO nhận định nhu cầu người tiêu dùng ngày càng trẻ trung, hiện đại và năng động hơn nên xu hướng thưởng thức bánh trung thu cũng bắt buộc thay đổi theo phong cách mới lạ, hấp dẫn hơn.
Dịch vụ giao hàng tiện lợi, bao bì bắt mắt cũng khiến người mua thiên về các sản phẩm bánh trung thu online, khi đây thường là mặt hàng quà biếu. Một số thương hiệu vốn nổi tiếng ở lĩnh vực khác, như: Le Meriden (khách sạn), Sheraton Saigon (khách sạn), La Vela (nhà hàng), Dìn Ký (nhà hàng), Cộng (cafe),... đều tung ra sản phẩm bánh trung thu cao cấp, thu hút người mua về làm quà. Việc quảng cáo qua mạng xã hội giúp các nhãn hàng bánh mới ra mắt tiếp cận nhanh chóng, thu hút người tiêu dùng hơn. Chính yếu tố mới lạ đã phần nào ảnh hưởng sản phẩm truyền thống của các thương hiệu lâu đời vốn đã quá quen thuộc.
Ngoài ra, một bộ phận nhỏ người tiêu dùng còn có thể học làm bánh và tự thưởng thức sản phẩm mình làm ra tại những lớp dạy làm bánh trên mạng xã hội. Tính thử thách và mong muốn tự thưởng thức sản phẩm mình làm ra cũng thu hút không ít bạn trẻ khám phá.
Vì vậy, bên cạnh giá cả, thu nhập giảm sút do tình hình kinh tế, sức mua của người tiêu dùng đối với bánh trung thu truyền thống còn chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố xung quanh. Đây có thể sẽ là xu thế chung của thị trường bánh trung thu năm nay.
