Nghiên cứu mới được công bố hôm thứ Ba cho thấy rằng trong hai thập kỷ qua, tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng của Trung Quốc cũng đi kèm với việc giảm bớt tình trạng thấp còi và tăng trưởng thể chất ở trẻ em, quốc gia này cũng đã chứng kiến sự gia tăng gấp 4 lần số trẻ em thừa cân và béo phì.
Các tác giả nghiên cứu cho biết họ lo ngại khi thấy sự gia tăng rõ rệt như vậy. "Điều này cho thấy nhu cầu cấp bách đối với các phản ứng của chính phủ, có thể bao gồm đánh thuế thực phẩm và đồ uống có đường và chất béo, trợ cấp để thúc đẩy đa dạng chế độ ăn uống và chiến lược thúc đẩy hoạt động giáo dục thể chất và sức khỏe", giáo sư Jun Ma tại Đại học Bắc Kinh - đồng tác giả của nghiên cứu, cho biết.
Các tác giả cho biết công trình của họ là nghiên cứu đầu tiên đánh giá tác động của tăng trưởng kinh tế đối với suy dinh dưỡng dưới mọi hình thức và các nghiên cứu trước đây đã tập trung vào vấn đề dinh dưỡng.
Thu nhập ngày càng tăng đã cho phép các hộ gia đình ở Trung Quốc chi tiêu nhiều hơn cho thực phẩm và quá trình đô thị hóa đã giúp các gia đình dễ dàng tiếp cận với giáo dục và chăm sóc sức khỏe tốt hơn.
Nhưng, đồng thời, trẻ em Trung Quốc dễ dàng có cơ hội tiếp cận đồ ăn vặt và lười vận động, bà Bai Li - một nhà nghiên cứu tại Viện Y tế Nghiên cứu Ứng dụng tại Đại học Birmingham ở Anh, chia sẻ.
"Trẻ em thường tận dụng thời gian rảnh để ra ngoài chơi. Bây giờ chúng chỉ ở trong nhà và ngồi trước màn hình máy tính và TV. Hiện nay có nhiều chuỗi cửa hàng đồ ăn nhanh ở Trung Quốc và được nhiều người ưa chuộng", bà Li cho biết.
Tình trạng béo phì ở trẻ em đang gia tăng trên toàn thế giới và Tổ chức Y tế Thế giới đã gọi đây là "một trong những thách thức nghiêm trọng nhất sức khỏe cộng đồng của thế kỷ 21".
Là lỗi của ông bà?
Bà Li nói rằng nhận thức sai lầm về tình trạng sức khỏe của trẻ em đã làm củng cố hiện tượng béo phì tại Trung Quốc.
"Mọi người vẫn nghĩ rằng béo là một điều tốt. Điều đó đặc biệt đúng với thế hệ cũ. Họ thường lớn lên trong nghèo khó khi thực phẩm khan hiếm", bà Li nói về vai trò của ông bà đối với tình trạng béo phì ở trẻ em.
"Ông bà thường sống cùng gia đình và cho rằng bố mẹ thường xuyên làm việc, họ đóng vai trò lớn trong việc quyết định cháu mình ăn gì".
Trong nghiên cứu, được công bố trên tạp chí Lancet Dzheim & Endocrinology, các nhà nghiên cứu đã sử dụng dữ liệu từ hơn 1 triệu trẻ em Trung Quốc từ 7 đến 18 tuổi từ năm 1995 đến 2014.
Kết quả cho thấy tỷ lệ thấp còi ở trẻ em và thanh thiếu niên Trung Quốc do không đủ dinh dưỡng trong thời gian dài và nhiễm trùng đã giảm từ 8,1% xuống 2,4% trong khoảng thời gian đó và tình trạng suy dinh dưỡng giảm từ 7,5% xuống 4,1%.
Trung bình, số trẻ em Trung Quốc được phân loại là thừa cân hoặc béo phì tăng từ 5,3% năm 1995 lên 20,5% vào năm 2014.
Mức độ béo phì hiện nay ở người trưởng thành Trung Quốc thuộc nhóm thấp nhất thế giới, bà Lindsay M. Jaacks, trợ lý giáo sư tại Khoa Sức khỏe và Dân số Toàn cầu tại Trường Y tế Công cộng Harvard, cho biết nghiên cứu này đặc biệt đáng lo ngại.
"Tầm quan trọng của phát hiện này không thể được đánh giá thấp, xem xét bằng chứng cho thấy cân nặng tăng quá mức ở thời trẻ em sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2, bệnh tim mạch và một số bệnh ung thư. Trong trường hợp không có biện pháp quản lý vấn đề dinh dưỡng, Trung Quốc có thể sẽ thấy sự gia tăng đáng kể về tỷ lệ béo phì ở người trưởng thành trong tương lai", bà Jaacks chỉ ra.
