(Ngày nay) - Tại Văn Miếu Quốc Tử Giám hiện nay vẫn lưu lại Văn bia đề danh tiến sĩ khoa thi Quý Hợi (năm 1623). Đây là một khoa thi đặc biệt, độc nhất vô nhị, khi có một sĩ tử để giấy trắng nhưng vẫn được đề danh khắc bia đỗ tiến sĩ.
Giải thích Nguyễn Trật (sinh năm 1573) là người cao lớn khỏe mạnh lại hiền lành siêng năng. Nhưng vì tối dạ nên dù đọc sách nhiều, Nguyễn Trật vẫn không nhớ nổi mấy trang. Ông quyết bỏ học, không còn mơ màng đến đèn sách, lều chỏng nữa.Một lần, có một thầy địa lý đi chơi qua làng, thấy Nguyễn Trật hiền lành, lễ độ nên đã khuyên ông nên tiếp tục con đường khoa cử. Nghe lời khuyên của thầy địa lý, Nguyễn Trật tiếp tục dùi mài kinh sử, chăm chú việc đèn sách. Năm ông 40 tuổi, triều đình mở khoa thi Hội, Nguyễn Trật một lần nữa miễn cưỡng lều chỏng đi thi.
2 Ông là người tỉnh nào?
icon
Thanh Hóa
icon
Nghệ An
icon
Hà Tĩnh
Giải thích Nguyễn Trật là người làng Nguyệt Viên, huyện Hoằng Hóa, nay thuộc xã Hoằng Quang, huyện Hoằng Hóa, Thanh Hóa.
3 Câu chuyện ly kỳ của Nguyễn Trật diễn ra dưới thời nào?
icon
Lý
icon
Hậu Lê
icon
Nguyễn
Giải thích Câu chuyện ly kỳ này từng diễn ra dưới thời Hậu Lê.
4 Vì sao Nguyễn Trật lại có thể vượt qua 3 trường trong kỳ thi Hội?
icon
Nhờ bạn bè nhắc bài
icon
Nhờ ôn trúng đề
icon
Nhờ mang tài liệu theo
Giải thích Dù học không giỏi, nhờ có người quen biết cùng ở trọ một nhà chỉ bảo cho nên ông đã thi đỗ trường nhất, trường nhì và trường ba trong kỳ thi Hội. Đến trường thi thứ tư - trường thi cuối cùng trong kỳ thi Hội, bạn bè của Nguyễn Trật đã rơi rớt hết cả, chẳng còn ai giúp có thể giúp đỡ ông nữa.
5 Ai là người đã giúp Nguyễn Trật vượt qua được trường thi thứ tư?
icon
Vua Lê
icon
Chủ khảo chấm thi
icon
Nho sinh cùng thi
Giải thích Khi đang làm bài ở trường thi thứ tư, ở lều bên cạnh có một thí sinh vật vã ôm bụng kêu đau. Vì có mang theo gừng bên người nên Nguyễn Trật đã đem nước gừng đổ cho nho sinh uống. Để cảm tạ ân nhân, người này lấy quyển thi của mình ra và nói: "Đây là bài thi rất đắc ý của tôi nhưng chưa đề tên vào, nay xin tặng ông để đền ơn. Xin ông cõng tôi ra khỏi trường, tôi dù có phải chết cũng chẳng ân hận gì nữa". Nghe bạn thỉnh cầu, Nguyễn Trật bỏ thi để cõng nho sinh ra khỏi trường.Nguyễn Trật nhận bài thi của người này, quay lại trường thi. Vì bài thi làm chưa xong nên ông viết thêm phần cuối, ký tên mình vào bài rồi nộp cho quan trường. Khi các khảo quan chấm thi, thấy bài của Nguyễn Trật làm rất hay riêng phần cuối thì câu văn dần kém hẳn nên vẫn chấm đỗ nhưng cho xếp cuối bảng.
6 Việc Nguyễn Trật bỏ giấy trắng trong kỳ thi Đình đã bị trừng phạt thế nào?
icon
Chém đầu
icon
Đuổi về quê
icon
Không được xếp thứ hạng Tiến sĩ
Giải thích Đến kỳ thi Đình, vì học lực không giỏi, đề thi khó nên Nguyễn Trật không làm được. Tới quyển số bảy, không biết viết gì, ông nộp nguyên giấy mà không có chữ nào. Cho rằng Nguyễn Trật kiêu ngạo nộp giấy trắng, không chịu làm bài, triều đình rất tức giận, dự tính không treo bảng vàng cho ông đậu.
7 Sau này vì sao Nguyễn Trật lại đỗ tiến sĩ?
icon
Có công hộ giá vua
icon
Có công cứu thái tử
icon
Có công đánh đuổi giặc ngoại xâm
Giải thích Trong khi triều đình dự định xóa tên ông khỏi tất cả kỳ thi, xử phạt thì đột nhiên chúa Trịnh Tùng ốm nặng qua đời. Trịnh Tráng lên thay nhưng gặp phải sự chống đối quyết liệt của anh trai là Trịnh Xuân, Trịnh Tráng phải bỏ chạy về Hải Dương rồi cùng vua Lê về Thanh Hóa. Trong lúc hỗn loạn, Nguyễn Trật có công hộ giá nhà vua Lê và chúa Trịnh. Nhờ có công, cuối cùng ông không còn bị triều đình trừng phạt nữa, lại cho đỗ tiến sĩ.
8 Nguyễn Trật còn có tên gọi khác là gì?
icon
Ông nghè Thi hỏng
icon
Ông nghè Nguyệt Viên
icon
Ông nghè Kính Thiên
Giải thích Sau khi được chấm đỗ Nguyễn Trật, ra làm quan cho triều Lê Trung Hưng, ông thăng dần đến chức Công khoa Đô Cấp sự trung. Dù ông không có văn hay, nhờ tính tình hiền lành, thương yêu dân chúng, thanh liêm nên ông được triều đình và người đời rất yêu mến, xưng gọi với cái tên trìu mến: Ông Nghè Nguyệt Viên.
(Ngày Nay) - Ngày 2/2, Viện Phát triển văn hóa và chăm sóc sức khỏe cộng đồng đã thực hiện thành công Chương trình “thăm, tặng quà Tết cho hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
(Ngày Nay) -Chọn trà quý thay vì rượu, chọn hoa quả nội địa, nguồn gốc xuất xứ rõ ràng thay vì hàng nhập khẩu trôi nổi đang trở thành xu hướng trong thời đại tiêu dùng xanh, sạch, lành, được đặt lên hàng đầu.
(Ngày Nay) - Theo Bộ Y tế, quy định mới tăng cường giám sát, đảm bảo các sản phẩm lưu thông trên thị trường chất lượng và an toàn, bổ sung quy định về kiểm tra theo kế hoạch và kiểm tra đột xuất.
(Ngày Nay) - Thủ tướng khẳng định, Việt Nam luôn coi trọng, gìn giữ và quyết tâm làm sâu sắc hơn nữa mối quan hệ hữu nghị truyền thống, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện Việt Nam-Cuba.
(Ngày Nay) - Tối 3/2, tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội), nhân dịp kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, mừng Đảng, mừng Xuân, mừng đất nước và chào đón năm mới Bính Ngọ 2026, Ban Tổ chức Trung ương chủ trì, phối hợp với Tạp chí Cộng sản, báo Nhân Dân, Đài Truyền hình Việt Nam, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức Lễ tuyên dương Bí thư chi bộ xuất sắc và công bố, trao Giải Búa liềm Vàng lần thứ X năm 2025.
(Ngày Nay) - Tổng Thư ký Hạ viện Jordan mong muốn, thời gian tới hai bên sẽ phối hợp chặt chẽ nhằm tham mưu, phục vụ việc triển khai Thỏa thuận hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và Hạ viện Jordan hiệu quả, thực chất.
(Ngày Nay) - Dự án Project Vault dự kiến sẽ kết hợp 1,67 tỷ USD vốn tư nhân với khoản vay 10 tỷ USD từ Ngân hàng Xuất-Nhập khẩu Mỹ để thu mua và dự trữ khoáng sản cho các nhà sản xuất ôtô, các công ty công nghệ.
(Ngày Nay) - Năm Du lịch Quốc gia 2026 là chuỗi chương trình kéo dài trong suốt năm, được chuẩn bị công phu, có sự cộng hưởng, kết nối lan tỏa của các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp cả nước.
(Ngày Nay) - Nguồn tin chính phủ giấu tên cho biết Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ra lệnh tiến hành các cuộc đối thoại với Mỹ về hồ sơ hạt nhân, song chưa nêu thời điểm cụ thể.
(Ngày Nay) - Tạp chí Ngày Nay trân trọng giới thiệu bài viết của đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, với tiêu đề: "Vững bước dưới cờ Đảng".
