Đến dự phiên thảo luận có đồng chí Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam. Buổi thảo luận cũng có sự góp mặt và chia sẻ của nhiều lãnh đạo các cơ quan báo chí, cùng đông đảo phóng viên và đại diện doanh nghiệp.
Thách thức sống còn trong thời đại số
Phát biểu đề dẫn tại phiên thảo luận, ông Nguyễn Văn Bá, Tổng Biên tập Báo Vietnamnet, cho rằng trong thời đại mà tốc độ phân phối thông tin đang vượt qua cả khả năng sản xuất, nguồn thu là vấn đề sống còn của báo chí và không thể chỉ trông vào quảng cáo. Mô hình kinh tế báo chí truyền thống đang chịu áp lực lớn từ sự thay đổi của công nghệ, hành vi người dùng và trật tự truyền thông mới.
Theo ông Nguyễn Văn Bá, các tòa soạn hiện nay không chỉ đối mặt với thách thức “viết hay" hay "làm nhanh", mà cần phải giải quyết một vấn đề cốt lõi: Báo chí là “người dẫn đường" cho xã hội về thông tin, nhận thức, và định hướng dư luận, nhưng giữa kỷ nguyên số, vai trò ấy đang bị thách thức bởi một câu hỏi rất thực tế: Báo chí sống bằng gì? Nếu coi báo chí là một nghề, thì như mọi nghề khác, nó phải tự nuôi được chính mình. Không thể sống bằng lý tưởng mãi. Không thể tồn tại nếu không có dòng tiền.
“Báo chí muốn sống còn phải biết "bán" nhiều thứ hơn là nội dung. Phải biết tạo ra giá trị ngoài tin tức từ dịch vụ thông tin chuyên sâu, sự kiện, dữ liệu, tư vấn chiến lược thương hiệu, cho đến chính niềm tin mà mình tạo dựng. Đó không chỉ là thách thức, mà là một cuộc lột xác về tư duy vận hành”, ông Bá nhấn mạnh.
Tham gia thuyết trình tại phiên thảo luận, bà Phan Đặng Trà My, Phó Tổng Giám đốc Chiến lược VCCorp, Phụ trách Tăng trưởng và Đối tác chiến lược đồng tình với quan điểm trên, khẳng định, báo chí không thể đứng ngoài dòng chảy đổi mới sáng tạo. “Trên thực tế, báo chí không thiếu nội dung để xuất bản, nhưng lại đang thiếu các sản phẩm thương mại để bán ra thị trường”, bà My chỉ rõ. Phân tích rõ hơn về vấn đề này, bà My cho rằng việc báo chí đặt trọn kỳ vọng vào một mô hình doanh thu đơn lẻ là không khả thi. Các nguồn thu truyền thống như quảng cáo thương mại hay dịch vụ PR đang suy giảm nhanh chóng, không chỉ về quy mô ngân sách mà còn về hiệu quả trong môi trường số cạnh tranh.
Phó Tổng Giám đốc Chiến lược VCCorp gợi mở, báo chí cần chủ động định giá, định vị và chuyển hóa các giá trị của mình thành những sản phẩm mà doanh nghiệp có thể mua, đồng thời định hình cách doanh nghiệp mua một cách chủ động. Điều này đòi hỏi báo chí phải chuyển trọng tâm từ việc chỉ bán quảng cáo - đăng tin sang xây dựng các mô hình kinh doanh đáp ứng nhu cầu thị trường, đồng thời xác định “công nghệ là nền tảng thúc đẩy kinh doanh bền vững”.
 |
Ông Lê Quốc Minh, Uỷ viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam phát biểu tại phiên thảo luận. |
Chiến lược đa nguồn thu
Trong phần thảo luận chung, các diễn giả đã chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn từ các tòa soạn, mang đến bức tranh đa chiều về cách báo chí Việt Nam đang ứng phó với thách thức kinh tế. Ông Trần Xuân Toàn, Phó Tổng Biên tập báo Tuổi trẻ đưa ra quan điểm rằng: “Báo chí phải sống được bằng chính sự chi trả của bạn đọc thì mới đạt được sự bền vững”. Ông nhấn mạnh, nội dung vẫn là yếu tố quyết định bạn đọc sẽ ở lại hay rời đi, qua đó tác động đến khả năng khai thác quảng cáo của một cơ quan báo chí. Do đó, báo chí cần tiếp tục chú trọng đầu tư về mặt chất lượng nội dung nhằm thu hút nguồn ngân sách marketing của các doanh nghiệp, thay vì trông chờ ngân sách PR, truyền thông.
Phó Tổng Giám đốc kinh doanh Tạp chí kinh tế Việt Nam – VnEconomy Nguyễn Thị Ngọc Diệp bày tỏ đồng tình: “Khi nội dung tốt, hướng tới những vấn đề cấp thiết, chúng tôi dễ dàng kêu gọi đồng hành từ doanh nghiệp”. Theo bà Diệp, vấn đề kinh tế báo chí chưa bao giờ cấp thiết như bây giờ, nhất là đối với cơ quan báo chí tự chủ. Vì vậy, việc đổi mới sáng tạo là điều rất quan trọng với báo chí.
Xoay quanh vấn đề truyền thông chính sách, nhà báo Đào Văn Tuấn, Tổng Biên tập báo Đồng Nai cho biết hiện nay nguồn thu chính của các cơ quan báo chí địa phương vẫn chủ yếu đến từ hoạt động phối hợp tuyên truyền, thực hiện các nhiệm vụ chính trị của tỉnh. “Tuy không lớn, nhưng trong điều kiện của một cơ quan báo chí địa phương, chúng tôi coi đây là nền tảng quan trọng để duy trì hoạt động và từng bước phát triển”, ông Tuấn cho biết.
Chia sẻ từ góc độ một người có nhiều năm kinh nghiệm trong công tác truyền thông chính sách, bà Lê Thị Thúy Sen hiện là Tổng Biên tập Thời báo Ngân hàng cho biết, việc thực hiện các chương trình truyền thông chính sách nhận được sự ủng hộ rất lớn từ các đồng chí lãnh đạo cấp trên. Bà cho biết thêm rằng thời gian gần đây, một số doanh nghiệp cũng đã chủ động đề nghị báo chí truyền thông về các luật mới như Luật Tổ chức tín dụng – để người dân, doanh nghiệp hiểu và thực hiện hiệu quả.
Tổng Biên tập Thời báo Ngân hàng cho rằng các cơ quan báo chí chuyên ngành cần tận dụng thế mạnh về nội dung chuyên sâu. “Chúng tôi xác định đi theo “thị trường ngách” chuyên ngành về tài chính ngân hàng, không nhận quảng cáo trên tạp chí và cổng thông tin, mà thay vào đó tập trung vào nhiệm vụ khoa học và truyền thông chính sách”, bà Lê Thị Thuý Sen chia sẻ.
 |
Các đại biểu tham dự chụp hình cuối phiên thảo luận. |
Kết luận phiên thảo luận, ông Lê Quốc Minh - Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam nhấn mạnh rằng quảng cáo vẫn là nguồn thu quan trọng, chiếm khoảng 50% tổng thu của nhiều cơ quan báo chí, đặc biệt là những đơn vị duy trì báo in. “Chúng ta không được xem nhẹ quảng cáo, mà ngược lại, cần tiếp tục đầu tư, sáng tạo để giữ vững nguồn thu quan trọng này”, ông Minh khẳng định. Tuy nhiên, Chủ tịch Hội Nhà báo cũng đề nghị các cơ quan báo chí cần đa dạng hóa mô hình kinh doanh, không thể đặt toàn bộ gánh nặng tài chính lên một nguồn thu duy nhất.
