Theo dữ liệu do tổ chức nghiên cứu World Weather Attribution (WWA) tổng hợp các vụ cháy từ tháng 1 đến tháng 4 năm nay đã gây thiệt hại chưa từng có, thiêu rụi hơn 150 triệu hecta đất, cao hơn 20% so với kỷ lục trước đó.
Các nhà nghiên cứu cho biết nhiệt độ toàn cầu có thể tiếp tục phá kỷ lục trong năm nay, kéo theo hạn hán trên diện rộng và cháy rừng nghiêm trọng hơn. Tác động của biến đổi khí hậu do con người gây ra còn bị khuếch đại bởi hiện tượng El Nino đặc biệt mạnh.
Ông Theodore Keeping, chuyên gia về cháy rừng tại Đại học Imperial College London và là thành viên của nhóm WWA, cho biết: “Ở nhiều nơi trên thế giới, mùa cháy rừng toàn cầu vẫn chưa thực sự bước vào giai đoạn cao điểm. Nhưng với việc cháy rừng đã bùng phát mạnh từ sớm cùng với dự báo El Nino sắp tới, năm nay có thể sẽ trở thành một năm đặc biệt nghiêm trọng”.
Từ đầu năm đến nay, khoảng 85 triệu hecta đất tại châu Phi đã bị cháy, cao hơn 23% so với mức kỷ lục trước đó là 69 triệu hecta. Theo Keeping, hoạt động cháy rừng bất thường ở châu Phi xuất phát từ sự chuyển đổi nhanh chóng giữa thời tiết cực kỳ ẩm ướt sang cực kỳ khô hạn. Lượng mưa lớn trong mùa trước khiến cỏ mọc nhiều hơn, tạo ra lượng “nhiên liệu” dồi dào cho các đám cháy savan do hạn hán và nắng nóng gây ra trong vài tháng gần đây.
Tại châu Á, các vụ cháy đã thiêu rụi khoảng 44 triệu hecta đất từ đầu năm đến nay, cao gần 40% so với năm kỷ lục trước đó là 2014. Những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất gồm có Ấn Độ, Myanmar, Thái Lan, Lào và Trung Quốc.
Ông Keeping cảnh báo nguy cơ cháy rừng có thể còn nghiêm trọng hơn vào cuối năm nay, khi El Nino làm tăng khả năng xảy ra nắng nóng cực đoan cũng như hạn hán tại Australia, Canada, Mỹ và rừng Amazon.
“Nếu El Nino mạnh thực sự hình thành, nguy cơ xuất hiện những vụ cháy rừng cực đoan và gây thiệt hại lớn có thể sẽ ở mức cao nhất trong lịch sử gần đây”, ông nói.
Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cho biết hiện tượng El Nino dự kiến sẽ bắt đầu xuất hiện từ tháng 5. Cơ quan Liên Hợp Quốc này cảnh báo El Nino có thể gây hạn hán tại Australia, Indonesia và nhiều khu vực ở Nam Á, đồng thời gây lũ lụt ở những nơi khác và làm nhiệt độ toàn cầu tăng cao hơn nữa.
Các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng nếu El Nino mạnh xuất hiện vào cuối năm nay, có nguy cơ rất lớn rằng tác động kết hợp giữa biến đổi khí hậu và El Nino sẽ tạo ra những hiện tượng thời tiết cực đoan chưa từng có.
