Công lý muộn màng

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Cuối cùng thì lần đầu tiên đã có 1 phán quyết thực sự được tuyên tại tòa, kết luận rằng binh sĩ Hàn Quốc đã thảm sát và phải bồi thường cho thường dân Việt Nam trong thời gian chiến tranh.
Bà Nguyễn Thị Thanh bên tấm bia khắc tên những nạn nhân của vụ thảm sát năm 1968. Ảnh: NY Times
Bà Nguyễn Thị Thanh bên tấm bia khắc tên những nạn nhân của vụ thảm sát năm 1968. Ảnh: NY Times

Ngày 7/2/2023 Tòa Quận Trung tâm Seoul ra phán quyết yêu cầu Chính phủ Hàn Quốc bồi thường cho một nạn nhân vụ nổ súng tại làng Phong Nhị, tỉnh Quảng Nam.

Bác bỏ lập luận của Chính phủ Hàn Quốc về "tình thế giết người không thể tránh trong chiến tranh, khi mà du kích Việt Cộng thường trà trộn vào với thường dân", Tòa Seoul yêu cầu Chính phủ Hàn Quốc phải bồi thường 30 triệu won (tương đương 24 ngàn đô la Mỹ) cho bà Nguyễn Thị Thanh. Bà Thanh là nhân chứng sống của vụ thảm sát Phong Nhị, 5 người thân gồm mẹ, dì và các em bà nằm trong số 74 nạn nhân bị tàn sát.

Vào ngày 12 tháng 2 năm 1968 tại làng Phong Nhất - Phong Nhị (huyện Điện Bàn, Quảng Nam), sau khi binh lính Hàn Quốc kết thúc một trận càn, hạ sĩ J.Vaughn thuộc đơn vị thủy bộ số 3 của thủy quân lục chiến Hoa Kỳ cùng những đồng đội khác tiến vào tiếp quản khu vực. Tại đây, hạ sĩ J.Vaughn và đồng đội phát hiện nhiều thường dân bị sát hại (thống kê là 74 dân thường thiệt mạng và 17 dân thường bị thương), trong đó có nhiều phụ nữ và trẻ em. Hạ sĩ J.Vaughn dùng máy ảnh chụp lại những thi thể, ghi lại những dòng ghi chú sơ sài dưới những bức ảnh rồi gửi cho cấp trên.

Những báo cáo của lính Mỹ về thảm sát thường dân của quân đội Hàn Quốc được quân đội Mỹ đóng dấu tuyệt mật và được lưu trữ trong khu lưu trữ văn thư quốc gia Hoa Kỳ. Năm 2000, theo luật giải mật của Hoa Kỳ, những tài liệu mật trên được cho phép công bố. Nhà báo Hàn Quốc Koh Kyeong Tae có cơ hội tiếp cận 20 bức ảnh của hạ sĩ J.Vaughn cùng hơn 500 trang tư liệu của quân đội Mỹ báo cáo về những hành vi của lính thủy quân lục chiến Hàn Quốc tại tỉnh Quảng Nam, Việt Nam. Theo báo cáo của J.Vaughn, các nạn nhân tay không tấc sắt bị sát hại tàn bạo, những người còn sống cũng bị nhục hình gây ra các vết thương nghiêm trọng bằng dao và súng.

Ngày 9 tháng 9 năm 2016, tại Art Link gallery (quận Jongno, Seoul, Hàn Quốc), nhà báo Koh Kyeong Tae khai mạc triển lãm ảnh có tên gọi Chuyện một làng quê Phong Nhất - Phong Nhị về nạn nhân thường dân bị quân đội Hàn Quốc thảm sát trong chiến tranh Việt Nam.

Là một trong hàng chục vụ thảm sát do lính Nam Triều Tiên gây ra ở miền Trung trong chiến tranh Việt Nam, vụ thảm sát Phong Nhị là vụ duy nhất được ghi lại bằng hình ảnh.

Cuối năm 2019, bà Nguyễn Thị Thanh - nạn nhân còn sống sót với tư cách nguyên đơn - đã nộp đơn kiện Chính phủ Hàn Quốc đòi xin lỗi và bồi thường thiệt hại.

Tháng 8/2022, bà Nguyễn Thị Thanh đã có bài phát biểu ngay tại tòa nhà Quốc hội Đại Hàn Dân quốc (Seoul): “Tôi muốn gởi đến người dân Hàn Quốc tấm lòng chân thành của tôi, một nạn nhân chiến tranh Việt Nam đang tiến hành vụ kiện Chính phủ Hàn Quốc đòi bồi thường tổn hại chiến tranh.

Năm nay kỷ niệm 30 năm quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Hàn Quốc, những ký ức về ngày đó vẫn còn nhức nhối trong cơ thể và trái tim tôi. Nhưng tôi hy vọng rằng, thông qua lời khai và phiên tòa của tôi lần này sẽ thúc đẩy Việt Nam và Hàn Quốc tiến đến một hòa bình thật sự”.

Mặc dù phong trào "Xin lỗi Việt Nam" do một số cá nhân Hàn Quốc khởi xướng từ hàng thập kỷ trước, Chính phủ, quân đội và các cựu binh Hàn Quốc từng tham chiến tại Việt Nam chưa bao giờ thừa nhận các vụ thảm sát thường dân họ đã gây ra ở Việt Nam.

Năm 2018, đã diễn ra một "Phiên tòa Nhân dân" giả định do một nhóm các nhà hoạt động dân sự Hàn Quốc có tên "MINBYUN-Các luật sư vì xã hội dân chủ" đứng ra tổ chức. 2 nhân chứng của các vụ thảm sát cũng đã phát biểu công khai trước Quốc hội và công chúng Hàn Quốc nhân sự kiện này.

Tháng 3/2018, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In, trong cuộc gặp với Chủ tịch nước Trần Đại Quang tại Hà Nội, đã đưa ra lời xin lỗi vì "những bất hạnh trong lịch sử" giữa hai nước.

"Trong khi chúng ta tiếp tục quan hệ hợp tác kiểu mẫu giữa hai nước, tôi muốn bày tỏ sự hối tiếc vì những bất hạnh trong lịch sử giữa hai nước, thứ cho đến ngày nay vẫn còn hằn sâu trong tâm trí của chúng ta. Tôi hi vọng chúng ta sẽ cùng nỗ lực tăng cường các quan hệ hợp tác định hướng tương lai" - Một lời xin lỗi chung chung, theo kiểu ngoại giao chính trị.

Kể từ sau năm 1968, ngày 12/2 được người dân làng Phong Nhị gọi là ngày “giỗ Đại Hàn”. Phán quyết của tòa Seoul có thể sẽ bị phủ quyết, nhưng đó là biểu hiện của công lý, khi mà chính Hàn Quốc vẫn luôn căng thẳng với Nhật Bản về vấn đề bồi thường và xin lỗi dân thường bị quân đội Nhật tàn sát, ép lao động khổ sai và cưỡng bức tình dục trong thế chiến thứ 2.

Vui xuân Bính Ngọ - Sắc màu văn hóa Hưng Yên
Vui xuân Bính Ngọ - Sắc màu văn hóa Hưng Yên
(Ngày Nay) - Tiếp nối sứ mệnh bảo tồn và lan tỏa các giá trị di sản, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam giới thiệu chương trình “Vui xuân Bính Ngọ: Sắc màu văn hóa Hưng Yên” . Sự kiện sẽ diễn ra trong hai ngày mồng 5 và mồng 6 Tết (tức ngày 21 & 22/02/2026), hứa hẹn mang đến một không gian Tết truyền thống kết hợp cùng những trải nghiệm thú vị khám phá di sản văn hóa Hưng Yên, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu văn hóa của công chúng trong dịp nghỉ lễ.
Thăm làng dược liệu độc nhất vô nhị tại Việt Nam
Thăm làng dược liệu độc nhất vô nhị tại Việt Nam
(Ngày Nay) - Làng Nghĩa Trai có tuổi đời gần 1.000 năm nổi tiếng với nghề trồng và chế biến dược liệu truyền thống, đặc biệt hoa cúc chi "tiến vua," mệnh danh là “làng dược liệu” độc nhất vô nhị của Việt Nam.
Olympic mùa Đông 2026: Bước ngoặt cho tương lai
Olympic mùa Đông 2026: Bước ngoặt cho tương lai
(Ngày Nay) - Sau hơn 2 tuần tranh tài sôi động, Thế vận hội mùa Đông Milan-Cortina 2026 đã khép lại, để lại dấu ấn sâu đậm không chỉ ở thành tích mà còn ở tinh thần thể thao, những câu chuyện nhân văn và định hình lại cách tổ chức Olympic trong tương lai. Chủ tịch Ủy ban Olympic quốc tế (IOC) Kirsty Coventry nhận định kỳ đại hội này đã “vượt mọi kỳ vọng”, trở thành minh chứng cho sức sống bền bỉ của phong trào Olympic trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.
Phát triển mô hình AI thúc đẩy thám hiểm không gian sâu
Phát triển mô hình AI thúc đẩy thám hiểm không gian sâu
(Ngày Nay) - Các nhà nghiên cứu đa ngành của Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc) đã phát triển một mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) dành cho việc chụp ảnh thiên văn, giúp tăng cường đáng kể khả năng quan sát những vùng sâu thẳm nhất của vũ trụ.
Đoàn rước kiệu Lễ Tế.
Linh thiêng Lễ hội Đền Mẫu Âu Cơ
(Ngày Nay) -  Ngày 23/2 (tức mùng 7 tháng Giêng), nhân ngày “Tiên Giáng”, xã Hiền Lương, tỉnh Phú Thọ tổ chức Lễ dâng hương tưởng niệm, thành kính tri ân công đức Tổ Mẫu Âu Cơ.