Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang trên đà phục hồi và tăng trưởng, thị trường tiêu dùng tiếp tục chứng tỏ vai trò là động lực quan trọng của phát triển. Sáu tháng đầu năm 2025, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đã tăng trên 9% so với cùng kỳ, trong khi GDP đạt mức tăng trưởng ấn tượng 7,52%. Sức mua trong xã hội được duy trì tích cực, các lĩnh vực dịch vụ du lịch, lưu trú, ăn uống phục hồi mạnh mẽ, còn thương mại điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục bứt phá. Những con số này cho thấy tiềm năng lớn của thị trường Việt Nam, đồng thời phản ánh sự thay đổi nhanh chóng trong hành vi của người tiêu dùng, đặc biệt ở nhóm thế hệ trẻ, gắn liền với nhu cầu về sản phẩm xanh, minh bạch và bền vững.
Phát biểu tại diễn đàn, TS. Võ Trí Thành – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh – đã đưa ra nhiều nhận định quan trọng về thực trạng và xu hướng tiêu dùng ở Việt Nam trong giai đoạn hậu đại dịch. Ông cho rằng có ba điểm then chốt cần đặc biệt lưu ý. Trước hết, dù nền kinh tế ghi nhận mức phục hồi mạnh mẽ với GDP năm 2024 đạt 7,09% và mục tiêu 2025 hướng tới trên 8%, tâm lý tiêu dùng trong xã hội vẫn còn dè dặt. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng tăng 7,2% nghe có vẻ tích cực, nhưng con số này chưa thực sự tương xứng với tiềm năng cũng như tốc độ tăng trưởng chung của nền kinh tế. Nguyên nhân chủ yếu, theo ông, xuất phát từ vấn đề niềm tin: sau những tác động nặng nề của đại dịch COVID-19, người dân vẫn còn thận trọng, ưu tiên các khoản chi thiết yếu và cân nhắc kỹ lưỡng trước những quyết định mua sắm lớn.
 |
TS. Võ Trí Thành – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh phát biểu tại sự kiện |
Nội dung quan trọng thứ hai được TS. Võ Trí Thành đề cập là sự gia tăng xu hướng tiết kiệm và phòng thủ về tài chính. Mặc dù lãi suất huy động đang ở mức thấp, người dân vẫn tiếp tục gửi tiết kiệm với tỷ trọng lớn, phản ánh tâm lý bảo toàn tài sản và dự phòng rủi ro. Khái niệm “tiền phòng thủ” trở nên rõ nét hơn bao giờ hết trong bối cảnh hậu khủng hoảng.
Cuối cùng, tiêu dùng ở Việt Nam đang cho thấy sự chuyển dịch về giá trị và phong cách sống. Đối với nhiều người, đặc biệt là thế hệ trẻ, tiêu dùng không chỉ phản ánh khả năng tài chính mà còn gắn liền với thái độ và định hướng sống. Xu hướng lựa chọn sản phẩm gắn với tiêu chí “xanh, sạch, an toàn” ngày càng phổ biến, thể hiện khát vọng về một lối sống bền vững và có trách nhiệm hơn.
Doanh nghiệp Việt Nam hiện nay không chỉ đối diện với áp lực cạnh tranh gay gắt trên thị trường nội địa mà còn phải đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe từ quốc tế về tiêu chuẩn chất lượng, quy trình xanh và năng lực đổi mới sáng tạo. Bối cảnh này càng đặt ra tính cấp thiết khi Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã xác định chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển khoa học công nghệ là một trong những đột phá chiến lược, trong đó lĩnh vực thương mại và tiêu dùng đóng vai trò đặc biệt quan trọng.
