Con đập này sẽ bắc ngang qua Brahmaputra - con sông bắt nguồn từ Himalaya và chảy vào Ấn Độ, chạy dọc theo hẻm núi dài nhất và sâu nhất thế giới ở độ cao hơn 1.500 m.
Dự án ở huyện Medog của Tây Tạng có quy mô vượt xa đập Tam Hiệp trên sông Dương Tử ở vùng đồng bằng, và dự kiến có thể sản xuất 300 tỷ kilowatt điện mỗi năm.
Trước đó, chính phủ Trung Quốc đã nhắc đến dự án xây đập này trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 14, được công bố hồi tháng 3 vừa qua.
Tháng 10 năm ngoái, chính quyền địa phương Tây Tạng đã ký một "thỏa thuận hợp tác chiến lược" với PowerChina, một công ty xây dựng công cộng chuyên về các dự án thủy điện.
Chính phủ Trung Quốc cho biết dự án lớn này là một giải pháp thay thế nhiên liệu hóa thạch và thân thiện với môi trường, nhưng nó có nguy cơ gây ra sự phản đối mạnh mẽ từ các nhà bảo vệ môi trường giống như khi đập Tam Hiệp được xây dựng trong giai đoạn từ năm 1994 đến 2012.
Đập Tam Hiệp đã tạo ra một hồ chứa nước và khiến 1,4 triệu cư dân phải di dời lên thượng nguồn.
Ông Brian Eyler, giám đốc chương trình năng lượng, nước và tính bền vững tại Trung tâm Stimson (Mỹ) cho biết: “Xây dựng một con đập có kích thước khổng lồ tại Tây Tạng là một ý tưởng thực sự tồi vì nhiều lý do".
Ngoài việc được biết đến với các hoạt động địa chấn, khu vực này còn chứa đựng một sự đa dạng sinh học độc đáo. Ông Eyler cho biết con đập sẽ ngăn chặn sự di cư của các loài cá cũng như dòng chảy phù sa cho khu vực hạ lưu.
Ấn Độ cũng hết sức lo lắng trước dự án đầy tham vọng này của Trung Quốc, quốc gia đang nắm quyền kiểm soát nguồn gốc của phần lớn nguồn nước tại Nam Á.
Viết trên tờ Times of India hồi tháng trước, chuyên gia phân tích chính trị Brahma Chellaney khẳng định vai trò thiết yếu của nguồn nước và dự đoán giữa hai cường quốc hạt nhân có thể xảy ra cuộc xung đột về nguồn nước.
Ông Chellaney cũng cảnh báo rủi ro của hoạt động địa chấn cũng sẽ khiến nó trở thành một "quả bom nước" đối với cư dân ở hạ lưu.
Để phản ứng với ý tưởng xây dựng đập, chính phủ Ấn Độ đã đưa ra triển vọng xây dựng một con đập khác trên sông Brahmaputra để bồi đắp nguồn dự trữ nước của chính mình.
“Vẫn còn nhiều thời gian để Ấn Độ đàm phán với Trung Quốc về tương lai của con đập và những tác động của nó", ông Brian Eyler chỉ ra. "Một kết quả tồi tệ sẽ chứng kiến việc Ấn Độ xây dựng một con đập ở hạ lưu".
