Nâng cao năng lực quản trị quốc gia với không gian biển, phát triển kinh tế biển

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Ban Chấp hành Trung ương Đảng thống nhất ban hành Nghị quyết mới về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, xác định biển là không gian sinh tồn, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.
Nhiều địa phương ven biển ở Khánh Hòa đầu tư phát triển nhiều mô hình nuôi biển công nghệ cao.
Nhiều địa phương ven biển ở Khánh Hòa đầu tư phát triển nhiều mô hình nuôi biển công nghệ cao.

Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã bế mạc sau 5 ngày (từ 20 -24/7/2026) làm việc khẩn trương, nghiêm túc, dân chủ, thẳng thắn và trách nhiệm.

Trung ương đã thảo luận kỹ các nội dung; thống nhất cao nhiều chủ trương, quyết sách lớn về xây dựng Đảng, hệ thống chính trị, phát triển và bảo vệ đất nước. Bộ Chính trị đã nghiêm túc tiếp thu, giải trình, hoàn thiện các dự thảo văn bản.

Tại Hội nghị lần này, Trung ương thống nhất ban hành Nghị quyết mới về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, xác định biển là không gian sinh tồn, phát triển và bảo vệ Tổ quốc; phát triển kinh tế biển hiện đại phải gắn với bảo vệ hệ sinh thái, nâng cao đời sống nhân dân và giữ vững chủ quyền quốc gia.

Đổi mới tư duy quản trị

Theo Tiến sỹ Nguyễn Đình Đáp, Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam), Trung ương thống nhất ban hành Nghị quyết mới về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, không chỉ khẳng định vị trí, vai trò của biển đối với sự phát triển đất nước mà còn cho thấy yêu cầu đổi mới tư duy quản trị và tổ chức không gian phát triển trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, biển không còn được nhìn nhận đơn thuần là nơi khai thác tài nguyên hay phát triển một số ngành kinh tế riêng lẻ, mà cần được tiếp cận như một không gian phát triển thống nhất, có sự kết nối chặt chẽ với đất liền, hệ thống cảng biển, logistics, các hành lang kinh tế và mạng lưới hợp tác quốc tế.

Đây cũng là yêu cầu nhằm phát huy hiệu quả các nguồn lực, tạo động lực tăng trưởng mới, đồng thời bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và giữ vững chủ quyền quốc gia.

Để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, trước hết cần đổi mới phương thức quản trị theo hướng tích hợp, liên ngành và dựa trên cơ sở khoa học.

Quá trình quy hoạch, khai thác và sử dụng không gian biển cần được đặt trong mối liên kết với quy hoạch phát triển vùng, quy hoạch đô thị, hạ tầng giao thông, cảng biển và các trung tâm kinh tế ven biển, thay vì tiếp cận theo từng ngành hoặc từng địa phương riêng lẻ như trước đây.

Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng quản trị biển. Việc đẩy mạnh điều tra cơ bản, xây dựng cơ sở dữ liệu biển thống nhất, ứng dụng công nghệ số trong giám sát tài nguyên, môi trường và hỗ trợ hoạch định chính sách sẽ giúp quá trình quản lý và khai thác biển dựa trên bằng chứng khoa học, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và hạn chế các xung đột trong khai thác, sử dụng không gian biển.

Phân tích định hướng phát triển biển trong giai đoạn mới, Tiến sỹ Nguyễn Đình Đáp cho rằng phát triển kinh tế biển bền vững không chỉ hướng tới mục tiêu tăng trưởng mà còn phải lấy con người làm trung tâm, bảo đảm sinh kế cho cộng đồng ven biển, bảo tồn hệ sinh thái và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đây cũng là cơ sở để các ngành, các địa phương và các chủ thể tham gia khai thác biển cùng hướng tới mục tiêu phát triển hài hòa, bền vững và lâu dài. Những yêu cầu đó cũng đặt ra đòi hỏi phải tiếp tục tăng cường đầu tư cho điều tra cơ bản, nghiên cứu khoa học và phát triển hạ tầng dữ liệu biển.

Đây sẽ là nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực quản trị quốc gia đối với không gian biển, đồng thời tạo tiền đề cho việc ứng dụng hiệu quả các thành tựu khoa học và công nghệ trong phát triển kinh tế biển ở giai đoạn tới.

Xây dựng nền tảng dữ liệu cho quản trị biển hiện đại

Nâng cao năng lực quản trị quốc gia với không gian biển, phát triển kinh tế biển ảnh 1

Mô hình lồng bè nuôi tôm hùm, cá biển của ngư dân.

Theo Giáo sư, Tiến sỹ Bùi Công Quế, Chủ tịch Hội Địa Vật lý Việt Nam, việc Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV tiếp tục khẳng định biển là không gian sinh tồn và phát triển của đất nước cho thấy yêu cầu phải nâng cao năng lực làm chủ không gian biển trên cơ sở khoa học.

Với vùng biển, nơi Việt Nam thực hiện chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán theo luật pháp quốc tế, việc điều tra, đánh giá đầy đủ các điều kiện tự nhiên, tài nguyên và môi trường biển có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế biển bền vững.

Nhiều thập kỷ qua, các hoạt động điều tra địa chất và địa vật lý đã góp phần phát hiện, đánh giá tiềm năng dầu khí, khoáng sản biển, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học phục vụ quy hoạch, khai thác tài nguyên và nghiên cứu cấu trúc địa chất dưới đáy biển.

Kết quả khảo sát cũng được sử dụng trong đánh giá nguy cơ động đất, sóng thần, bão, xói lở bờ biển và nhiều loại hình thiên tai khác, góp phần nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai và bảo đảm an toàn cho các hoạt động phát triển kinh tế, quốc phòng trên biển.

Tuy nhiên, một trong những điểm nghẽn hiện nay là dữ liệu điều tra biển vẫn còn phân tán giữa nhiều bộ, ngành và chương trình khác nhau, thiếu sự kết nối và chia sẻ đồng bộ. Điều này không chỉ làm giảm hiệu quả khai thác thông tin mà còn dẫn đến tình trạng chồng chéo trong điều tra ở một số khu vực, trong khi nhiều vùng biển vẫn thiếu dữ liệu phục vụ quản lý và phát triển.

Để khắc phục hạn chế này, Giáo sư, Tiến sỹ Bùi Công Quế cho rằng cần sớm xây dựng bản đồ số đại dương trên cơ sở tích hợp đồng bộ các kết quả điều tra, khảo sát về tài nguyên, môi trường và điều kiện tự nhiên biển.

Khi kết hợp với trí tuệ nhân tạo và các công nghệ số hiện đại, hệ thống dữ liệu này sẽ tạo nền tảng cho quản trị tổng hợp không gian biển, hỗ trợ quy hoạch phát triển, khai thác hợp lý tài nguyên, hạn chế xung đột lợi ích giữa các ngành và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Cùng với việc đẩy mạnh điều tra cơ bản, Việt Nam cần tiếp tục đầu tư cho hệ thống quan trắc hiện đại trên biển nhằm nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo thiên tai và giám sát môi trường theo thời gian thực.

Đây không chỉ là cơ sở phục vụ phát triển các ngành kinh tế biển mới mà còn góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ chủ quyền và cung cấp luận cứ khoa học cho việc thực thi quyền chủ quyền, quyền tài phán của Việt Nam trên biển theo Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982.

4/4 học sinh Việt Nam đoạt huy chương Olympic Vật lí Quốc tế Al-Fergani
4/4 học sinh Việt Nam đoạt huy chương Olympic Vật lí Quốc tế Al-Fergani
(Ngày Nay) - Ngày 17/10, theo thông tin từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, cả 4 học sinh Việt Nam tham dự Kỳ thi Olympic Vật lí Quốc tế Al-Fergani lần thứ hai (FIPhO 2026) đều đoạt huy chương, gồm 1 Huy chương Vàng, 2 Huy chương Bạc và 1 Huy chương Đồng. Với kết quả này, Việt Nam xếp thứ tư toàn đoàn, sau Nga, Trung Quốc và nước chủ nhà Uzbekistan.
Tổng thống Mỹ ký sắc lệnh miễn áp dụng nhiều biện pháp trừng phạt mới nhằm vào Nga
Tổng thống Mỹ ký sắc lệnh miễn áp dụng nhiều biện pháp trừng phạt mới nhằm vào Nga
(Ngày Nay) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 16/10 đã ký sắc lệnh hành pháp miễn áp dụng nhiều biện pháp trừng phạt và thuế quan mới nhằm vào Nga theo đạo luật vừa được ông ký ban hành hồi tháng trước, với lý do động thái này phục vụ lợi ích quốc gia của Mỹ. Quyết định được đưa ra trong bối cảnh Washington vừa đạt thỏa thuận mua dầu diesel của Nga nhằm tăng nguồn cung nhiên liệu, nhưng vấp phải sự phản đối từ Ukraine và một số nghị sĩ Mỹ.
Giáo sư George Manolakos phát biểu tại Athens
Đối thoại Văn hóa và Tri thức 2026: Ánh sáng kết nối những nền văn minh
(Ngày Nay) - Tại hội nghị quốc tế Đối thoại Văn hóa và Tri thức 2026 - Ode to Peace (Khúc ca Hòa bình) tại Athens, Hy Lạp ngày 22/9/2026, giáo sư George Manolakos đã có bài phát biểu gợi mở một góc nhìn sâu sắc về vai trò của văn minh, tri thức và giao lưu văn hóa trong việc gắn kết các dân tộc trên thế giới.
Cơ quan Việc làm Đức cảnh báo về kế hoạch giảm hạn ngạch lao động nhập cư
Cơ quan Việc làm Đức cảnh báo về kế hoạch giảm hạn ngạch lao động nhập cư
(Ngày Nay) - Kế hoạch giảm 50% hạn ngạch tiếp nhận lao động từ các nước Tây Balkan của Chính phủ Đức đang vấp phải sự phản đối từ Cơ quan Việc làm Liên bang, giới chủ và các chuyên gia kinh tế. Trong bối cảnh nền kinh tế lớn nhất châu Âu vẫn thiếu hụt nhân lực do dân số già hóa, đề xuất này làm dấy lên lo ngại về khả năng đáp ứng nhu cầu lao động của doanh nghiệp và triển khai các dự án đầu tư lớn.
LHQ: Hàng chục triệu người tại Nam Á đối mặt với việc phải di dời do biến đổi khí hậu
LHQ: Hàng chục triệu người tại Nam Á đối mặt với việc phải di dời do biến đổi khí hậu
(Ngày Nay) - Biến đổi khí hậu đang đe dọa trực tiếp đến sinh kế và đẩy hàng triệu người dân khắp Nam Á vào làn sóng di cư cưỡng bức. Tuy nhiên, theo bà Amy Pope, Tổng Giám đốc Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) thuộc Liên hợp quốc (LHQ), việc chủ động ứng phó từ chính phủ và ứng dụng công nghệ có thể là chiếc "phao cứu sinh" giảm thiểu thiệt hại này.
Thành lập Hội đồng Nhà nước xét tặng danh hiệu nghệ nhân trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể
Thành lập Hội đồng Nhà nước xét tặng danh hiệu nghệ nhân trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể
(Ngày Nay) - Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định số 1998/QĐ-TTg ngày 16/10/2026 về việc thành lập Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng danh hiệu “Nghệ nhân Nhân dân”, “Nghệ nhân Ưu tú” trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể lần thứ Tư (Hội Đồng).
Tập 10 Sao Nhập Ngũ 2026: 8 chiến sĩ vững vàng bản lĩnh trong trận đánh cuối cùng
Tập 10 Sao Nhập Ngũ 2026: 8 chiến sĩ vững vàng bản lĩnh trong trận đánh cuối cùng
(Ngày Nay) - Sự đầu tư và chuẩn bị chỉn chu của Ekip Sao Nhập Ngũ 2026 đã mang lại nhiều bất ngờ và cảm xúc cho 8 chiến sĩ mới, từ bữa tiệc sinh nhật bất ngờ khiến Quốc Trường, Thúy Ngân xúc động, đến màn hành quân “không thể tưởng tượng” trong đêm. Phần diễn tập đổ bộ đường biển ở cuối tập khiến khán giả liên tục cất lời khen ngợi vì quá hùng tráng.
Ngành bảo hiểm Pháp đối mặt hóa đơn khổng lồ do cháy rừng
Ngành bảo hiểm Pháp đối mặt hóa đơn khổng lồ do cháy rừng
(Ngày Nay) - Theo số liệu do liên đoàn bảo hiểm Pháp France Assureurs công bố ngày 16/10, các vụ cháy rừng xảy ra tại Pháp trong mùa Hè năm nay có thể khiến ngành bảo hiểm nước này phải chi trả tới 563 triệu euro (634 triệu USD), với khoảng 22.500 hồ sơ yêu cầu bồi thường.