Sự kiện nhằm mở ra không gian thảo luận chuyên sâu, tăng cường kết nối hợp tác, hình thành giải pháp kết nối đa bên giữa khu ứng dụng công nghệ cao, doanh nghiệp nông nghiệp, startup nông nghiệp, ngân hàng và nhà đầu tư. Đây là bước đệm để xây dựng và phát triển cơ chế liên kết hiệu quả, góp phần đưa đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào thực tế đời sống, từ cấp cộng đồng đến doanh nghiệp và địa phương. Đồng thời đưa ra các đề xuất chính sách và giải pháp cụ thể để giải quyết các thách thức của việc phát triển các khu ứng dụng công nghệ hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, thúc đẩy tài chính xanh và vai trò của các ngân hàng thương mại trong hỗ trợ nông nghiệp.
Ưu tiên “công nghệ phù hợp” thay vì chạy theo công nghệ cao bằng mọi giá
Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam gặp nhiều thách thức từ yêu cầu chuyển đổi xanh, truy xuất nguồn gốc và các tiêu chuẩn ESG (Environment - Môi trường, Social - Xã hội, Governance - Quản trị là ba tiêu chí đo lường sự phát triển bền vững và trách nhiệm của doanh nghiệp đối với các vấn đề môi trường, xã hội và quản trị nội bộ) ngày càng khắt khe, việc kết nối các khu nông nghiệp công nghệ cao với hệ sinh thái khởi nghiệp và tài chính xanh được xác định là chìa khóa tạo đột phá cho phát triển bền vững ở địa phương.
Phát biểu tại sự kiện, bà Trần Vân Anh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững nhấn mạnh vai trò then chốt của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong chiến lược phát triển mới của Việt Nam, đặc biệt đối với nông nghiệp công nghệ cao và nông nghiệp thông minh. Theo bà Trần Vân Anh, nông nghiệp công nghệ cao không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà còn là cấu phần quan trọng của mô hình tăng trưởng bền vững, đồng thời là “bệ thử” cho startup và doanh nghiệp địa phương triển khai các giải pháp đổi mới sáng tạo. Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững sẽ đồng hành cùng các đối tác thông qua mô hình Thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở xã hội có trách nhiệm và các sáng kiến ESG, tài chính xanh trong nông nghiệp, nhằm tạo ra các hợp tác cụ thể và tác động bền vững sau hội thảo.
Phần trình bày của các đại biểu tại hội thảo đã phác họa bức tranh toàn diện về đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp, từ kinh nghiệm quốc tế, thực tiễn triển khai tín dụng xanh đến yêu cầu chuyển đổi bền vững đối với doanh nghiệp nông nghiệp.
Ông Phạm Tuấn Hiệp, Viện phó Viện Nghiên cứu chăn nuôi bò sữa TH, Tập đoàn TH, đại diện Hiệp hội Các doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp cho rằng, nông nghiệp công nghệ cao là động lực then chốt thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển bền vững, tạo tác động rõ nét về kinh tế, xã hội và môi trường. Để mô hình này phát triển hiệu quả, cần có khung chính sách dài hạn, ổn định về đất đai, hỗ trợ tích tụ ruộng đất và ưu đãi đầu tư cho công nghệ, cùng với đó là dữ liệu chuẩn và hệ thống quản trị số bài bản, hạ tầng kỹ thuật được đầu tư đồng bộ.
Ông Phạm Tuấn Hiệp đề xuất phát triển các trung tâm nghiên cứu và phát triển theo mô hình hợp tác nhà nước - doanh nghiệp - viện trường, cơ chế sandbox và chia sẻ dữ liệu công, đồng thời nhấn mạnh vai trò của truy xuất nguồn gốc số, mở rộng thị trường xuất khẩu và đầu tư nguồn nhân lực nông nghiệp 4.0.
Với kinh nghiệm quốc tế Tiến sĩ Tạ Thế Hùng, Trưởng đại diện phía Bắc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Rijk Zwaan Việt Nam (công ty chuyên về lai tạo và phát triển các giống rau củ quả) chia sẻ, nông nghiệp công nghệ cao là xu hướng tất yếu nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thay đổi nhu cầu tiêu dùng. Vì vậy cần ưu tiên “công nghệ phù hợp” thay vì chạy theo công nghệ cao bằng mọi giá; trong đó hiệu quả, khả năng nhân rộng và phù hợp với lợi thế từng vùng sinh thái là yếu tố cốt lõi.
Tài chính xanh phát triển nông nghiệp công nghệ cao
Về tín dụng xanh cho các dự án nông nghiệp công nghệ cao, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Hà, Giám đốc Trường Đào tạo cán bộ kiêm Phó Trưởng ban Chỉ đạo ESG Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam cho biết, tín dụng xanh là đòn bẩy tài chính quan trọng thúc đẩy nông nghiệp bền vững và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam. Ngân hàng đã tiên phong triển khai tín dụng xanh cho nông nghiệp với quy mô ngày càng mở rộng, tập trung vào các mô hình sản xuất thân thiện môi trường, kinh tế tuần hoàn và ứng dụng công nghệ cao.
Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Thị Thu Hà, tín dụng xanh vẫn đối mặt nhiều thách thức về khung pháp lý, tiêu chí định lượng và rủi ro dài hạn. Do đó, cần tăng cường phối hợp giữa chính phủ, Ngân hàng nhà nước, các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp, đồng thời đẩy mạnh số hóa, hợp tác quốc tế và phát triển thị trường carbon.
Từ góc nhìn học thuật và nghiên cứu chính sách, Tiến sĩ Bùi Thị Thu Loan, Trưởng khoa Tài chính, Trường Kinh tế - Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội đánh giá hệ thống ngân hàng Việt Nam đã có những bước tiến trong thực hành ESG và tín dụng xanh, nhưng cam kết về môi trường vẫn còn khoảng cách so với chuẩn mực quốc tế. Giai đoạn 2025-2026 được xem là thời điểm then chốt để các ngân hàng chuyển từ cam kết sang thực thi ESG thực chất và đóng góp hiệu quả hơn cho mục tiêu phát triển bền vững.
Các đại biểu tham dự hội thảo thống nhất rằng, đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp không chỉ dành cho doanh nghiệp lớn mà cần mở rộng cho doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã và hộ nông dân. Doanh nghiệp lớn và chính quyền địa phương có thể trở thành khách hàng, đối tác của startup, qua đó thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mang tính mở và bao trùm.
Dịp này, Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững và Shoes Agtech (startup tiên phong trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao) đã ký kết thỏa thuận hợp tác. Hai bên sẽ phối hợp triển khai các sáng kiến tăng trưởng xanh, huy động nguồn lực kỹ thuật và mạng lưới đối tác nhằm thử nghiệm, nhân rộng các giải pháp nông nghiệp bền vững.
