Thảm họa có xảy ra sau khi Mỹ rút khỏi Hiệp định Paris?

(Ngày Nay) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gây nên một cú sốc đối với toàn thế giới khi tuyên bố rút khỏi hiệp định Paris về vấn đề biến đổi khí hậu hồi tuần trước, tiếp nối sau lời cam kết trong chiến dịch của mình và phớt lờ các lãnh đạo thế giới đã cố gắng thuyết phục ông tiếp tục duy trì hiệp định này.
Tổng thống Mỹ Donald Trump gây choáng váng khi quyết định rút Mỹ khỏi hiệp định Paris. (Nguồn: The Hill).
Tổng thống Mỹ Donald Trump gây choáng váng khi quyết định rút Mỹ khỏi hiệp định Paris. (Nguồn: The Hill).

Đáng quan tâm nhất trong thời điểm hiện nay là điều gì sẽ xảy ra sau quyết định này. Động thái trên chắc chắn là một bước thụt lùi đối với cả nhân loại và là một đòn giáng mạnh mẽ đối với các nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế trong việc đảo ngược hiện tượng nóng lên toàn cầu.

Thế giới đang phải vật lộn với mục tiêu giảm lượng khí thải đủ để hạn chế mức tăng nhiệt độ trung bình toàn cầu dưới 2 độ C. Thỏa thuận Paris đóng vai trò quan trọng bởi nó đưa ra một cơ chế để các nước tuân thủ cam kết của họ trong việc giảm thiểu khí thải gây hiệu ứng nhà kính.

Nhưng giờ đây, nền kinh tế lớn nhất thế giới đã tuyên bố rằng họ không muốn là một phần của thỏa thuận này. Vậy nên câu hỏi lớn hiện giờ là các nước khác trên thế giới phản ứng ra sao với quyết định của Tổng thống Trump: Liệu họ có tiếp tục cam kết hiệp định này, hay hiệp định sẽ lụn bại vì thiếu Mỹ.

Bước thụt lùi của nước Mỹ

Hiệp định Paris, được 195 quốc gia ký kết trong năm 2015, chưa từng được Thượng viện Mỹ phê chuẩn nên nước này sẽ chỉ chịu một số rào cản nhỏ khi rút khỏi nó. Chính quyền Trump đã khởi động cơ chế rút khỏi Thỏa thuận Paris, chính thức bắt đầu tiến trình pháp lý kéo dài 4 năm mới có thể hoàn thiện, và dự đoán sẽ hoàn tất vào ngày 4-11-2020, tức sau ngày bầu cử Tổng thống Mỹ tiếp theo, chính quyền mới lúc đó có thể lựa chọn gia nhập lại Hiệp định Paris.

Sau quyết định của ông Trump thì Mỹ vẫn sẽ duy trì một nhóm làm việc tại hội nghị khung của LHQ về biến đổi khí hậu và vẫn có thể tham gia vào các cuộc thảo luận về khí hậu do LHQ tổ chức. Tuy nhiên, Tổng thống Trump đã nói rằng ông sẽ không tuân thủ bất kỳ cam kết nào thuộc Thỏa thuận Paris và sẽ chỉ gia nhập lại nếu như các điều khoản được đàm phán lại - điều mà khó có thể xảy ra.

Cùng lúc, chính quyền Trump vẫn sẽ thúc đẩy các chính sách khí hậu trong nước, trong đó gồm Kế hoạch Năng lượng sạch để giảm thiểu khí thải từ các nhà máy điện và hàng loạt các quy định khác về rò rỉ khí Methan từ các hoạt động khai thác dầu khí.

Điều này cho thấy, rút khỏi hiệp định Paris không có nghĩa là Mỹ chấm dứt hoàn toàn nỗ lực chống hiện tượng biến đổi khí hậu. Nhưng rõ ràng nỗ lực đó ít hơn nhiều so với khi họ còn duy trì hiệp định Paris. Trong năm 2015, chính quyền Obama từng tuyên bố cắt giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính từ 26-28% trong năm 2025, theo Thỏa thuận Paris. Nhưng theo các chính sách hiện nay dưới thời Trump, lượng cắt giảm này đã hạ xuống còn 15-19%.

Phản ứng của thế giới ra sao?

Giới lãnh đạo ở châu Âu, Trung Quốc và Ấn Độ đã khẳng định rằng họ sẽ tiếp tục nỗ lực ngăn chặn hiện tượng nóng lên toàn cầu ngay cả khi thiếu Mỹ. Điều khó khăn ở đây là các vòng đàm phán về khí hậu tổ chức trong tương lai.

Vấn đề là ở chỗ, khi mà nước phát thải lớn thứ hai thế giới rút khỏi Thỏa thuận Paris, các nước khác có thể sẽ cảm thấy ít động lực hơn trong việc thực thi các kế hoạch giảm thải của riêng họ. Ngoài ra, trong một phần của Thỏa thuận Paris, Mỹ cam kết viện trợ 3 tỷ USD cho các nước nghèo hơn để giúp họ phát triển năng lượng sạch và chống các ảnh hưởng tiêu cực từ biến đổi khí hậu. Trước đây, chính quyền Obama đã triển khai 1 tỷ USD, nhưng giờ chính quyền Trump đã tuyên bố sẽ hủy tất cả các khoản chi trong tương lai. Bởi vậy mà các nước đang phát triển ở châu Phi và châu Á sẽ có ít động lực hơn để giảm thải khí gây hiệu ứng nhà kính.

Ngoài ra thì nước Mỹ cũng đang phải đối mặt với sự phẫn nộ của cộng đồng quốc tế sau khi rời khỏi Thỏa thuận Paris. Châu Âu, Trung Quốc và nhiều nước khác đang cân nhắc biện pháp trừng phạt Mỹ, có khả năng là sẽ ngừng hợp tác với chính quyền Trump trong nhiều lĩnh vực, như thương mại…

Thỏa thuận Paris được xem là bước đi đầu tiên trong một tiến trình dài kỳ hướng tới mục tiêu làm chậm biến đổi khí hậu. Nhưng ngay cả trước khi Mỹ quyết định rút khỏi thì các nỗ lực này cũng đã gặp nhiều trắc trở. Các cam kết hiện tại - bao gồm tiến dần tới mục tiêu hạn chế mức tăng nhiệt độ dưới 3 độ C - được coi là rất thách thức

Liệu thế giới có tránh được các thảm họa tương lai liên quan tới biến đổi khí hậu hay không giờ phải phụ thuộc vào các nước như Trung Quốc - nước phát thải lớn nhất thế giới. Trung Quốc hiện đang đầu tư mạnh tay cho năng lượng hạt nhân, năng lượng mặt trời và năng lượng gió. Nhưng họ khó có thể gây sức ép cho các nước khác tăng cường các nỗ lực tương tự trong một thời gian dài.

Nhưng ít nhất, thế giới có thể hy vọng rằng, chính quyền mới của Mỹ trong tương lai có thể thay đổi chính sách của họ về biến đổi khí hậu, thậm chí có thể tái tham gia hiệp định Paris.

Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
(Ngày Nay) - Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, ngày 15/11, Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa-Vũng Tàu (Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức khai mạc Không gian trưng bày chuyên đề “Khảo cổ học ven biển, hải đảo Thành phố Hồ Chí Minh - Những phát hiện mới giai đoạn 2020 -2025”.
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
(Ngày Nay) - Chiều 15/11, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (thành phố Huế) cho biết, thành phố đã ban hành các quyết định triển khai ba chính sách giảm phí tham quan các điểm di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế dành cho du khách sử dụng các tuyến giao thông du lịch mới, khách tham dự hội nghị, hội thảo, triển lãm (du lịch MICE) và khách sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh (du lịch y tế). Đây là các chính sách nhằm kích cầu du lịch của UBND thành phố Huế.
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
(Ngày Nay) - Ngày 15/11, Ngoại trưởng Sergei Lavrov khẳng định lập trường đàm phán của Moskva về Ukraine tiếp tục hướng tới các mục tiêu do Tổng thống Vladimir Putin đề ra hồi tháng 6/2024. Trong khi đó, phía Mỹ cho biết đang thúc đẩy đối thoại trực tiếp giữa Nga và các nước châu Âu về giải pháp cho cuộc xung đột.
Nghệ sĩ Đặng Văn Phúc chụp hình với một tiểu thương của khu chợ
“Chạm Đồng Xuân”: khám phá những “kho báu” nghệ thuật ẩn giấu trong lòng chợ
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 từ 13-28/11/2026 , chương trình “Chạm Đồng Xuân”, với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương tuổi đời hơn một thế kỷ.
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
(Ngày Nay) - Lễ trao giải Giải thưởng Truyền hình giải trí Châu Á lần thứ 31 - năm 2026 (31 st Asian Television Awards 2026 - ATA2026) diễn ra trong hai đêm 13 và 14/11/2026 tại Nhà hát Hòa Bình, TP.Hồ Chí Minh, quy tụ hơn 400 nghệ sĩ, nhà sản xuất, nhà làm phim và lãnh đạo các đài truyền hình châu Á và Việt Nam.
Các tác giả giao lưu, chia sẻ tâm huyết sáng tác sách tranh thiếu nhi tại chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” vào sáng 14/11.
Các tác giả tìm cách giữ sức hút cho sách tranh thiếu nhi thời AI
(Ngày Nay) - Trước sự phát triển của AI và các hình thức đọc số, những người viết sách tranh thiếu nhi lựa chọn đầu tư vào câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc; đồng thời đề cao vai trò đồng hành của cha mẹ để nuôi dưỡng thói quen đọc, giúp trẻ gắn bó với sách từ những năm đầu đời.