Thế giới đang tiến rất gần đến mức nhiệt độ toàn cầu tăng thêm 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp, mục tiêu chính của Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu.
Nếu lượng phát thải khí nhà kính tiếp tục duy trì ở mức hiện nay, ngưỡng này có thể bị vượt qua ngay vào khoảng năm 2030.
Đây là kết luận trong Báo cáo các chỉ số biến đổi khí hậu toàn cầu (IGCC) lần thứ tư, được công bố trên tạp chí Earth System Science Data với sự tham gia của hơn 70 nhà khoa học đến từ 56 tổ chức nghiên cứu thuộc 17 quốc gia.
Theo báo cáo, mức độ nóng lên do các hoạt động của con người gây ra đã được ghi nhận ở mức 1,37 độ C vào năm 2025 và tiếp tục gia tăng với tốc độ chưa từng có. Các nhà khoa học khẳng định phần lớn sự gia tăng nhiệt độ toàn cầu bắt nguồn từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch, khiến lượng khí nhà kính trong khí quyển liên tục tăng lên.
Báo cáo cho thấy lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu trong năm 2024 đã lên mức kỷ lục 56,8 tỷ tấn CO2 tương đương.
Nồng độ của 3 loại khí nhà kính chính gồm carbon dioxide (CO2), methane và nitrous oxide đều tiếp tục tăng kể từ năm 2019. Riêng nồng độ CO2 hiện đã đạt 425,6 phần triệu (ppm), mức cao nhất trong lịch sử quan trắc hiện đại.
Đáng chú ý, “ngân sách carbon” toàn cầu - lượng CO2 tối đa còn có thể phát thải để duy trì mục tiêu 1,5 độ C - hiện chỉ còn khoảng 130 tỷ tấn tính từ đầu năm 2026. Với tốc độ phát thải hiện nay, quỹ carbon này có thể cạn kiệt chỉ trong khoảng 3 năm tới.
Báo cáo cũng ghi nhận tình trạng mất cân bằng năng lượng của Trái Đất đang gia tăng nhanh chóng. Khoảng chênh lệch giữa lượng nhiệt hấp thụ và lượng nhiệt phát tán trở lại không gian hiện đã tăng hơn gấp đôi so với vài thập kỷ trước, đồng nghĩa với việc hành tinh đang tích tụ nhiệt nhanh hơn bao giờ hết.
Hệ quả là nhiệt độ đại dương và lục địa tiếp tục tăng, băng tan nhanh hơn, mực nước biển dâng cao và tầng đất đóng băng vĩnh cửu ở nhiều khu vực đang suy giảm.
Năm 2025, mực nước biển trung bình toàn cầu đã cao hơn khoảng 23 cm so với năm 1901 và tốc độ dâng đang tăng lên.
Trong khi đó, số ngày xảy ra các đợt nắng nóng trên biển trên toàn cầu đã tăng hơn ba lần kể từ năm 1991. Chỉ riêng năm 2025 ghi nhận 65 ngày nắng nóng trên biển, gây tác động tiêu cực đến hệ sinh thái đại dương, nguồn lợi thủy sản và các cơ chế điều hòa khí hậu tự nhiên.
Các nhà khoa học cảnh báo rằng gần như toàn bộ mức tăng nhiệt trong thập kỷ qua đều bắt nguồn từ hoạt động của con người. Những tác động đối với sinh kế, sức khỏe và hệ sinh thái đã xuất hiện trên phạm vi toàn cầu và sẽ còn gia tăng nếu nhiệt độ tiếp tục tăng trong những năm tới.
