UNESCO cảnh báo các mối đe dọa với di sản văn hóa tại Ukraine

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Trong bối cảnh bạo lực tại Ukraine tiếp tục leo thang khiến hơn một triệu người buộc phải di tản và hàng trăm dân thường thiệt mạng, UNESCO cho biết tổ chức này hết sức lo ngại về "các mối đe dọa đối với di sản văn hóa ở Ukraine".
Quang cảnh Đài tưởng niệm thảm họa Babyn Yar ở Kyiv. Ảnh: Getty Images.
Quang cảnh Đài tưởng niệm thảm họa Babyn Yar ở Kyiv. Ảnh: Getty Images.

Quốc gia Đông Âu là nơi có bảy địa điểm nằm trong Danh sách Di sản Thế giới của UNESCO, bao gồm Nhà thờ Saint-Sophia thế kỷ 11 ở Kyiv — được coi là “một trong những ví dụ điển hình nhất” về kiến ​​trúc giáo hội Rus-Byzantine sơ khai. Trong một tuyên bố mới đây, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc đặc biệt bày tỏ lo ngại về những thiệt hại do pháo kích gây ra tại các thành phố Kharkiv và Chernihiv. Cả hai đều là nơi có các công trình nằm trong danh sách có khả năng được đề cử là Di sản Thế giới.

Theo đó, thành phố Chernihiv tự hào là trung tâm lịch sử với nguồn gốc kéo dài từ thế kỷ thứ chín. Còn Kharkiv là nơi tọa lạc của tòa nhà Derzhprom, một trong những tòa nhà chọc trời bằng bê tông đầu tiên của Liên Xô. Tòa nhà 14 tầng tọa lạc tại Quảng trường Tự do rộng lớn của thành phố, tuần trước đã bị một quả tên lửa làm hư hại khu vực nhà hát opera, phòng hòa nhạc và các văn phòng dành cho chính phủ.

Theo BBC News, Tổng thống Volodymyr Zelenskyy đã chỉ trích cuộc tấn công là “sự khủng bố chống lại Ukraine”. Ông cũng nói thêm: “Không có mục tiêu quân sự nào trong quảng trường cũng như các khu dân cư ở Kharkiv nhưng địa điểm vẫn bị nã pháo”.

Trong những ngày chiến sự vừa qua, nguy cơ hư hại đối với các di tích lịch sử - văn hóa tại Ukraine đã trở nên rõ ràng. Vào đầu tháng 3, một cuộc pháo kích từ phía Nga đã nhằm vào Đài tưởng niệm Thảm sát Babyn Yar, nơi Đức Quốc xã từng giết chết hơn 33.000 người Do Thái trong hai ngày ở Thế chiến thứ hai. Tuy đài tưởng niệm không chịu bất kỳ thiệt hại nghiêm trọng nào, nhưng những cuộc tấn công đã dấy lên làn sóng lên tiếng bảo vệ các di tích lịch sử.

UNESCO cảnh báo các mối đe dọa với di sản văn hóa tại Ukraine ảnh 1
Nhà thờ Saint-Sophia có từ thế kỷ 11 ở Kyiv, Ukraine. Ảnh: Flickr.

Các viện bảo tàng của Ukraine cùng các tác phẩm nghệ thuật quý giá mà họ lưu giữ cũng phải đối mặt với các mối đe dọa bị phá hủy và cướp bóc. Bảo tàng Ivankiv, nằm cách Kyiv khoảng 50 dặm về phía bắc, được cho là đã bị đốt phá, dẫn đến việc mất một số bức tranh của nghệ sĩ dân gian Maria Prymachenko. Theo London Times, một người đàn ông địa phương đã chạy vào tòa nhà và cứu được khoảng 10 trong số 25 tác phẩm của Prymachenko đang được lưu trữ ở đó.

“Bảo tàng là tòa nhà đầu tiên ở Ivankiv trở thành mục tiêu tấn công” Anastasiia Prymachenko, cháu gái cố nghệ sĩ nói với Times. “Tôi nghĩ họ muốn phá hủy nền văn hóa Ukraine, bảo tàng là thứ duy nhất chúng tôi có ở đó với rất nhiều hiện vật thể hiện văn hóa Ukraine và Ivankiv.”

Giữa bạo lực và hỗn loạn, dân thường cũng như các chuyên gia cùng nhau bảo vệ di sản văn hóa quý giá. Một số nhân viên bảo tàng đã chạy đua với thời gian để tháo dỡ các triển lãm trước khi gia nhập vào hàng ngũ quân đội. Ở Lviv, nơi cư dân đang chuẩn bị cho một cuộc tấn công có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Họ đã bọc những bức tượng có tuổi đời hàng thế kỷ bằng nhựa và xốp.

Các tổ chức quốc tế cũng đã lên tiếng đề nghị viện trợ. Trong đó, ông Lonnie G. Bunch, đại diện quỹ Sáng kiến ​​Cứu hộ Văn hóa của Smithsonian cho biết, để bảo vệ các di sản văn hóa bị đe dọa bởi thảm họa, quỹ đã liên hệ với các địa điểm ở Ukraine và những người đã được đào tạo để “sơ cứu” cho các di sản văn hóa .

Theo một tuyên bố riêng của UNESCO, cơ quan quốc tế này đang thực hiện các biện pháp, bao gồm đánh dấu “các di tích và địa điểm lịch sử quan trọng trên khắp Ukraine bằng biểu tượng đặc biệt của Công ước Hague năm 1954 - một tín hiệu được cộng đồng quốc tế công nhận về việc bảo vệ di sản văn hóa trong trường hợp xảy ra xung đột vũ trang".

UNESCO cũng sẽ giám sát thiệt hại đối với các địa điểm văn hóa thông qua hình ảnh vệ tinh và các nhân viên đang làm việc trực tiếp tại hiện trường để điều phối một cuộc họp với các giám đốc bảo tàng ở Ukraine, vì mục tiêu bảo quản các bộ sưu tập.

“Chúng ta phải bảo vệ các di sản văn hóa này", Tổng Giám đốc UNESCO Audrey Azoulay nói trong tuyên bố, “như một minh chứng của quá khứ nhưng cũng như một phương tiện hòa bình mà cộng đồng quốc tế có nhiệm vụ bảo vệ, gìn giữ cho các thế hệ tương lai".

Theo Smithsonian Magazine
Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
(Ngày Nay) - Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, ngày 15/11, Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa-Vũng Tàu (Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức khai mạc Không gian trưng bày chuyên đề “Khảo cổ học ven biển, hải đảo Thành phố Hồ Chí Minh - Những phát hiện mới giai đoạn 2020 -2025”.
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
(Ngày Nay) - Chiều 15/11, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (thành phố Huế) cho biết, thành phố đã ban hành các quyết định triển khai ba chính sách giảm phí tham quan các điểm di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế dành cho du khách sử dụng các tuyến giao thông du lịch mới, khách tham dự hội nghị, hội thảo, triển lãm (du lịch MICE) và khách sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh (du lịch y tế). Đây là các chính sách nhằm kích cầu du lịch của UBND thành phố Huế.
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
(Ngày Nay) - Ngày 15/11, Ngoại trưởng Sergei Lavrov khẳng định lập trường đàm phán của Moskva về Ukraine tiếp tục hướng tới các mục tiêu do Tổng thống Vladimir Putin đề ra hồi tháng 6/2024. Trong khi đó, phía Mỹ cho biết đang thúc đẩy đối thoại trực tiếp giữa Nga và các nước châu Âu về giải pháp cho cuộc xung đột.
Nghệ sĩ Đặng Văn Phúc chụp hình với một tiểu thương của khu chợ
“Chạm Đồng Xuân”: khám phá những “kho báu” nghệ thuật ẩn giấu trong lòng chợ
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 từ 13-28/11/2026 , chương trình “Chạm Đồng Xuân”, với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương tuổi đời hơn một thế kỷ.
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
(Ngày Nay) - Lễ trao giải Giải thưởng Truyền hình giải trí Châu Á lần thứ 31 - năm 2026 (31 st Asian Television Awards 2026 - ATA2026) diễn ra trong hai đêm 13 và 14/11/2026 tại Nhà hát Hòa Bình, TP.Hồ Chí Minh, quy tụ hơn 400 nghệ sĩ, nhà sản xuất, nhà làm phim và lãnh đạo các đài truyền hình châu Á và Việt Nam.
Các tác giả giao lưu, chia sẻ tâm huyết sáng tác sách tranh thiếu nhi tại chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” vào sáng 14/11.
Các tác giả tìm cách giữ sức hút cho sách tranh thiếu nhi thời AI
(Ngày Nay) - Trước sự phát triển của AI và các hình thức đọc số, những người viết sách tranh thiếu nhi lựa chọn đầu tư vào câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc; đồng thời đề cao vai trò đồng hành của cha mẹ để nuôi dưỡng thói quen đọc, giúp trẻ gắn bó với sách từ những năm đầu đời.
Hiệp hội xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam mở rộng cơ hội tiếp xúc giữa nghệ sĩ và khán giả
Hiệp hội xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam mở rộng cơ hội tiếp xúc giữa nghệ sĩ và khán giả
(Ngày Nay) - Từ ngày 21 đến 23/11/2026, 11 bộ phim Việt Nam sẽ được trình chiếu với 22 suất chiếu tại hai cụm rạp ở Hải Phòng, kết hợp các hoạt động giao lưu giữa khán giả với đạo diễn, diễn viên, nhà sản xuất và thành viên các đoàn phim. Đây là một trong những hoạt động trọng tâm dành cho công chúng trong khuôn khổ Diễn đàn điện ảnh “Hải Phòng – Cửa ngõ điện ảnh” (Hai Phong Film Port) do Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) phối hợp với thành phố Hải Phòng tổ chức.